ĐÌNH ĐẠI LA

Làng Đại La có địa hình chủ yếu là núi đồi, là mảnh đất đựoc khai phá muộn, đến nửa sau thế kỷ XVIII mới chính thức được hình thành. Tên gọi Đại La cũng bắt đầu từ đó, theo truyền khẩu, khoảng thời gian Tây Sơn thì ở làng có các ông Nguyễn Văn Tường, Nguyễn Phi Dõng, Nguyễn Văn Huy, Nguyễn Văn Hay đã đứng ra lập làng và đặt tên là Đại La. Dưới thời nhà Nguyễn, Đại La là một đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Hoà Vang.

        Tương truyền, vào khoảng đời vua Quang Trung ( 1788- 1792) nhân dân Đại La đã dựng ngôi đình đầu tiên tại Gò Gia, bằng tranh tre. Đến đời Tự Đức thứ 18 (1865 ) đình lại bị đốt phá nên dân làng đã dời đến vị trí hiện nay.

         Đình Đại La được làm theo kiểu ba gian hai chái, tường xây bằng đá chẻ. Đình có 6 hàng chân cột, mỗii hàng 5 cột. Mái đình lợp ngói âm dương. Bàn thờ chính giữa thờ thần. Hai bên thờ tiền hièn và hậu hiền. Trên bờ nóc trang trí hình” lưỡng long triều nguyệt”. Bốn đầu bờ dài trang trí hình con phụng và con lân . Bao quanh sân đình là bờ tường xây bằng đá chẻ, phía trước đình đặt bình phong, hai bên mép bình phong có hai trụ tròn, trên đỉnh hai bình phong là hình hai tháp vuông, mặt trước bình phong đắp hình con dơi, mặt sau đắp hình con phụng. Cổng vào đình xây kiểu mái có hai tầng. Trên mái cũng trang trí các hình con thú.

              Hằng năm, đình có lễ giỗ chính vào các ngày 24 tháng 1  ( âm lịch) là ngày vía bà chúa Ngọc. Ngày 12 tháng 3 (âm lịch) là lễ cầu an. Ngày 12 tháng 4 (âm lịch) là ngày kỵ giỗ tiền hiền và giỗ âm linh.Trước kia vào các dịp cúng giỗ này, dân làng Đại La cũng tổ chức đầy đủ các nghi lễ như rước sắc, rước kiệu, đọc văn tế, tổ chức phần hội…Vài chục năm gần đây, do điều kiện của dân làng Đại La  kinh tế chủ yếu là nghề nông có khó khăn nên việc cúng giỗ không còn tổ chức linh đình như trước đây nữa.

         Hiện nay, đình còn lưu giữ được 15 sắc phong :

         1.     Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na diễn phi Chúa Ngọc         (17/9/1921)

2.     Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                 (17/9/1821)

3.     Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                 (14/5/1843)

4.     Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na   diễn phi Chúa Ngọc        (14/5/1843)

5.     Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                  (12/4/1843)

6.     Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na  diễn phi Chúa Ngọc         (12/4/1843)

7.     Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                 (25/9/1850)

8.     Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na  diễn phi Chúa Ngọc         (25/9/1850)

9.     Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na  diễn phi Chúa Ngọc        (24/11/1880)

10. Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                 (24/11/1880)

11. Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na  diễn phi Chúa Ngọc         (01/7/1880)

12. Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                  (01/7/1880)

13. Sắc phong thần Thành Hoàng xã Đại La                                  (11/8/1909)

14. Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na  diễn phi Chúa Ngọc          (11/8/1909)

15. Sắc phong Nữ thần Thiên Y A Na  diễn phi Chúa Ngọc, bậc thượng đẳng thần; thần Thành Hoàng xã Đại La bậc trung đẳng thần, ngày 25/7/1924.

 Đình Đại La được công nhận là Di tích Lịch sử- Văn hoá cấp thành phố ngày 08/01/2007 của UBND thành phố Đà Nẵng.