Người trẻ kể tiếp câu chuyện về cụ Huỳnh

Từ những điều cụ Huỳnh để lại

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về cụ Huỳnh Thức Kháng: "Cụ Huỳnh là một người học hành rất rộng, chí khí rất bền, đạo đức rất cao. Vì lòng yêu nước, mà trước đây cụ bị bọn thực dân làm tội, đày ra Côn Đảo. Mười mấy năm trường, gian nan cực khổ. Nhưng lòng son dạ sắt, yêu nước thương nòi của cụ Huỳnh, chẳng những không sờn lại thêm kiên quyết.

Cụ Huỳnh là người mà giàu sang không làm xiêu lòng, nghèo khổ không làm nản chí, oai vũ không làm sờn gan.

Cả đời cụ Huỳnh không cầu danh vị, không cầu lợi lộc, không thèm làm giàu, không thèm làm quan. Cả đời cụ Huỳnh chỉ phần đấu cho dân được tự do, nước được độc lập.

Đến ngày nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thành lập, Chính phủ ta mời cụ ra. Tuy đã hơn 71 tuổi, nhưng cụ vẫn hăng hái nhận lời. Cụ nói: "Trong lúc phục hưng dân tộc, xây dựng nước nhà thì bất kỳ già, trẻ, trai, gái, ai cũng phải ra sức phụng sự Tổ quốc". 

Từ những lời nhận xét của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã toát lên khí tiết một chí sĩ trọn đời vì nước, vì dân và là một tấm gương sáng để các thế hệ học tập, noi theo.

Bạn Võ Thị Mỹ Lệ (18 tuổi, xã Thạnh Bình), được sinh ra và lớn lên trên chính quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng là niềm tự hào to lớn. Câu chuyện về cụ Huỳnh không chỉ là những bài học lịch sử mà còn hiện diện ngay trong không gian sống: Nhà lưu niệm, những địa danh quen thuộc và chí khí các thế hệ đi trước.

“Quê hương không chỉ là nơi mình sinh sống, mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử và những dấu ấn của các thế hệ đi trước”, Mỹ Lệ chia sẻ.

Được tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp của cụ Huỳnh, Mỹ Lệ nhớ nhất là nhân cách sống và tinh thần yêu nước. Ở những hoàn cảnh khác nhau, cụ vẫn giữ sự kiên định, đặt lợi ích của dân tộc, đất nước lên trên lợi ích cá nhân.

Có lẽ cũng từ đó, khoảng cách hơn một thế kỷ trở nên gần hơn. Khi câu chuyện lịch sử được kể từ chính mảnh đất mình đang sống, những năm tháng đã qua không còn xa xôi. Tất cả trở thành một phần ký ức của quê hương, để người trẻ hôm nay có thể tìm thấy trong đó những điều gần gũi với chính mình.

Hình ảnh cụ Huỳnh được Lê Nguyên Hằng (sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Đà Nẵng), nhớ đến qua ba điều: lòng yêu nước, sự ngay thẳng và tinh thần kiên định. Hằng ấn tượng với cách cụ luôn giữ vững khí tiết, đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Khi tìm một bài học cho mình, Hằng không chọn điều gì quá lớn lao mà chọn sự kiên định và tinh thần trách nhiệm, để “không dễ bỏ cuộc trước khó khăn” và luôn có trách nhiệm với những việc mình làm.

Những suy nghĩ giản dị ấy cho thấy một cách tiếp nhận lịch sử rất tự nhiên của người trẻ: không chỉ nhìn lại bậc cha ông đi trước đã làm gì, mà từ đó tự hỏi mình có thể sống như thế nào trong những điều kiện của hôm nay.

Với Huỳnh Duy Phú, cán bộ trẻ công tác tại UBND xã Thạnh Bình, những điều cụ Huỳnh để lại có thể được bắt đầu từ chính công việc hằng ngày. Theo anh, “vì nước, vì dân” không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn lao, mà có thể được thể hiện qua cách mỗi người thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, có trách nhiệm với công việc và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.

“Những việc tưởng như rất bình thường như chủ động giải quyết công việc, lắng nghe người dân, làm việc công tâm, minh bạch hay không ngừng học hỏi để phục vụ tốt hơn cũng trở thành những cách thiết thực để thể hiện tinh thần trách nhiệm”, Phú chia sẻ.

Trong những điều muốn giữ lại cho mình từ tấm gương cụ Huỳnh, Phú nhắc đến sự giản dị, khiêm tốn và ý thức phục vụ nhân dân. Dù ở vị trí nào, người cán bộ cũng cần nhớ mình là người phục vụ nhân dân, không để bệnh thành tích làm thay đổi lý tưởng “vì nước, vì dân”.

Thế hệ trẻ có những cách cảm nhận khác nhau, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: giá trị của một nhân vật lịch sử không chỉ nằm ở những gì đã được ghi lại trong sách vở, mà còn ở những điều có thể soi chiếu vào cuộc sống hiện tại, để tôi luyện, cống hiến xây dựng quê hương phát triển.

Niềm tự hào được viết tiếp bằng hành động

Từ sự trân trọng dành cho người đi trước, những giá trị ấy đang được người trẻ ở quê hương cụ Huỳnh tiếp nối theo những cách rất đời thường.

Nguyễn Đình Hiếu, học sinh xã Thạnh Bình, cho rằng lòng yêu nước và trách nhiệm với cộng đồng có thể bắt đầu từ việc học tập tốt, sống có trách nhiệm, giúp đỡ người khác và đóng góp cho quê hương. Với người trẻ, tri thức và công nghệ cũng có thể trở thành những phương tiện để lan tỏa các giá trị tốt đẹp.

Từ những hoạt động tình nguyện, bảo vệ môi trường, giúp đỡ người khó khăn đến việc tích cực tham gia công việc chung, tinh thần cống hiến không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao mà hiện diện trong chính những việc nhỏ mỗi người lựa chọn làm mỗi ngày.

Còn đối với cô giáo Trần Thị Yến Nhi (Trường Mẫu giáo Họa Mi xã Thạnh Bình), câu hỏi đặt ra là làm thế nào để một người đã sống cách học sinh hôm nay 150 năm không trở thành những con số khô cứng về ngày tháng, chức vụ và sự kiện.

Cô chọn cách kể bằng hình ảnh, tư liệu, những câu chuyện và việc làm cụ thể để học sinh cảm nhận được con người phía sau những trang sử. Những chuyến tham quan di tích, video, hoạt động trải nghiệm cũng mở ra một cách tiếp cận khác, để học sinh được tự khám phá thay vì chỉ học thuộc.

Điều cô giáo Trần Thị Yến Nhi mong muốn sau cùng không nằm ở việc các em nhớ được bao nhiêu dữ kiện về cụ Huỳnh, mà là từ câu chuyện ấy, các em biết yêu lịch sử, yêu quê hương hơn, sống có trách nhiệm và cố gắng học tập, rèn luyện mỗi ngày.

Ngay trên quê hương cụ Huỳnh, những cách kể mới về lịch sử cũng đang được đưa vào hoạt động phong trào. Đoàn xã Thạnh Bình tổ chức các chương trình về nguồn, tham quan Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng và mộ cụ tại núi Thiên Ấn (tỉnh Quảng Ngãi); những câu chuyện về cuộc đời, sự nghiệp của cụ được lồng ghép trong sinh hoạt Chi đoàn, hoạt động giáo dục truyền thống và giới thiệu trên mạng xã hội.

Các cuộc thi giới thiệu di tích lịch sử bằng video cũng tạo cơ hội để người trẻ tự mình kể câu chuyện quê hương, thay vì chỉ đứng ngoài nhìn lại lịch sử.

Theo Bí thư Đoàn xã Thạnh Bình Trần Quốc Vũ, người trẻ vẫn quan tâm đến lịch sử. Điều quan trọng là tạo cơ hội để họ được trải nghiệm, trực tiếp tìm hiểu và tham gia. Khi lịch sử bước ra khỏi những trang sách và hiện diện trong những câu chuyện, chuyến đi, hoạt động thực tế, khoảng cách giữa người trẻ với lịch sử dân tộc cũng được thu hẹp.

Mỗi người trẻ tìm thấy ở cụ Huỳnh một điều khác nhau: người kính trọng lòng yêu nước, người ấn tượng với sự chính trực, người chọn tinh thần kiên định, người học cách sống có trách nhiệm. Những cách cảm nhận ấy tuy khác nhau nhưng cùng hướng về một điều: những giá trị của cụ chỉ thực sự tiếp tục sống khi được chuyển hóa thành cách ứng xử và hành động trong đời sống hôm nay.

Bí thư Đoàn xã Thạnh Bình cô đọng kỳ vọng ấy bằng bốn nhiệm vụ: “Hiểu lịch sử – tự hào quê hương – sống có trách nhiệm – khát vọng cống hiến”. Đó cũng là những giá trị mà tuổi trẻ được kỳ vọng tiếp nối từ cụ Huỳnh: lòng yêu nước, tinh thần tự học, sự chính trực, bản lĩnh và trách nhiệm với cộng đồng.

Kỷ niệm 150 Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, người trẻ hôm nay tự hào về một người con xứ Quảng dành trọn đời cho nước, cho dân, để chí khí và những cống hiến của cụ Huỳnh được kể tiếp, không chỉ bằng những trang sách hay những câu chuyện được nhắc lại, mà bằng chính cách sống, tiếp nối của những người trẻ hôm nay, trong công cuộc xây dựng phát triển quê hương, đất nước.

HỒNG QUÂN