Trường học chủ động thích nghi sau sắp xếp

Bắt nhịp năm học mới

Những ngày đầu năm học mới, tại lớp 1B6, Phân hiệu 1 - Trường Tiểu học Tam Kỳ (phường Tam Kỳ), những cô cậu học trò đang từng bước làm quen với môi trường học tập mới.

Cô giáo chủ nhiệm dành thời gian để trò chuyện, hát, múa, hướng dẫn học sinh xếp hàng, thưa chào thầy cô. Những hoạt động tưởng như đơn giản lại là cách để các em nhỏ dần vượt qua sự rụt rè, bỡ ngỡ, làm quen với bạn bè, thầy cô và hình thành những nền nếp đầu tiên.

Với học sinh lớp 1, ngày đầu đến trường không chỉ là bắt đầu một năm học, mà còn là bước chuyển từ môi trường gia đình sang một không gian học tập có tổ chức. Vì vậy, tạo được cảm giác gần gũi, thân thiện ngay từ đầu là điều được giáo viên đặc biệt chú trọng.

Các cô giáo chủ nhiệm lớp đầu cấp tại Trường Tiểu học Tam Kỳ cho biết, với học sinh lớp 1, việc tạo không khí gần gũi, thân thiện có ý nghĩa quan trọng. Thông qua các hoạt động tập thể, học sinh có cơ hội làm quen với thầy cô, bạn bè, từng bước hình thành nền nếp. Cùng với đó, ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động dạy học góp phần tạo thêm hứng thú, khuyến khích học sinh tích cực tham gia.

Câu chuyện từ một lớp học đầu cấp cũng cho thấy cách các nhà trường đang từng bước thích nghi với mô hình mới sau sắp xếp, sáp nhập. Từ việc ổn định tổ chức, xây dựng nền nếp, chủ động đổi mới phương pháp, tạo môi trường học tập phù hợp cho học sinh ngay từ đầu năm học.

Trường Tiểu học Tam Kỳ được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 trường gồm Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, Trường Tiểu học Kim Đồng, Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai và Trường Tiểu học Hùng Vương. Năm học 2026-2027, trường có 3.270 học sinh tại 1 điểm trường chính và 3 phân hiệu.

Ngay từ đầu năm học, nhà trường xây dựng chương trình học tập chung, bảo đảm hoạt động dạy và học được triển khai ngay từ những ngày đầu. Với ngôi trường có quy mô lớn, việc tổ chức dạy học không chỉ là câu chuyện phân công tiết dạy hay sắp xếp lớp học, mà còn đòi hỏi sự thống nhất trong cách điều hành, phối hợp giữa các điểm trường và xây dựng một nền nếp chung.

​​​​​​Tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (phường Bàn Thạch), cùng với việc ổn định trường lớp, đội ngũ và cơ sở vật chất sau sáp nhập, nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học.

Những thay đổi được đưa vào lớp học theo cách phù hợp với từng lứa tuổi. Giáo viên nhà trường cho biết qua những ngày đầu, học sinh ngày càng mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp, biết ứng xử lễ phép với thầy cô. Các em cũng bước đầu được trải nghiệm, làm quen với công nghệ; học sinh khối 3, 4, 5 được tiếp cận và vận dụng công nghệ số, AI trong một số hoạt động học tập.

Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi Trần Khắc Hùng, quy mô trường lớp sau sáp nhập lớn hơn, việc tổ chức hoạt động tại các phân hiệu, điểm trường đặt ra những yêu cầu mới.

Nhà trường chủ động phân công giáo viên, chuẩn bị các điều kiện dạy học, đồng thời triển khai chuyển đổi số trong quản lý, truyền thông và giảng dạy với sự quan tâm đầu tư của phường Bàn Thạch.

​​​​​​Nếu ở bậc Tiểu học, yêu cầu trước mắt là giúp học sinh nhanh chóng làm quen với môi trường mới thì ở bậc THCS, bài toán đặt ra ở quy mô lớn hơn.

Năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên Trường THCS Tam Kỳ vận hành sau khi hợp nhất 3 trường. Nhà trường có 94 lớp, 4.085 học sinh và 207 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Vì vậy, ổn định tổ chức, đội ngũ và hoạt động dạy học được xác định là nhiệm vụ trọng tâm ngay từ đầu năm học.

Hiệu trưởng Trường THCS Tam Kỳ Huỳnh Thị Ánh Nguyệt cho biết, nhà trường khẩn trương kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ, rà soát cơ sở vật chất, cảnh quan trường lớp và xây dựng kế hoạch giáo dục ngay từ trước khi năm học mới khai giảng.

Cùng với đó là yêu cầu tạo sự thống nhất trong đội ngũ, để cán bộ, giáo viên, nhân viên từng bước thích nghi với môi trường làm việc mới, cùng hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục và chăm lo tốt hơn cho học sinh.

“Quy mô trường, lớp lớn hơn đồng nghĩa khối lượng công việc cũng tăng lên. Việc bố trí nhân sự, tổ chức hoạt động tại các phân hiệu và phối hợp giữa các bộ phận trở thành những yêu cầu mới. Trong bối cảnh ấy, nhà trường xác định đoàn kết, công tâm, trách nhiệm và phát huy trí tuệ tập thể là nền tảng để ổn định tổ chức, xây dựng đội ngũ chuyên nghiệp, nhân văn”, Hiệu trưởng Trường THCS Tam Kỳ Huỳnh Thị Ánh Nguyệt chia sẻ.

Điều đáng chú ý là sự thay đổi về tổ chức không làm thay đổi mục tiêu của từng tiết học. Từ những hoạt động đầu tiên của học sinh lớp 1 đến việc xây dựng kế hoạch giáo dục ở bậc THCS, các trường đều hướng đến việc tạo nền tảng ổn định để học sinh học tập, rèn luyện và phát triển.

Tổ chức linh hoạt, lấy học sinh làm trung tâm

Tại Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (phường Hải Châu), quá trình sắp xếp cũng tạo ra một không gian giáo dục mới. Trường Tiểu học Võ Thị Sáu được thành lập trên cơ sở sáp nhập Trường Tiểu học Võ Thị Sáu, Trường Tiểu học Trần Thị Lý và Trường Tiểu học Ông Ích Khiêm. Trường có trụ sở chính tại số 1 Võ Thị Sáu, cùng Phân hiệu 1 tại số 75 Ông Ích Khiêm và Phân hiệu 2 tại số 24 Thanh Sơn.

Với giáo viên, sự thay đổi này không chỉ nằm ở tên trường hay địa điểm làm việc mà còn tác động trực tiếp đến cách tổ chức chuyên môn.

​​​​​​Giáo viên chủ nhiệm khối lớp 6 chia sẻ, năm học mới cũng là dịp để giáo viên nhìn lại một chặng đường chuyển đổi sau quá trình sắp xếp, sáp nhập. Những bỡ ngỡ ban đầu của học sinh đầu cấp được xem như cơ hội để mỗi giáo viên chủ động, năng động hơn trong việc thích nghi với môi trường mới.

Dưới sự phân công của Ban Giám hiệu, hoạt động chuyên môn từng bước đi vào nền nếp. Quy mô trường lớp lớn hơn cũng tạo điều kiện để giáo viên cùng khối, cùng bộ môn có thêm cơ hội kết nối, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm. Sự phối hợp, hỗ trợ giữa đồng nghiệp trở thành một trong những yếu tố giúp đội ngũ giáo viên nhanh chóng thích nghi với công việc.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Thị Sáu Đỗ Thị Lê cho biết, sau sáp nhập, hệ thống cơ sở vật chất tại các điểm trường cơ bản ổn định, đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy và học.

Riêng tại hai điểm trường, diện tích đất quy hoạch thực tế còn hạn chế, song nhà trường vẫn bảo đảm không gian phục vụ các hoạt động học tập, vui chơi và vận động của học sinh.

Nhà trường thường xuyên nhận được sự quan tâm của lãnh đạo phường Hải Châu. Địa phương chủ động nắm bắt tình hình, theo dõi cơ sở vật chất và kịp thời hỗ trợ nhà trường tại các điểm trường, góp phần bảo đảm điều kiện phục vụ hoạt động dạy và học.

Về đội ngũ, sau sáp nhập, Ban Giám hiệu ưu tiên rà soát, cân đối giáo viên tại các điểm trường. Căn cứ kế hoạch môn học và thực tế giảng dạy, nhà trường chủ động điều phối giáo viên giữa các điểm trường, bảo đảm đủ giáo viên và các tiết học theo kế hoạch. Tổng số tiết dạy trong năm học đạt 10 buổi/tuần, tăng so với 9 buổi/tuần trước đây, qua đó giúp nhà trường chủ động hơn trong tổ chức dạy học.

Trong thời gian tới, nhà trường xây dựng kế hoạch chung cho các điểm trường trên tinh thần kế thừa những nền tảng sẵn có, hạn chế xáo trộn không cần thiết. Trọng tâm là triển khai Đề án Đưa văn hóa đọc vào nhà trường, tăng cường các hoạt động STEAM/STEM, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản lý, tiếp tục thực hiện hiệu quả Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở (TH&THCS) Hòa Cường (phường Hòa Cường), việc vận hành mô hình liên cấp đặt ra yêu cầu tổ chức dạy học và quản lý học sinh phù hợp với đặc điểm của từng lứa tuổi.

Theo thầy Nguyễn Đức Tú Anh, Hiệu trưởng nhà trường, nguyên tắc quản lý được thống nhất trong toàn trường nhưng cách thức triển khai có sự linh hoạt giữa cấp Tiểu học và THCS.

“Học sinh Tiểu học và THCS có đặc điểm tâm sinh lý, mức độ tự lập và nhu cầu giáo dục khác nhau nên không thể áp dụng một cách quản lý đồng nhất”, thầy Nguyễn Đức Tú Anh cho biết.

Trên cơ sở đó, nhà trường tổ chức phối hợp giữa Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, Tổng phụ trách, quản sinh và các lực lượng phục vụ để thường xuyên nắm bắt tình hình học tập, nền nếp, sinh hoạt và tâm lý của học sinh, qua đó kịp thời hỗ trợ khi cần thiết.

Với học sinh Tiểu học, nhà trường chú trọng việc chăm sóc, hướng dẫn, hình thành thói quen và nền nếp; công tác quản lý được thực hiện sâu sát trong giờ học, giờ ra chơi, ăn, nghỉ và các hoạt động bán trú.

Ở cấp THCS, học sinh được khuyến khích phát huy tính tự giác, ý thức trách nhiệm và năng lực tự quản, được quan tâm, hỗ trợ phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi.

Để hai cấp học cùng vận hành trong một ngôi trường nhưng vẫn bảo đảm sự phù hợp, nhà trường chủ động xây dựng thời gian biểu, phân luồng không gian và tổ chức các hoạt động theo từng độ tuổi. Những khung giờ chung như chào cờ, ra chơi được bố trí hợp lý, vừa tạo sự gắn kết trong toàn trường, vừa bảo đảm đặc thù sinh hoạt của học sinh từng cấp học tại trường liên cấp.

Theo thầy Nguyễn Đức Tú Anh, mục tiêu của công tác quản lý không chỉ là duy trì nền nếp mà quan trọng hơn là tạo môi trường để học sinh được học tập, vui chơi và phát triển trong sự an toàn, tôn trọng và phù hợp với lứa tuổi.

Trước đó, UBND thành phố chỉ đạo rà soát, tái cấu trúc mạng lưới trường lớp. Toàn thành phố hiện có 1.315 cơ sở giáo dục, gồm 501 trường mầm non, 326 trường tiểu học, 278 trường THCS, 103 trường THPT và 4 trung tâm giáo dục thường xuyên. Thành phố đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm tháng 7-2025.

Trong quá trình này, nguyên tắc được xác định là lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục, tạo thuận lợi cho học sinh đến trường, không làm phát sinh rào cản về địa lý và chi phí.

THANH HẢI - PHƯƠNG THUẬN - NGUYỆT ÁNH