Từ nhịp cầu da cam đến những mái ấm nghĩa tình

Giữa căn nhà mới còn thơm mùi vôi vữa, bà Nguyễn Thị Nở (xã Quế Sơn Trung) cặm cụi quét dọn, lau từng món đồ trên ban thờ. Đôi bàn tay chậm rãi vun vén từng góc nhỏ, chuẩn bị một nơi trang trọng để thờ người cha liệt sĩ. Căn nhà nhỏ chỉ hơn 50 mét vuông nhưng với người phụ nữ sống cô quạnh suốt nhiều năm, đó là cả một niềm hạnh phúc mà bà chưa từng dám nghĩ tới.
Là con liệt sĩ, đồng thời là thương binh và nạn nhân chất độc da cam, bà Nở sống một mình, không chồng, không con, sức khỏe ngày càng suy giảm bởi di chứng chiến tranh. Nhiều năm nay, căn nhà cũ đã xuống cấp nghiêm trọng, mỗi mùa mưa bão là một mùa lo lắng.
Sau hơn một tháng thi công, căn nhà rộng 57 m² với mái ngói, nền lát gạch men đã hoàn thành từ nguồn hỗ trợ gần 100 triệu đồng, trong đó Bộ Quốc phòng hỗ trợ 80 triệu đồng, Ban Chỉ huy Quân sự xã Quế Sơn Trung hỗ trợ 12,4 triệu đồng cùng hàng chục ngày công của cán bộ, chiến sĩ.

Không giấu được niềm xúc động, bà Nở nghẹn ngào: "Tôi sống một mình, lại đau bệnh suốt nên chưa bao giờ dám nghĩ có ngày mình có được căn nhà khang trang như thế này. Có nhà mới rồi, tôi yên tâm hơn, không còn lo mỗi khi mưa bão. Đây là niềm vui lớn nhất của tuổi già."
Đứng trước căn nhà mới của em gái, bà Nguyễn Thị Hoa cũng xúc động: "Nó (bà Nguyễn Thị Nở - Pv) bị nhiễm chất độc da cam, không chồng, không con, đau bệnh liên miên, nhà cửa thì dột nát. Giờ có được căn nhà này, cả gia đình mừng lắm, ai cũng yên lòng."
Niềm vui ấy cũng hiện hữu trong ngôi nhà của bà Phan Thị Thanh Xuân (phường Tam Kỳ), thương binh hạng 4 và là nạn nhân chất độc da cam/dioxin.
Những năm tháng chiến tranh, bà từng là y tá bám trụ ở vùng  Trà My, Tiên Phước, Quế Sơn để cứu chữa thương bệnh binh.

Hòa bình lập lại, những vết thương chiến tranh vẫn đeo bám bà bằng bệnh tật và tuổi già. Căn nhà được Nhà nước cấp từ năm 1988 ngày càng xuống cấp, nhưng nhiều năm liền bà không đủ điều kiện sửa chữa.
Được Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố kết nối với Bộ Tư lệnh Quân khu 5, căn nhà của bà được sửa chữa với kinh phí hơn 80 triệu đồng. Sau một tháng sửa chữa, ngôi nhà rộng 56,6 m² khoác lên diện mạo mới với mái, trần, nền, tường, hệ thống điện và các công trình phụ trợ được cải tạo đồng bộ. Hơn 100 ngày công lao động của cán bộ, chiến sĩ và lực lượng địa phương đã góp phần hoàn thiện công trình.

Ngắm căn nhà sáng sủa vừa hoàn thành, bà Xuân xúc động: "Tôi cứ nghĩ đến cuối đời cũng không thể sửa nổi căn nhà này. Nằm mơ tôi cũng không nghĩ có ngày được sống trong ngôi nhà khang trang như vậy. Từ nay mưa gió chi cũng không còn phải thấp thỏm nữa."
Đằng sau niềm vui của hai người phụ nữ là dấu ấn của một hành trình kết nối bền bỉ. Với Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố, mỗi căn nhà không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn là sự sẻ chia dành cho những người vẫn đang mang trên mình nỗi đau chiến tranh.

Ông Nguyễn Văn An, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố Đà Nẵng cho biết, trong tháng 7, Hội phối hợp với Bộ Tư lệnh Quân khu 5 triển khai các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, trong đó xây dựng và sửa chữa nhà tình nghĩa là một điểm nhấn.
Theo ông An, Hội có hai nhiệm vụ xuyên suốt: tiếp tục đấu tranh giành công lý cho các nạn nhân chất độc da cam và huy động các nguồn lực xã hội để chăm lo đời sống của họ.
"Hiện thành phố có hơn 6.000 người tham gia kháng chiến bị phơi nhiễm chất độc da cam. Hội sẽ tiếp tục làm cầu nối, kết nối các đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức và những tấm lòng hảo tâm, có thêm nguồn lực giúp đỡ các nạn nhân, để cuộc sống của họ ngày càng tốt hơn." - ông An chia sẻ.
Vai trò "cầu nối" ấy còn được thể hiện bằng những con số biết nói. Trong 6 tháng đầu năm 2026, thông qua nhiều chương trình vận động, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố cùng các cấp hội đã huy động hơn 7,2 tỷ đồng từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Từ nguồn lực đó, Hội đã chăm sóc, hỗ trợ hơn 11.300 lượt nạn nhân chất độc da cam tại cộng đồng; duy trì nuôi dưỡng bán trú 120 nạn nhân tại ba cơ sở của Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam và trẻ em bất hạnh thành phố; tổ chức các đợt xông hơi giải độc, phục hồi chức năng cho nạn nhân. Đồng thời đón tiếp gần 28 tổ chức và 148 lượt cá nhân nước ngoài đến tìm hiểu, đồng hành và hỗ trợ các hoạt động nhân đạo.
Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả công tác vận động nguồn lực, mà còn cho thấy uy tín của Hội trong việc kết nối các tổ chức, doanh nghiệp, lực lượng vũ trang và cộng đồng cùng hướng về những phận đời còn nhiều thiệt thòi.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau da cam vẫn hiện hữu trong cuộc sống của hàng nghìn gia đình. Mỗi căn nhà được hoàn thành hôm nay không đơn thuần là một công trình xây dựng. Đó là sự tiếp nối của đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", là tình đồng đội được gìn giữ qua năm tháng, là nhịp cầu nghĩa tình mà Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin thành phố bền bỉ vun đắp.
Khi những viên ngói cuối cùng được lợp xong cũng là lúc một nỗi lo được khép lại. Trong những mái nhà mới ấy không chỉ có tiếng cười của người được an cư, mà còn có sự tri ân của cả cộng đồng dành cho những con người đã hy sinh một phần tuổi xuân, sức khỏe và cuộc đời vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

QUỐC KHÁNH