Đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ
Đăng ngày 17-05-2019 09:15

Xác định khoa học và công nghệ là một trong những động lực tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế nói chung và doanh nghiệp nói riêng, trong nhiều năm qua, thành phố đã có nhiều cách làm mới hỗ trợ cho các doanh nghiệp đổi mới công nghệ; qua đó, đem lại nhiều hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp. Đây là nội dung trao đổi tại chương trình đối thoại trực tuyến, chủ đề “Chính sách khoa học và công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp của thành phố Đà Nẵng”, do Cổng Thông tin điện tử thành phố tổ chức vào sáng ngày 16-5-2019.

Hiệp quả trực tiếp từ chính sách hỗ trợ

Chia sẻ về lĩnh vực hoạt động của công ty tại buổi đối thoại, ông Hà Giang, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cơ khí Hà Giang Phước Tường, cho rằng, từ trước đến nay ở miền Trung, doanh nghiệp cơ khí rất khó phát triển; nhiều doanh nghiệp cơ khí nhà nước và tư nhân đã phải đóng cửa. Nguyên nhân chính là khối lượng hàng đầu vào không nhiều nhưng rất đa dạng, rất nhiều sản phẩm đòi hỏi chất lượng cao; bên cạnh đó, ngành sản xuất cơ khí đỏi hỏi phải có nhà máy lớn, thiết bị hiện đại mới có thể sản xuất được các loại hàng cồng kềnh phục vụ nền công nghiệp, nhưng tỷ suất lợi nhuận của cơ khí lại ít nhất.

Trước những khó khăn này, ông Hà Giang cho biết, trong thời gian qua, công ty đã nhận được nhiều sự hỗ trợ của thành phố như: hỗ trợ xây dựng hệ thống ISO 9001 vào năm 2013; hỗ trợ kinh phí 650 triệu đồng cho đề tài nghiên cứu Máy uốn thép hình trục đứng cỡ lớn vào năm 2018; tạo điều kiện tham gia sự kiện Techdemo 2017 tại Đà Nẵng, năm 2018 tại Cần Thơ, tham gia quảng bá trên trang techmartonline.vn của Trung tâm thông tin Khoa học công nghệ Đà Nẵng... Đặc biệt, sau một lần công ty được thành phố khen thưởng sáng tạo kỹ thuật và được quảng bá, thiết bị mới được đưa vào sử dụng, khách hàng đã biết đến công ty nhiều hơn, góp phần đem lại doanh thu tăng từ 20% đến 30%; doanh số phần cơ khí tại công ty tăng 20%; lương cán bộ, công nhân viên tăng 20%.

Là đơn vị thuộc khối hậu cần, phục vụ công tác quản lý kinh doanh mua bán điện trên địa bàn 13 tỉnh, thành miền Trung – Tây Nguyên của Tổng công ty Điện lực miền Trung, ông Thái Thành Nam, Phó Giám đốc Trung tâm sản xuất thiết bị đo điện tử điện lực miền Trung (CPCEMEC), cho biết, ngay từ năm 2003, Trung tâm đã có sự phối hợp chặt chẽ với Trung tâm thông tin Khoa học công nghệ trong công tác kết nối cung cầu, tích cực tham gia các triển lãm công nghệ do Sở Khoa học công nghệ chủ trì.

Với sự hỗ trợ và đồng hành của Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Đà Nẵng và các đơn vị thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, đến nay đơn vị đã 3 lần tham gia giải thưởng chất lượng quốc gia và 2 lần đạt giải vàng, 1 lần đạt giải bạc; đã thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học và dự thi, đạt nhiều giải thưởng như giải Ba Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2015, giải Nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật thành phố Đà Nẵng Lần thứ 13 (2014-2015); giải Ba Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2017... Ngoài ra, Sở Khoa học và Công nghệ đã hỗ trợ Trung tâm tham gia các chương trình đào tạo, các chương trình nâng cao năng suất chất lượng như: Kỹ năng quản trị doanh nghiệp, quản trị dự án, tài chính, nhân sự… cho đội ngũ cán bộ quản lý của các doanh nghiệp; Quản lý sản xuất, các phương pháp quản lý hiện đại, tiên tiến, các công cụ phục vụ quản lý, phương pháp triển khai thực hiện các đề tài nghiên cứu ở cơ sở sản xuất.

Bà Nguyễn Thị Yên Thúy, Trợ lý Giám đốc Công ty TNHH sản xuất và thương mại Minh Thịnh Lợi cho biết, với đặc thù ngành nghề chế tạo khuôn mẫu, gia công chi tiết các linh kiện cơ khí và sản xuất sản phẩm nhựa, trong hoạt động đổi mới công nghệ của mình, công ty được Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ đầu tư thiết bị Máy trung tâm gia công đứng DMG MORI MODEL DMC650. Theo bà Yên Thúy, đây là sự hỗ trợ rất kịp thời, động viên rất lớn cho doanh nghiệp; cùng với đó, những chính sách khoa học công nghệ của thành phố về đổi mới khoa học công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và nâng cao khả năng phát triển ngành công nghiệp phụ trợ rất phù hợp với định hướng phát triển của công ty, cũng như rất hữu ích với các loại hình doanh nghiệp khác, đặt biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Điều chỉnh để doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tiếp cận chính sách

Theo ông Phạm Bắc Bình, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Nhỏ và vừa thành phố Đà Nẵng, thời gian qua, thành phố đã chú trọng đầu tư rất nhiều cho lĩnh vực khoa học và công nghệ, nhờ vậy, đã có nhiều chuyển biến trong cơ chế, chính sách. Để đưa nhanh kết quả nghiên cứu khoa học ứng dụng vào thực tiễn, thành phố đã đề ra nhiều giải pháp, kế hoạch thực hiện; qua đó, nhiều thủ tục hành chính đã được tháo gỡ nhằm khuyến khích các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp tham gia nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, ứng dụng và đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, đến nay, chỉ có một số doanh nghiệp địa phương được hỗ trợ.

Nguyên nhân chủ yếu, theo ông Phạm Bắc Bình, là do nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm đến quản trị đổi mới công nghệ; hầu hết các doanh nghiệp vẫn còn thiếu về nguồn lực tài chính để triển khai đầu tư đổi mới công nghệ, các doanh nghiệp sản xuất trực tiếp thì chỉ chiếm tỷ lệ thấp. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp có quan tâm nhưng chưa có nhiều thông tin về các chương trình hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ của thành phố và hầu như không tham dự các Hội thảo về khoa học công nghệ do Sở Khoa học và Công nghệ mời vì chưa có niềm tin vào các chính sách hỗ trợ, tâm lý vẫn nghĩ rằng làm hồ sơ rườm rà, làm tốn thời gian chưa chắc được hỗ trợ.

Ông Trần Văn Hoàng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, cho biết, để giúp các doanh nghiệp tiếp cận nhiều hơn chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và hỗ trợ đối với các hoạt động ươm tạo, khởi nghiệp, thành phố đã có chủ trương sửa đổi, điều chỉnh Quyết định số 36/2016/QĐ-UBND, ngày 8-11-2016 của UBND thành phố về một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Theo đó, sẽ bổ sung đối tượng hoạt động chuyển giao công nghệ, bổ sung đối tượng ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học công nghệ, và chỉ hỗ trợ đào tạo bồi dưỡng cho cá nhân khởi nghiệp, nhóm khởi nghiệp; bổ sung thêm loại hình công nghệ được hỗ trợ; bổ sung thêm điều kiện ưu tiên cho doanh nghiệp có hoạt động chuyển giao công nghệ thuộc Danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao theo quy định của Chính phủ. Đồng thời, bổ sung thêm các nội dung liên quan đào tạo và bồi dưỡng; các hỗ trợ trong hoạt động nghiên cứu triển khai, chuyển giao công nghệ; bổ sung nhiệm vụ cho Sở Khoa học và Công nghệ kiểm tra, đánh giá tình hình hoạt động của đối tượng nhận hỗ trợ để đánh giá và báo cáo UBND thành phố về hiệu quả của chính sách.

Để các chính sách khoa học công nghệ lan tỏa mạnh mẽ đến cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Phạm Bắc Bình cho rằng, thành phố cần xây dựng Trung tâm đổi mới sáng tạo, để doanh nghiệp đặt hàng thông qua trung tâm, từ đó, kết nối đến các cơ sở nghiên cứu, đào tạo; đồng thời, đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tham gia thực hiện các nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ; kết nối nhà khoa học, đơn vị nghiên cứu với doanh nghiệp và chính quyền để tăng hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ. Theo Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Nhỏ và vừa Ðà Nẵng, thành phố cũng cần xây dựng các chương trình khoa học và công nghệ cho lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo để phù hợp định hướng phát triển thành phố thông minh, chính quyền điện tử.

Về vấn đề này, ông Hà Giang cho rằng, nhiều doanh nghiệp, cá nhân tự nghiên cứu, sáng kiến nhưng không dám đăng ký, vì e ngại mất bản quyền, e ngại phải viết hồ sơ dự án rắc rồi. Do vậy, đề nghị thành phố, Sở Khoa học và Công nghệ nghiên cứu giải pháp giúp doanh nghiệp phát huy ứng dụng sáng kiến khoa học công nghệ. Theo bà Nguyễn Thị Yên Thúy, hiện nay, chính sách hỗ trợ theo từng dự án của thành phố đã giúp cho doanh nghiệp có khả năng thay đổi các phương tiện máy móc cũ để nâng cao khả năng sản xuất; tuy nhiên, vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của doanh nghiệp. Bởi khi đổi mới thì doanh nghiệp cần phải đổi mới đồng bộ, đổi mới theo dây truyền chứ không thể đổi 1 hay 2 cái được, trong khi chính sách chỉ hỗ trợ theo từng dự án một, mức hỗ trợ 30%/tổng giá trị máy móc. Chính vì vậy, phía công ty mong rằng, thành phố nên tìm nguồn quỹ để hỗ trợ cho doanh nghiệp vay với lãi suất thấp, nhằm giúp doanh nghiệp có khả năng xuyên suốt trong quá trình đổi mới. Như vậy, chính sách của thành phố sẽ mang tính thiết thực cao và có khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp trong thời gian dài.

Liên kết 3 nhà “nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp”

Với mong muốn phát huy và sử dụng hiệu quả nguồn lực khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố vào việc hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm mới, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường; đồng thời, kết nối doanh nghiệp với đơn vị nghiên cứu để thực hiện các hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển, chuyển giao, đổi mới công nghệ phục vụ doanh nghiệp, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Trần Văn Hoàng thông tin, hiện nay, Sở đã và đang xúc tiến nhiều giải pháp, hoạt động để liên kết 3 nhà “nhà khoa học – nhà quản lý – doanh nghiệp” phục vụ nhu cầu phát triển công nghệ của cộng đồng doanh nghiệp. Cụ thể như, hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ khoa học và công nghệ phục vụ phát triển doanh nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố; ưu tiên nguồn lực để hỗ trợ các nghiên cứu có địa chỉ ứng dụng tại doanh nghiệp và sản phẩm được thương mại hóa.

Đồng thời, liên kết với các trường đại học, hiệp hội các doanh nghiệp triển khai nhiệm vụ ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ; hệ sinh thái khởi nghiệp; sàn giao dịch công nghệ và phát triển thị triển khoa học và công nghệ. Hỗ trợ hướng dẫn bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với kết quả nghiên cứu và sản phẩm khoa học công nghệ của doanh nghiệp; phát triển trị trường khoa học và công nghệ; thúc đẩy thành lập doanh nghiệp khoa học công nghệ. Ngoài ra, Sở Khoa học và Công nghệ cũng tổ chức các buổi cafe doanh nghiệp; hỗ trợ các nhà khoa học, doanh nghiệp tham gia các sự kiện triển lãm trưng bày công nghệ.

Thực hiện vai trò kết nối giữa Hiệp hội doanh nghiệp Nhỏ và vừa với chính quyền – nhà khoa học và hội viên doanh nghiệp, ông Phạm Bắc Bình cho biết, Hiệp hội đã kịp thời phổ biến các chính sách hỗ trợ đến toàn thể doanh nghiệp hội viên; phối hợp với Trung tâm thông tin Khoa học công nghệ tổ chức tuyên truyền các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về khoa học và công nghệ. Cụ thể như, phối hợp mời doanh nghiệp tham gia các hội thảo, hội nghị giới thiệu về công nghệ mới, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về khoa học và công nghệ, các lớp tập huấn về chuyển giao công nghệ, các buổi cà phê doanh nhân… để giới thiệu các chính sách đến doanh nghiệp; đồng thời, cũng tham gia lấy ý kiến của doanh nghiệp hội viên để góp ý các chính sách hỗ trợ của thành phố cho phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp về đổi mới công nghệ.

Trong thời gian tới, Hiệp hội sẽ xây dựng kế hoạch để triển khai chi tiết việc liên kết này, sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với Sở Khoa học và Công nghệ, với các trường Đại học để đặt hàng nghiên cứu chuyển giao khoa học công nghệ, khoa học quản trị doanh nghiệp. “Chúng tôi mong các nhà khoa học ở các trường Đại học chủ động nghiên cứu những vấn đề phù hợp thực tiễn nhu cầu sản xuất của cộng đồng doanh nghiệp, và Sở Khoa học và Công nghệ cũng sâu sát hơn trong hỗ trợ khoa học công nghệ cho cộng đồng doanh nghiệp thành phố”, ông Phạm Bắc Bình chia sẻ tại buổi đối thoại.

NGÔ HUYỀN