Tập huấn bồi dưỡng kỹ năng giám sát, chất vấn cho đại biểu HĐND các cấp

Tại hội nghị, đại biểu được nghe 02 chuyên đề trọng tâm liên quan đến hoạt động giám sát và kỹ năng tham gia kỳ họp HĐND, đây là các nội dung quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND các cấp.

Phần chuyên đề 01, GS.TS Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội, giới thiệu những nội dung cơ bản của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2025 (Luật số 121/2025/QH15), đồng thời trao đổi về kỹ năng giám sát của đại biểu HĐND.

Theo GS.TS Phan Trung Lý, trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, hoạt động giám sát giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhằm kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo đảm tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức trong thực thi nhiệm vụ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu hiện đại hóa nền quản trị quốc gia, việc Quốc hội ban hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2025 là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Luật số 121/2025/QH15 gồm 5 chương, 45 điều, quy định đầy đủ về nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, đại biểu Quốc hội, HĐND và các chủ thể có liên quan.

Luật đồng thời quy định các điều kiện bảo đảm, cơ chế thực hiện kết quả giám sát nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm soát quyền lực nhà nước.

Làm rõ vai trò của HĐND trong hệ thống chính quyền địa phương, GS.TS Phan Trung Lý cho rằng, hoạt động giám sát là một trong những phương thức quan trọng để thực hiện quyền lực nhà nước của Nhân dân thông qua cơ quan dân cử do Nhân dân bầu ra, bảo đảm bộ máy chính quyền địa phương vận hành đúng Hiến pháp và pháp luật, phục vụ Nhân dân và chịu trách nhiệm trước Nhân dân.

Theo quy định của pháp luật, chủ thể thực hiện quyền giám sát của HĐND bao gồm: HĐND, Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND và từng đại biểu HĐND.

Mỗi chủ thể có vị trí, chức năng và phương thức giám sát khác nhau nhưng cùng tạo thành một cơ chế giám sát thống nhất, bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương được kiểm tra, theo dõi thường xuyên và hiệu quả.

Trong bối cảnh xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, minh bạch và hiệu quả, hoạt động giám sát cần tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất, chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu, tăng cường trách nhiệm giải trình, ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, đồng thời phát huy vai trò tham gia của Nhân dân và đội ngũ chuyên gia.

Trong chuyên đề 02, các đại biểu được bồi dưỡng kỹ năng thảo luận, tranh luận và chất vấn tại kỳ họp HĐND. Nội dung tập trung vào các kỹ năng cần thiết để nâng cao chất lượng phát biểu, phản biện và giám sát của đại biểu dân cử.

Báo cáo viên nhấn mạnh kỹ năng nghiên cứu tài liệu, phát hiện vấn đề là khâu đầu tiên và có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng hoạt động tại kỳ họp.

Trong bối cảnh tài liệu phục vụ kỳ họp ngày càng nhiều, được cung cấp qua các nền tảng số, đại biểu cần chủ động nghiên cứu, tổng hợp và lựa chọn những vấn đề trọng tâm để tham gia thảo luận.

Bên cạnh đó, kỹ năng phân tích, so sánh, đánh giá và dự báo được xem là nền tảng để đại biểu nhận diện chính xác các vấn đề đặt ra trong thực tiễn, chỉ ra những hạn chế, bất cập cũng như đề xuất giải pháp phù hợp.

Việc chuẩn bị bài phát biểu cần bám sát gợi ý điều hành của chủ tọa và nội dung đã nghiên cứu nhằm bảo đảm tính trọng tâm, ngắn gọn và hiệu quả.

Đối với hoạt động chất vấn, các đại biểu được hướng dẫn kỹ năng xác định phạm vi, lựa chọn nội dung chất vấn, nghiên cứu tài liệu, thu thập thông tin và xây dựng câu hỏi chất vấn ngắn gọn, rõ ràng, đi thẳng vào vấn đề.

Đây được xem là công cụ giám sát quan trọng của HĐND và đại biểu HĐND nhằm kiểm soát quyền lực nhà nước ở địa phương, góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ được giao.

BẢO TRÂN