Xứng danh Anh hùng… Kỳ 4: Từ tuyến đầu bình yên đến “lá chắn số” của thành phố

Lặng thầm trên mặt trận không tiếng súng

Nếu thế hệ đi trước từng bám dân, bám địa bàn để giữ từng con đường, góc phố bình yên, thì hôm nay, ngoài nhiệm vụ được xem là “truyền thống” nêu trên thì những người chiến sĩ Công an còn phải tiếp tục tiên phong trên “mặt trận số”, dùng tri thức, công nghệ và bản lĩnh nghiệp vụ để bảo vệ người dân trên trận tuyến mới - chiến tuyến trên không gian mạng. Ở đó không có tiếng còi truy đuổi, không có những cuộc vây bắt giữa phố đông. Thay vào đó là những màn hình máy tính sáng đèn trong đêm, những dòng dữ liệu liên tục chuyển động và những cuộc truy tìm dấu vết kéo dài qua nhiều múi giờ.

Khi thành phố chìm vào giấc ngủ, tại phòng làm việc của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố, nhiều cán bộ, chiến sĩ vẫn miệt mài với công việc. Họ phân tích những dữ liệu bất thường, lần theo dấu vết điện tử, kết nối những thông tin tưởng như rời rạc để tìm ra hành tung của các đối tượng đang ẩn mình phía sau lớp vỏ công nghệ.

Trong thế giới số, một tài khoản mạng xã hội, một địa chỉ IP, một giao dịch tài chính bất thường hay một máy chủ đặt ở nước ngoài đều có thể trở thành manh mối quan trọng. Nhưng để biến những dấu vết ấy thành chứng cứ phục vụ đấu tranh là cả một quá trình đòi hỏi kiến thức chuyên môn, sự kiên trì và bản lĩnh của người cán bộ điều tra.

Đại tá Lê Cao Tâm, Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố cho biết, khó khăn lớn nhất trong đấu tranh với loại tội phạm này là phương thức, thủ đoạn luôn thay đổi nhanh chóng.

“Đối tượng có thể ở một nơi nhưng thực hiện hành vi phạm tội ở nhiều tỉnh, thành, thậm chí nhiều quốc gia. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ không chỉ cần nghiệp vụ mà còn phải làm chủ công nghệ, liên tục cập nhật kiến thức để theo kịp sự biến đổi của tội phạm”, Đại tá Lê Cao Tâm chia sẻ.

Từ yêu cầu thực tiễn ấy, lực lượng Công an Đà Nẵng từng bước xây dựng “lá chắn số” - vừa chủ động phát hiện, đấu tranh với các hành vi phạm tội trên không gian

mạng, vừa nâng cao khả năng phòng ngừa, bảo vệ người dân trước những nguy cơ ngày càng phức tạp.

Đó cũng là sự tiếp nối truyền thống của lực lượng Công an qua các thời kỳ: ở bất kỳ thời điểm nào, dù đối mặt với kẻ thù trong chiến tranh hay những thách thức mới trong thời đại công nghệ, mục tiêu cuối cùng vẫn là bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Những chuyên án phía sau màn hình máy tính

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số mang đến nhiều tiện ích cho đời sống xã hội, nhưng đồng thời cũng mở ra môi trường để các loại tội phạm lợi dụng hoạt động với phương thức tinh vi hơn.

Từ những vụ lừa đảo qua điện thoại, chiếm đoạt tài khoản ngân hàng đến các đường dây tội phạm xuyên quốc gia được tổ chức bài bản, không gian mạng đang trở thành địa bàn đấu tranh mới, nơi mỗi vụ án là một cuộc chạy đua giữa lực lượng Công an và những thủ đoạn ngày càng biến hóa của tội phạm.

Một trong những dấu ấn nổi bật là Chuyên án APP4, đấu tranh với đường dây tội phạm công nghệ cao xuyên quốc gia có quy mô đặc biệt lớn.

Để bóc gỡ đường dây này, các cán bộ, chiến sĩ phải trải qua thời gian dài thu thập tài liệu, phân tích dữ liệu, làm rõ phương thức vận hành của hệ thống tội phạm được tổ chức chặt chẽ.

Các đối tượng đã lập nhiều công ty “ma”, sử dụng hàng nghìn tài khoản ngân hàng để thực hiện hoạt động cho vay lãi nặng qua ứng dụng với mức lãi suất lên tới hàng nghìn phần trăm mỗi năm, đồng thời tổ chức đòi nợ bằng nhiều thủ đoạn gây áp lực, xâm phạm nghiêm trọng đời sống của nhiều người dân.

Đằng sau những con số về quy mô đường dây là những hệ lụy rất thật: những khoản nợ chồng chất, những gia đình bị ảnh hưởng bởi các cuộc gọi đe dọa, khủng bố tinh thần và những nạn nhân bị cuốn vào vòng xoáy của tội phạm tín dụng đen trên không gian mạng.

Khi chuyên án được đấu tranh thành công, hàng trăm đối tượng liên quan bị xử lý, đường dây bị triệt phá. Với những cán bộ trực tiếp tham gia, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở việc phá một vụ án lớn, mà còn là góp phần ngăn chặn những tác động tiêu cực mà loại tội phạm này gây ra cho xã hội.

Trước đó, nhiều chuyên án khác cũng ghi dấu ấn của lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố. Đó là chuyên án CNC219, đấu tranh với nhóm đối tượng người nước ngoài giả danh lực lượng Công an để gọi điện lừa đảo; chuyên án VX290H làm rõ thủ đoạn sử dụng đường link giả mạo nhằm đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng; hay chuyên án 125C triệt phá nhóm đối tượng chiếm quyền điều khiển camera giám sát để đe dọa phát tán hình ảnh riêng tư, cưỡng đoạt tài sản.

Mỗi chuyên án là một phương thức phạm tội khác nhau, nhưng phía sau tất cả là nỗ lực không ngừng của những người lính trên mặt trận mới - nơi dấu vết không nằm trên hiện trường vật lý, mà tồn tại trong từng dòng dữ liệu.

Đại úy Bùi Trọng Nhân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chia sẻ, đặc thù của lĩnh vực này buộc cán bộ trẻ phải thường xuyên tự học, cập nhật kiến thức mới.

“Công nghệ thay đổi từng ngày. Nếu không liên tục nghiên cứu, cập nhật thì rất khó theo kịp phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm”, Đại úy Bùi Trọng Nhân nói.

Với những người làm công tác an ninh mạng, phía sau mỗi vụ án được khám phá là hàng trăm giờ phân tích dữ liệu, là những đêm dài trước màn hình máy tính và là áp lực phải đưa ra quyết định chính xác trong một môi trường mà chứng cứ có thể bị xóa đi chỉ trong vài giây.

Khi công nghệ trở thành công cụ phục vụ Nhân dân

Nếu đấu tranh với tội phạm công nghệ cao là cuộc chiến bảo vệ sự bình yên trên không gian mạng, thì ứng dụng khoa học, công nghệ vào công tác Công an lại là hành trình đưa những tiện ích số đến gần hơn với người dân, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Những ngày triển khai Đề án 06, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Công an thành phố đến từng khu dân cư, từng hộ gia đình để hướng dẫn người dân đăng ký định danh điện tử, làm căn cước, cập nhật dữ liệu dân cư đã trở nên quen thuộc.

Có những tổ công tác làm việc từ sáng sớm đến tối muộn. Có những cán bộ, chiến sĩ không quản ngại đường xa, đến tận nhà hỗ trợ người cao tuổi, người bệnh, người khuyết tật hoàn thiện thủ tục. Những thao tác tưởng như đơn giản trên hệ thống điện tử phía sau lại là cả một nỗ lực lớn nhằm rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân, đưa các tiện ích số thực sự đi vào cuộc sống.

Bởi chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, của phần mềm hay những hệ thống dữ liệu hiện đại, mà quan trọng hơn là làm sao để mỗi người dân có thể tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng những giá trị mà công nghệ mang lại.

Từ mô hình “Tổ thanh niên xung kích Đề án 06”, lực lượng Cảnh sát khu vực “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, đến việc khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu dân cư phục vụ quản lý xã hội, Công an thành phố đang từng bước đổi mới phương thức công tác, lấy công nghệ làm công cụ nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.

Trong những năm qua, nhiều sáng kiến, giải pháp, phần mềm phục vụ cải cách hành chính, hiện đại hóa công tác Công an được nghiên cứu, triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.

Nhưng giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở những hệ thống kỹ thuật hay những con số được cập nhật trên nền tảng số, mà chính là sự thay đổi trong cách phục vụ. Người dân không còn phải mất nhiều thời gian đi lại để thực hiện một số thủ tục; lực lượng Công an có thêm công cụ để quản lý, phân tích, dự báo tình hình, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Trong dòng chảy chuyển đổi số mạnh mẽ, hình ảnh người chiến sĩ Công an hôm nay đã có thêm một diện mạo mới. Họ không chỉ là những người có mặt ở những điểm nóng, những nơi phức tạp về an ninh, trật tự, mà còn là những người âm thầm bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân trong một không gian rộng lớn hơn - không gian số.

Bởi phía sau mỗi vụ lừa đảo được ngăn chặn, mỗi dữ liệu được bảo vệ, mỗi người dân được hỗ trợ tiếp cận dịch vụ số là một giá trị giản dị nhưng vô cùng quan trọng: niềm tin.

Viết tiếp hành trình của những người giữ bình yên

Hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Công an thành phố đã đi qua nhiều giai đoạn lịch sử với những yêu cầu, nhiệm vụ khác nhau.

Từ những ngày đầu bảo vệ chính quyền cách mạng, những năm tháng chiến đấu trong khói lửa chiến tranh; từ những cuộc đấu tranh với các loại tội phạm nguy hiểm sau ngày đất nước thống nhất đến những trận tuyến mới trên không gian mạng hôm nay, ở bất kỳ thời điểm nào, phẩm chất của người chiến sĩ Công an nhân dân vẫn luôn được giữ vững: bản lĩnh, tận tụy, sẵn sàng hy sinh vì bình yên của Nhân dân.

Nếu thế hệ đi trước từng dựa vào lòng dân, vào sự gắn bó với cơ sở để hoàn thành nhiệm vụ trong những năm tháng gian khó, thì thế hệ hôm nay tiếp nối truyền thống ấy bằng tri thức, công nghệ, sự chủ động và tinh thần đổi mới.

Bởi cuộc chiến bảo vệ an ninh, trật tự chưa bao giờ dừng lại. Khi xã hội phát triển, những nguy cơ mới cũng xuất hiện. Khi công nghệ mở ra những cơ hội mới, cũng đồng thời đặt ra những thách thức mới. Và ở mỗi thời điểm, người chiến sĩ Công an lại phải thích ứng, phải học hỏi, phải đi trước một bước để hoàn thành nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Từ những con đường, khu phố thân quen đến không gian mạng rộng lớn, hành trình giữ bình yên vẫn đang được tiếp nối bằng những con người bình dị. Họ có thể là cán bộ điều tra miệt mài với từng hồ sơ vụ án; là chiến sĩ an ninh mạng thức trắng bên màn hình dữ liệu; là cán bộ Công an cơ sở kiên trì hướng dẫn từng người dân sử dụng tiện ích số. Mỗi vị trí công tác, mỗi nhiệm vụ khác nhau, nhưng tất cả đều chung một mục tiêu: bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Và đó cũng chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt chặng đường phát triển của Công an thành phố Đà Nẵng - một hành trình được viết nên bằng lòng trung thành, ý chí vượt khó và tinh thần “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”.

LAM GIANG