Đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng- Kỳ 5: Mở rộng không gian, tạo sức bật mới cho du lịch miền Trung

Định hình vai trò cực tăng trưởng du lịch

Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22/08/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa, tổng thu 80-90 tỷ USD. Trong cấu trúc phát triển mới, Đà Nẵng được xác định là một trong ba cực tăng trưởng, có nhiệm vụ dẫn dắt vùng, phát triển hệ sinh thái dịch vụ tích hợp, kinh tế đêm, MICE và du lịch cao cấp.

Với vị trí cửa ngõ miền Trung, lợi thế của Đà Nẵng càng được mở rộng sau hợp nhất với Quảng Nam. Trong cùng một địa giới hành chính, Đà Nẵng sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng, từ đô thị biển, bán đảo Sơn Trà, Cù Lao Chàm đến phố cổ Hội An, Khu đền tháp Mỹ Sơn, làng quê trung du yên bình và thiên nhiên sinh thái da dạng của miền núi phía Tây. Sự hội tụ này mở ra khả năng tổ chức những hành trình đa trải nghiệm, kết hợp nghỉ dưỡng biển, khám phá di sản văn hoá thế giới, văn hóa bản địa và du lịch sinh thái.

Việc Đà Nẵng được xác định là một trong ba cực tăng trưởng du lịch quốc gia không chỉ xuất phát từ lợi thế địa lý, tài nguyên thiên nhiên mà còn từ tư duy sáng tạo sản phẩm và năng lực quản trị đô thị du lịch. Sự kết hợp giữa nền tảng tự nhiên, hạ tầng đồng bộ, sản phẩm có tính đột phá và phương thức quản trị hiện đại là những yếu tố tạo nên bản sắc riêng của du lịch Đà Nẵng.

Theo Thống kê thành phố, trong 10 tháng đầu năm, các cơ sở lưu trú trên địa bàn thành phố phục vụ hơn 17 triệu lượt khách, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 8,3 triệu lượt, khách trong nước hơn 8,7 triệu lượt. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống đạt 58.365 tỷ đồng, tăng 25,7%; doanh thu du lịch lữ hành đạt 4.407 tỷ đồng, tăng 16,8%. Những con số này cho thấy nhu cầu sử dụng dịch vụ du lịch ngày càng tăng, tạo động lực cho các lĩnh vực lưu trú, ăn uống, vận tải và thương mại.

Điểm tựa cho định hướng dài hạn là Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 21/10/2026 tại Quyết định số 2016/QĐ-TTg. Quy hoạch xác lập cấu trúc “3 vùng – 3 cực – 2 trục – 4 hành lang”, trong đó du lịch được tổ chức trên các không gian đô thị ven biển phía Đông, trung du và miền núi phía Tây, vùng biển – đảo.

Đà Nẵng định hướng phát triển các khu du lịch Sơn Trà, Cù Lao Chàm, Bà Nà theo hướng sinh thái, gắn khai thác với bảo tồn; kết nối trục văn hóa – di sản Hội An – Mỹ Sơn với hệ thống di tích Chăm, di tích lịch sử cách mạng; phát triển chuỗi biển, nghỉ dưỡng và kinh tế đêm dọc ven biển phía Đông. Lượng khách du lịch, lưu trú được dự báo đạt 130-135 triệu lượt vào năm 2050.

Đây là tầm nhìn dài hạn, cho thấy du lịch không còn được đặt trong phạm vi một ngành dịch vụ riêng lẻ mà trở thành một cấu phần quan trọng trong tổ chức không gian đô thị, hạ tầng và kinh tế của thành phố.

Tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp du lịch tổ chức ngày 14-10 vừa qua, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng nhìn nhận tiềm năng và lượng khách của Đà Nẵng còn lớn nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng. Thành phố cần tái cơ cấu du lịch theo hướng chất lượng cao, chú trọng thời gian lưu trú, mức chi tiêu, phát triển sản phẩm đặc trưng, du lịch ban đêm và mở rộng không gian phát triển về phía Nam.

Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh tái cơ cấu du lịch theo hướng chất lượng cao; khai thác tốt hơn giá trị văn hóa, di sản và lợi thế của từng địa bàn. Cùng với việc hoàn thiện hạ tầng, cần chú trọng xây dựng sản phẩm đặc trưng, mở rộng không gian du lịch về phía Nam thành phố, tăng cường liên kết vùng và hình thành các mô hình hợp tác thiết thực giữa địa phương với doanh nghiệp.

Đa dạng sản phẩm, kết nối lan tỏa giá trị

Để gia tăng giá trị mỗi chuyến đi cho du khách, Đà Nẵng đang chú trọng phát triển các sản phẩm có khả năng thu hút khách dài ngày, kết nối nhiều lĩnh vực dịch vụ. Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) là một sản phẩm du lịch điển hình.

Được chính quyền thành phố và Tập đoàn Sun Group đầu tư từ năm 2017, DIFF tạo dựng thương hiệu “Thành phố pháo hoa”, đồng thời góp phần kéo dòng khách đến Đà Nẵng trong nhiều tuần. Hiệu ứng của lễ hội không chỉ dừng ở hoạt động thưởng thức pháo hoa mà còn kích cầu khách sạn, nhà hàng, lữ hành, kinh tế đêm và mở rộng hành trình sang Hội An, Mỹ Sơn...

Mới đây, Đà Nẵng tổ chức khởi công Tổ hợp văn hóa giải trí gần 10.750 tỷ đồng bên sông Hàn, quy mô hơn 210.000m², với khán đài ngoài trời gần 20.000 chỗ. Công trình được kỳ vọng hình thành cực tăng trưởng mới ven sông Hàn, kết nối các không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ và du lịch, đưa Đà Nẵng trở thành điểm đến của các sự kiện, lễ hội tầm cỡ quốc tế.

Tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá công trình sẽ góp phần hình thành cực tăng trưởng mới ven sông Hàn, kết nối các không gian văn hóa, thương mại, dịch vụ và du lịch, tạo động lực để Đà Nẵng trở thành điểm đến của các sự kiện, lễ hội và trải nghiệm tầm quốc tế.

Bên cạnh các sự kiện văn hóa, thể thao được định hướng trở thành sản phẩm du lịch, trong thời gian qua, các sự kiện thể thao lớn đã góp phần thu hút lượng vận động viên, du khách đến với Đà Nẵng lưu trú dài ngày, Ironman là một ví dụ điển hình, gần đây là Heineken Pickleball World Cup 2026.

Du lịch MICE (kết hợp hội họp, hội thảo, hội nghị, triển lãm và sự kiện) cũng là phân khúc được chú trọng. Năm 2025, thành phố ghi nhận hỗ trợ tư vấn, đón tiếp 250 đoàn với hơn 82.000 lượt khách MICE. Năm 2026, mục tiêu đặt ra là gần 93.000 lượt khách, tăng khoảng 12% so với năm trước. Đà Nẵng định hướng kết nối hội nghị, hội thảo với nghỉ dưỡng, ẩm thực, di sản, giải trí và các tour trải nghiệm.

Qua đó, một đoàn khách không chỉ sử dụng phòng họp, khách sạn mà còn tạo thêm doanh thu cho doanh nghiệp lữ hành, nhà hàng và các cơ sở dịch vụ địa phương.

Cùng với đó, kinh tế đêm được xem là động lực tăng trưởng mới. Những điểm hẹn như tàu du lịch sông Hàn, phố đi bộ Bạch Đằng, chợ đêm Sơn Trà và các hoạt động biểu diễn đường phố đang góp phần làm phong phú trải nghiệm. Thành phố cũng xây dựng Đề án phát triển kinh tế ban đêm theo hướng kết nối thương mại, ẩm thực, văn hóa, nghệ thuật và giải trí thành những không gian có sản phẩm đặc trưng.

Đặc biệt, sau hợp nhất với Quảng Nam, Đà Nẵng có thêm dư địa phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái và trải nghiệm văn hóa tại miền núi phía Tây. Khu vực này có 37 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với khoảng 164.000 người dân tộc thiểu số sinh sống. Những giá trị văn hóa Cơ Tu, Giẻ Triêng, Xơ Đăng, Ca Dong, Co cùng lễ hội, nghề thủ công, ẩm thực và tri thức bản địa, danh thắng thiên nhiên là nguồn tài nguyên để hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng.

Ở khu vực phía Nam, thành phố đặt mục tiêu hình thành, hoàn thiện và khai thác 12-15 chương trình du lịch mới giai đoạn 2026-2030, kết nối sông Trường Giang, làng cổ Lộc Yên, hồ Phú Ninh, Tam Hải, Trà My và các địa chỉ văn hóa – lịch sử.

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng vào chiều 25-4-2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu thành phố đổi mới tư duy phát triển, tổ chức lại không gian theo tầm nhìn dài hạn, liên kết vùng và đồng bộ; quy hoạch phải đi trước một bước, trở thành công cụ dẫn dắt phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm định hướng Đà Nẵng “vươn Đông, tỏa Tây”, gắn kết với Huế, Quảng Ngãi và khu vực miền Trung – Tây Nguyên; đồng thời ưu tiên các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, trong đó có dịch vụ chất lượng cao và du lịch.

Định hướng này đặt Đà Nẵng vào một không gian phát triển rộng hơn, không chỉ giới hạn trong địa giới hành chính của thành phố. Với vị trí trung tâm kết nối, Đà Nẵng có thể trở thành điểm khởi đầu hoặc điểm trung chuyển của những hành trình liên vùng, kết nối các đô thị di sản, điểm đến biển và những vùng sinh thái đặc trưng của miền Trung.

Trên thực tế, thành phố đang sở hữu một hệ thống tài nguyên có khả năng tạo nên những hành trình đa dạng. Từ hai Di sản văn hóa thế giới là Đô thị cổ Hội An và Khu đền tháp Mỹ Sơn, đến Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà, Bà Nà, Cù Lao Chàm, văn hóa Cơ Tu, làng gốm Thanh Hà, rừng dừa Bảy Mẫu và làng Cẩm Thanh - được xếp thứ 20 trong danh sách 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới năm 2025 - mỗi điểm đến đều có giá trị và sức hấp dẫn riêng.

Khi được kết nối với các sản phẩm du lịch của Huế, Quảng Ngãi và khu vực miền Trung - Tây Nguyên, những tài nguyên này có thể tạo nên các hành trình phong phú hơn, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách. Du khách có thể kết hợp nghỉ dưỡng biển, tham quan di sản, khám phá văn hóa bản địa và trải nghiệm sinh thái trong một chuyến đi, thay vì chỉ lựa chọn một điểm đến riêng lẻ.

Để làm được điều đó, vai trò của Đà Nẵng không chỉ là thu hút khách về thành phố mà còn phải làm tốt chức năng kết nối. Thành phố cần phối hợp với các địa phương lân cận xây dựng sản phẩm liên vùng, tổ chức tuyến hành trình, quảng bá điểm đến và kết nối doanh nghiệp. Mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng, bổ trợ cho nhau, thay vì cạnh tranh bằng những sản phẩm tương tự, trùng lắp.

Liên kết cũng cần được nhìn nhận từ góc độ lợi ích kinh tế. Khi một hành trình được mở rộng qua nhiều địa phương, cơ hội kinh doanh không chỉ dành cho các khách sạn, khu nghỉ dưỡng lớn mà còn đến với doanh nghiệp lữ hành, cơ sở ẩm thực, hộ kinh doanh, làng nghề và cộng đồng dân cư. Đây là điều kiện để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế có sức lan tỏa, tạo thêm việc làm và sinh kế trên phạm vi rộng.

Từ một trung tâm du lịch lớn của miền Trung, Đà Nẵng đang được đặt vào vai trò mới trong cấu trúc du lịch quốc gia, cùng Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Những lợi thế về tài nguyên, hạ tầng, thương hiệu điểm đến, dòng khách quốc tế, hệ sinh thái dịch vụ và sự tham gia của các nhà đầu tư chiến lược tạo nền tảng quan trọng để thành phố hiện thực hóa mục tiêu này.

Nhưng thước đo của một cực tăng trưởng không chỉ nằm ở quy mô đón khách hay những công trình du lịch lớn. Đó còn là khả năng tạo ra những sản phẩm có bản sắc, tổ chức được chuỗi dịch vụ có chất lượng, kết nối hiệu quả các vùng tài nguyên và bảo đảm lợi ích được lan tỏa đến cộng đồng.

Với định hướng “vươn Đông, tỏa Tây”, cùng tư duy phát triển du lịch theo hướng tích hợp và liên kết vùng, Đà Nẵng đang đón nhiều cơ hội chuyển hóa lợi thế riêng thành sức bật chung của miền Trung. Khi mỗi điểm đến được kết nối trong một hành trình, mỗi sự kiện trở thành động lực kích cầu và mỗi dòng khách tạo thêm giá trị cho nhiều ngành nghề, vai trò đầu tàu du lịch của thành phố sẽ không chỉ được khẳng định bằng những con số tăng trưởng, mà còn bằng sức lan tỏa trong toàn vùng và vị thế ngày càng rõ nét trên bản đồ du lịch quốc tế.

HOÀNG PHAN - MAI CHI