Hành trình hồi sinh 21 cây cầu không đường dẫn - Kỳ 2: Đánh thức những công trình “đắp chiếu”

Từ “giao việc” đến “đo kết quả”

Trước thực trạng cầu chờ đường dẫn gây bức xúc, ảnh hưởng đến đời sống người dân, lãnh đạo thành phố, trực tiếp Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH đơn vị thành phố Đà Nẵng Lê Ngọc Quang; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng và Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng đã nhiều lần đi kiểm tra thực tế, làm việc với các địa phương. “Đơn đặc trị” xử lý 21 công trình này được lãnh đạo thành phố kê toa.

Trong vòng 5 tháng, hàng loạt văn bản thể hiện tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Chủ tịch UBND thành phố với các đơn vị, địa phương được ban hành. Từ tháng 3-2026, Chủ tịch UBND thành phố có văn bản yêu cầu các cơ quan, địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện đường dẫn các cầu đã đầu tư.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu xử lý dứt điểm từng trường hợp nhằm sớm đưa công trình vào khai thác; đồng thời giao chủ đầu tư phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết, xác định rõ lộ trình, nhu cầu mặt bằng, tiến độ thi công, đẩy nhanh việc hoàn thiện dự án.

Tiếp đó, UBND thành phố liên tục ban hành các văn bản đôn đốc tiến độ đối với từng công trình với riêng nhóm cầu giao thông.

Hai điểm nghẽn lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ các công trình cầu, đường là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) và vật liệu xây dựng được lãnh đạo UBND thành phố chỉ đạo quyết liệt, kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ kịp thời. 

Sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Thành uỷ, HĐND và UBND thành phố đã tạo chuyển động rõ nét trong công tác GPMB. Các địa phương, đơn vị liên quan tăng cường đối thoại, giải quyết kiến nghị, vận động người dân đồng thuận, khẩn trương hoàn tất thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng, tạo điều kiện để các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công.

Đến nay, công tác GPMB tại nhiều dự án cầu và đường dẫn cơ bản đã hoàn thành, trong đó có những dự án đã hoàn thành dứt điểm. Cầu Văn Ly và đường dẫn đã hoàn thành GPMB toàn bộ đoạn qua xã Đại Lộc, với 230/230 hộ và 1 tổ chức bị ảnh hưởng đã bàn giao mặt bằng. Cầu An Bình - đường ĐT609 đến Quốc lộ 14B cũng đã hoàn thành công tác GPMB.

Cầu Lệ Bắc hoàn thành công tác GPMB ngày 26-5-2026, đơn vị thi công đang triển khai dự án. Cầu Sông Thu - đường nối từ Quốc lộ 14H đến ĐT609C hoàn thành công tác GPMB ngày 6-6-2026, tạo điều kiện để đơn vị thi công tiếp tục triển khai dự án.

Đối với các dự án còn vướng một số trường hợp, lãnh đạo thành phố tiếp tục chỉ đạo các địa phương, đơn vị liên quan tập trung giải quyết, phấn đấu sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ thi công.

Tại cuộc họp hồi đầu tháng 7-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng nhấn mạnh: “Đây là lần gia hạn cuối cùng liên quan đến vấn đề giải phóng mặt bằng đối với các dự án. UBND thành phố cam kết đồng hành trong tháo gỡ khó khăn, đồng thời yêu cầu các đơn vị quyết tâm hoàn thành công trình theo đúng tiến độ, đặc biệt dứt điểm 7 công trình cầu và đường dẫn trong năm 2026”.

Nguồn vật liệu xây dựng là điểm nghẽn thứ hai được lãnh đạo UBND thành phố nhận diện chỉ đạo xử lý đồng bộ để các công trình có thể tăng tốc.

Gần đây, tại cuộc họp về nâng công suất khai thác các mỏ khoáng sản, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng yêu cầu tạo chuyển biến mạnh mẽ trong khai thác khoáng sản, phấn đấu đưa tất cả các mỏ đã trúng đấu giá vào hoạt động, đồng thời rà soát, nâng công suất các mỏ đủ điều kiện.

Hiện trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có 41 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 22 mỏ đá, 11 mỏ cát, sỏi, cuội và 8 mỏ đất san lấp. Qua rà soát, có 4 mỏ đá, 1 mỏ cát và 2 mỏ đất san lấp có khả năng cao nâng công suất; ngoài ra còn nhiều mỏ có thể xem xét điều chỉnh sau khi đánh giá bổ sung.

Thành phố Đà Nẵng rà soát, công bố 40 mỏ khoáng sản không đấu giá phục vụ các dự án đầu tư công; yêu cầu hoàn thành thủ tục cấp phép mỏ đá trong 60 ngày, mỏ đất trong 80 ngày; làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp có mỏ đã trúng đấu giá nhưng chưa khai thác, yêu cầu cam kết tiến độ và phấn đấu đưa toàn bộ vào hoạt động trong năm nay.

Đặc biệt, lãnh đạo thành phố yêu cầu xác định đúng nguyên nhân, đúng trách nhiệm và đúng giải pháp, không chấp nhận cách báo cáo chung chung về tình trạng thiếu vật liệu. Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng yêu cầu chủ đầu tư các công trình, dự án phân loại, xác định rõ nguyên nhân thiếu vật liệu cát, đá, đất san lấp phục vụ thi công các công trình, dự án đầu tư công để xác định trách nhiệm và giải pháp tháo gỡ.

Cùng với đó, lãnh đạo Thành ủy, HĐND và UBND thành phố trực tiếp chủ trì các cuộc họp gỡ vướng, đi kiểm tra liên tục tại hiện trường, nghe báo cáo từng dự án và chỉ đạo xử lý các vướng mắc cụ thể. Cách điều hành chuyển từ yêu cầu chung sang giao việc gắn với kết quả: xác định mốc giải phóng mặt bằng, mốc thi công, yêu cầu chủ đầu tư định kỳ báo cáo và đánh giá kết quả thực hiện.

Tinh thần “6 rõ” - rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả - được cụ thể hóa trong quá trình xử lý từng dự án. Qua đó, mỗi điểm nghẽn không chỉ được nhận diện mà còn phải gắn với cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý.

Cách làm này cho thấy một thay đổi quan trọng trong chỉ đạo, điều hành: từ xử lý từng vướng mắc khi phát sinh sang chủ động nhận diện điểm nghẽn, phân công đầu mối và đặt thời hạn hoàn thành. Với những dự án đã kéo dài nhiều năm, đây là điều kiện quan trọng để chấm dứt vòng luẩn quẩn “vướng - chậm - gia hạn - tiếp tục vướng”.

Tập trung một đầu mối, khơi thông từng điểm nghẽn

Một trong những quyết sách quan trọng của lãnh đạo UBND thành phố trong quá trình “hồi sinh” những cây cầu thiếu đường dẫn là rà soát, giao lại nhiệm vụ chủ đầu tư đối với toàn bộ 21 công trình.

Theo kết quả rà soát, 21 công trình cầu thuộc diện theo dõi trải rộng trên 6 hệ thống lưu vực sông lớn của thành phố. Thực hiện chủ trương “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, UBND thành phố đã điều chuyển, giao lại nhiệm vụ chủ đầu tư đối với toàn bộ danh mục.

Trong đó, 17/21 công trình được quy về một đầu mối là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Giao thông và Nông nghiệp Đà Nẵng (Ban GTNN); 1 công trình giao Ban Quản lý dự án các công trình đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên; 3 công trình ít vướng mắc giao UBND cấp xã thực hiện.

Trên cơ sở nhận diện đúng “nút thắt” của từng công trình, thành phố tiếp tục phân nhóm để có cách xử lý phù hợp, thay vì áp dụng một phương án chung cho tất cả.

Với nhóm công trình chuyển đổi chủ đầu tư về Ban GTNN, yêu cầu đặt ra là nhanh chóng củng cố pháp lý, tiếp nhận hồ sơ, xử lý các tồn tại và tổ chức thi công trở lại đối với những dự án đủ điều kiện.

Cầu Tây An 1 và Tây An 2 trên tuyến đường tránh lũ Nam Phước từng là một trong những dự án gặp nhiều khó khăn, với hơn 3,3/3,68km đường dẫn chưa thể thi công. Để tháo gỡ điểm nghẽn mặt bằng, UBND thành phố thống nhất chuyển vị trí tái định cư sang Khu tái định cư Châu Hiệp có mức giá phù hợp, đồng thời hỗ trợ toàn bộ tiền thuê nhà đối với các hộ giải tỏa trắng.

Đến ngày 17-7-2026, toàn bộ 13/13 hộ dân đồng thuận nhận tiền, bàn giao mặt bằng. Hai cầu đã cơ bản hoàn thành, khối lượng toàn dự án đạt khoảng 62% giá trị hợp đồng và dự kiến cơ bản hoàn thành, bàn giao sử dụng trong năm 2026.

Tại cầu Tây Giang, nay là cầu Bình Sa - Bình Hải, chỉ sau chưa đầy 3 tháng chuyển nhiệm vụ chủ đầu tư, dự án đã đạt khoảng 61% khối lượng hợp đồng. Phần cầu đạt khoảng 85%, hoàn thành 9 nhịp cầu giản đơn; mặt bằng đường dẫn đã bàn giao 2,711/2,976km, công tác giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành.

Cầu ĐH7 qua sông Vĩnh Điện cũng ghi nhận chuyển biến rõ rệt. Những nút thắt về thời gian thực hiện và bố trí vốn được tháo gỡ; khối lượng công trình đạt khoảng 93%, đã bàn giao 31/41 hồ sơ mặt bằng, các tiêu chí về giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành.

Bên cạnh nhóm dự án được chuyển đổi chủ đầu tư, một số công trình do Ban GTNN làm chủ đầu tư xuyên suốt cũng đang được tập trung hoàn thiện.

Cầu An Bình hiện đạt 92,5% giá trị hợp đồng, cầu đã thông xe kỹ thuật; đã thảm bê tông nhựa 3,65/3,93km đường dẫn, còn khoảng 280m đang chờ theo dõi lún và dự kiến hoàn thành thảm bê tông nhựa trước ngày 30-11-2026.

Cầu Sông Thu đạt khoảng 88% giá trị hợp đồng, tương đương 253,900/287,089 tỷ đồng. Dự kiến đến ngày 30-9-2026, cầu Sông Thu sẽ hoàn thành, tiếp tục thực hiện các thủ tục nghiệm thu, đưa vào sử dụng và quyết toán dự án trong năm 2026.

Với những công trình mà nhà thầu cũ không còn khả năng tiếp tục thực hiện hợp đồng, lãnh đạo UBND thành phố chỉ đạo xử lý dứt khoát: chấm dứt hợp đồng theo quy định, kiểm toán độc lập khối lượng đã thực hiện, điều chỉnh chủ trương đầu tư và tổ chức lựa chọn nhà thầu mới.

Từ những cây cầu từng nằm chờ đường dẫn, một cách làm mới đang được hình thành: quy rõ đầu mối, phân nhóm dự án, xác định từng điểm nghẽn và gắn trách nhiệm với từng mốc tiến độ. Khi mặt bằng được khơi thông, pháp lý được củng cố, vật liệu được giải quyết và công trường trở lại, những nhịp cầu vốn chỉ nối hai bờ sông đang từng bước được nối với mạng lưới giao thông liên vùng.

Ông Lê Văn Trường (xã Gò Nổi) cho biết, người dân địa phương rất phấn khởi khi cầu Văn Ly và đường dẫn phía Đông đã hoàn thành. Tuy nhiên, do các nhánh tuyến qua xã Đại Lộc và tuyến qua xã Điện Bàn Tây vẫn còn vướng mặt bằng nên công trình chưa thể phát huy hết công năng.

“Cầu làm xong rồi nên bà con chỉ mong các tuyến đường dẫn còn lại sớm hoàn thành để thông tuyến. Có đường sá thuận lợi thì việc đi lại, buôn bán, vận chuyển hàng hóa của người dân cũng dễ dàng hơn nhiều”, ông Trường bộc bạch.

Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Ngân (sống gần khu vực cầu Nghĩa Tự, phường Điện Bàn Đông) không giấu được sự phấn khởi khi công trình từng “đứng bánh” trong thời gian dài nay bắt đầu có những chuyển động trở lại. Trên công trường, máy móc được đưa đến, vật liệu tập kết, báo hiệu dự án đang từng bước được tái khởi động sau khi các vướng mắc được lãnh đạo thành phố chỉ đạo tháo gỡ.

“Chúng tôi mừng lắm. Cây cầu xây dựng đã nhiều năm nhưng chưa thể đưa vào sử dụng, nhìn công trình nằm chỏng chơ đó ai cũng tiếc”, ông Ngân chia sẻ.

Theo ông Ngân, gia đình ông và những hộ xung quanh đang tích cực phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất chi nhánh khu vực VI thành phố Đà Nẵng và chính quyền địa phương để thống nhất phương án đền bù, giải phóng mặt bằng.

“Chúng tôi mong các vướng mắc sớm được giải quyết để công trình tiếp tục thi công, sớm hoàn thành. Bà con chỉ mong sớm có cây cầu hoàn chỉnh để đi lại thuận tiện hơn, diện mạo đô thị cũng khang trang hơn”, ông Ngân nói.

Từ những công trình từng nằm chờ nhiều năm, các nhịp cầu đang dần được nối với đường dẫn, nối với mạng lưới giao thông và quan trọng hơn là nối lại kỳ vọng của người dân. Khi những cây cầu được đưa vào khai thác, nguồn vốn đầu tư mới thực sự phát huy giá trị, những vùng đất bị chia cắt bởi sông ngòi có thêm cơ hội kết nối và phát triển.

Hành trình hồi sinh 21 cây cầu, không chỉ là câu chuyện hoàn thành những đường dẫn. Đó còn là hành trình vào cuộc chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Thành ủy, HĐND và UBND thành phố gắn với kiểm tra, đôn đốc hiện trường liên tục để “đánh thức” nguồn lực từng bị “đóng băng”, đưa những cây cầu đã xây thành những tuyến kết nối liên kết vùng và mở ra những cơ hội phát triển.

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ