Mái nhà chung của những người có công cách mạng

"Thấy có ngon miệng không mẹ?", chị Sâm khẽ hỏi.

"Ngon lắm con!"

Câu trả lời dứt khoát của người mẹ 89 tuổi khiến cả căn phòng như vui hơn. Mẹ Siêng ăn chậm rãi, mắt vẫn tinh anh, thi thoảng quay sang hỏi chuyện những người vừa đến thăm, hỏi han từng câu rồi bất chợt cười hiền: "Tui già rồi, nhưng chuyện ngày xưa thì không quên được”, giọng mẹ nhỏ nhưng rành mạch.

Có lẽ, ký ức ấy chẳng bao giờ có thể phai nhạt.

Chiến tranh đã lấy đi của mẹ gần như tất cả. Người con trai hy sinh khi tham gia kháng chiến, giành độc lập dân tộc. Chồng và năm người con còn lại cũng lần lượt ra đi trong những tháng năm bom đạn. Những mất mát ấy theo mẹ suốt cuộc đời, để rồi khi tuổi “gần đất xa trời”, mẹ gần như không còn người thân ruột thịt bên cạnh.

Mười bảy năm trước, mẹ được đón về phụng dưỡng tại Trung tâm. Sau gần trọn một đời gánh chịu những mất mát do chiến tranh để lại, nơi đây trở thành mái nhà nương náu của mẹ.

"Ở đây các cô chăm sóc chu đáo lắm. Ăn uống đúng giờ, có chuyện chi cũng hỏi han, lo cho mình từng chút một”, mẹ cười hiền.

Không chỉ mẹ Siêng, trong những dãy nhà của Trung tâm còn có nhiều người mang trên mình dấu tích của chiến tranh. Ở phòng phục hồi chức năng, thương binh hạng 2 Phạm Đình Hùng (75 tuổi, phường Ngũ Hành Sơn) đang chậm rãi tập từng động tác dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên. Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, những vết thương cũ vẫn âm thầm nhắc nhớ trên từng bước chân của ông.

Năm 1972, chàng thanh niên lên đường nhập ngũ rồi vào chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng. Trong một lần làm nhiệm vụ trinh sát, ông dẫm phải mìn, mang thương tật 71%. Đến hôm nay, nhiều mảnh mìn vẫn còn nằm lại trong cơ thể.

Ông bảo mình may mắn hơn nhiều đồng đội đã nằm lại chiến trường. Mỗi đợt về điều dưỡng, được gặp lại những người từng cùng vào sinh ra tử, ngồi ôn chuyện cũ cũng đủ thấy ấm lòng.

"Anh em chúng tôi đi qua chiến tranh, giờ tuổi đã cao. Được Đảng, Nhà nước quan tâm, chăm sóc như thế này là niềm vui, là sự động viên lớn với những người lính như chúng tôi”, ông Hùng chia sẻ.

Nói rồi, ông lại tiếp tục buổi tập. Mỗi động tác được thực hiện chậm rãi, kiên trì như cách người lính năm nào vẫn bền bỉ đi qua những di chứng chiến tranh suốt hơn nửa thế kỷ.

Cuộc chiến ngoài mặt trận đã lùi xa, nhưng cuộc chiến với thương tật, bệnh tật và tuổi cao đối với các cụ vẫn kéo dài từng ngày.

Phía sau những câu chuyện riêng của mỗi người là công việc chăm sóc thầm lặng của cán bộ, nhân viên Trung tâm. Hiện nay, cơ sở 2 của Trung tâm Phụng dưỡng người có công với cách mạng thành phố Đà Nẵng đang phụng dưỡng thường xuyên 42 đối tượng chính sách và thân nhân liệt sĩ; tuổi bình quân của các cụ là 83, người cao tuổi nhất đã 101 tuổi. Trong số đó, có 20 người không còn khả năng tự phục vụ, cần sự hỗ trợ trong những sinh hoạt hằng ngày.

Tuổi tác, bệnh tật khiến việc chăm sóc những người có công trở thành công việc không hề dễ dàng.

Điều dưỡng Nguyễn Thị Sâm đã quen với nhịp làm việc bắt đầu từ sáng sớm và chỉ kết thúc khi các cụ đã yên giấc.

Mỗi ngày, chị cùng đồng nghiệp hỗ trợ các cụ vệ sinh cá nhân, lo ăn, uống thuốc, theo dõi sức khỏe và tập vật lý trị liệu. Với những cụ không còn khả năng tự phục vụ, chị kiên nhẫn đút từng bữa ăn, xoa bóp chân tay, thay quần áo, chăm lo từng sinh hoạt hằng ngày. Những lúc trời dịu nắng, chị lại đẩy xe lăn đưa các cụ ra sân hóng gió, ngồi trò chuyện, lắng nghe những câu chuyện cũ để các cụ khuây khỏa hơn.

Công việc khó nhất, theo chị Sâm, không phải là sự vất vả về thể chất mà là chăm sóc những người tuổi đã ngoài tám mươi, chín mươi với nhiều bệnh nền, trí nhớ giảm sút và tâm lý thất thường. Có cụ đang đến bữa thì nhất quyết không chịu ăn, có cụ lại bật khóc đòi về vì nhớ nếp nhà, con gà, chuồng heo...

“Người già cũng như trẻ nhỏ, chỉ cần mình nhẹ nhàng dỗ dành thì các cụ lại ngoan, chịu ăn, chịu uống thuốc. Chúng tôi luôn nghĩ, nhờ sự hy sinh, cống hiến của các cô, các chú và thế hệ đi trước mà hôm nay mình mới có cuộc sống bình yên. Vì thế, ai cũng chăm sóc các cụ như ông bà, người thân trong gia đình", chị Sâm chia sẻ.

Ông Phan Văn Bình, Giám đốc Trung tâm Phụng dưỡng người có công với cách mạng thành phố Đà Nẵng cho biết, bên cạnh việc bảo đảm các chế độ chăm sóc, đơn vị luôn chú trọng xây dựng môi trường sinh hoạt gần gũi, để người có công tuổi cao không chỉ được chăm lo về sức khỏe mà còn được sẻ chia về tinh thần.

“Với nhiều trường hợp không còn người thân bên cạnh, Trung tâm xác định mỗi cán bộ, nhân viên chính là chỗ dựa đồng hành cùng các cụ trong những năm tháng tuổi xế chiều”, ông Bình nói.

Chiều đã ngả hẳn. Khoảng sân trước khu nhà dần thưa người. Ông Hùng khép lại buổi tập vật lý trị liệu, thong thả trở về phòng nghỉ. Mẹ Siêng cũng vừa dùng xong bữa tối. Thấy chúng tôi đứng dậy ra về, mẹ cố nhỏm người dậy, nở nụ cười hiền vẫn còn nguyên nét minh mẫn.

"Chúc các cậu mạnh khỏe. Chuyện rủi thì đi, chuyện may thì tới hỉ".

Cánh cửa phòng khép lại. Ngoài hành lang, điều dưỡng viên Nguyễn Thị Sâm chậm rãi đẩy chiếc xe lăn đưa một cụ khác ra khoảng sân cuối ngày, hóng gió, để vơi đi nổi quạnh hiu...

QUANG HÀ