Kỷ niệm 120 năm ngày sinh Thủ tướng Phạm Văn Đồng: Từ người chiến sĩ cách mạng đến vị Thủ tướng mẫu mực

Chiều 28-02, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Văn phòng Chính phủ và Tỉnh ủy Quảng Ngãi tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đồng chí Phạm Văn Đồng - Nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Quảng Ngãi”.

Hơn 40 tham luận đã khắc họa sâu sắc chân dung một người cộng sản suốt đời tận tụy, từ những năm tháng làm chiến sĩ cách mạng đến khi đảm đương trọng trách đứng đầu Chính phủ trong suốt 32 năm (1955-1987).

Người chiến sĩ giữ trọn khí tiết cách mạng

Sinh ra trên quê hương giàu truyền thống yêu nước Quảng Ngãi, Phạm Văn Đồng sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Từ những năm học tại Trường Bưởi, tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, đến những năm tháng bị đày ở Côn Đảo, ông luôn thể hiện bản lĩnh kiên cường, giữ vững khí tiết người cộng sản.

Nhiều tham luận tại hội thảo nhấn mạnh: nhà tù Côn Đảo không khuất phục được ý chí của người chiến sĩ trẻ mà trái lại, trở thành “trường học lý luận”, hun đúc bản lĩnh chính trị, rèn luyện ý chí đấu tranh. Chính nền tảng ấy đã chuẩn bị cho ông đảm đương những trọng trách lớn trong tiến trình chuẩn bị và tiến hành Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ở những bước ngoặt quan trọng của dân tộc, Phạm Văn Đồng luôn có mặt với tinh thần trách nhiệm cao nhất, thể hiện sự trung thành tuyệt đối với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Người học trò gần gũi của Hồ Chí Minh

Cuộc đời hoạt động của Phạm Văn Đồng gắn bó mật thiết với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Là một trong những học trò xuất sắc và gần gũi của Bác, ông được rèn luyện trong môi trường cách mạng quốc tế, được Bác trực tiếp dìu dắt, giao phó nhiều trọng trách quan trọng.

Sự tin cậy của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ xuất phát từ năng lực mà còn từ phẩm chất đạo đức và phong cách sống. Phạm Văn Đồng luôn giữ nếp sống giản dị, khiêm nhường, thực hành “Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư”; luôn đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết.

Các tham luận tại hội thảo đã khẳng định: Phạm Văn Đồng không chỉ là người kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn là người tích cực nghiên cứu, lan tỏa và vận dụng sáng tạo tư tưởng ấy vào thực tiễn lãnh đạo, điều hành đất nước. Từ xây dựng nhà nước “của dân, do dân, vì dân” đến chăm lo phát triển văn hóa, giáo dục, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đều thể hiện rõ dấu ấn của phong cách Hồ Chí Minh: gần dân, trọng dân, vì dân.

Vị Thủ tướng mẫu mực trong những năm tháng đầy thử thách

Giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ trong suốt 32 năm, một thời gian dài đặc biệt trong lịch sử chính trị Việt Nam. Phạm Văn Đồng đã chèo lái con thuyền cách mạng qua nhiều giai đoạn cam go: kháng chiến, thống nhất đất nước, khôi phục và phát triển kinh tế trong điều kiện vô vàn khó khăn.

Hội thảo khoa học đã làm rõ vai trò của Thủ tướng trong xây dựng nền tài chính độc lập, khôi phục kinh tế miền Bắc, từng bước hình thành tư duy đổi mới cơ chế quản lý. Đặc biệt, giai đoạn 1981–1987 được nhiều nhà khoa học đánh giá là thời kỳ “vượt khó” mang tính lịch sử. Trước những khủng hoảng chồng chất, Thủ tướng đã bản lĩnh duy trì sản xuất, bảo đảm đời sống nhân dân và mở rộng hợp tác quốc tế, tạo nền tảng quan trọng cho công cuộc Đổi mới sau này.

Trong lĩnh vực đối ngoại, Phạm Văn Đồng được ghi nhận là một nhà ngoại giao kiệt xuất, tiêu biểu cho bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế. Với phong cách mềm dẻo mà kiên định, ông đã góp phần quan trọng tranh thủ sự ủng hộ rộng rãi của bạn bè quốc tế, từng bước nâng cao vị thế và tiếng nói của Việt Nam trong những thời khắc hệ trọng của lịch sử.

Trên cương vị Trưởng đoàn hoặc đại diện cấp cao của Chính phủ, đồng chí tham dự và để lại dấu ấn tại nhiều diễn đàn quốc tế quan trọng như Hội nghị Fontainebleau, Hội nghị Genève, Hội nghị Á- Phi tại Indonesia (1955), cũng như các hội nghị cấp cao của Phong trào Không liên kết.

Ở mỗi diễn đàn, ông không chỉ bảo vệ vững chắc lập trường độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của dân tộc, mà còn thể hiện tinh thần đối thoại, hòa hiếu và hợp tác - góp phần xây dựng hình ảnh một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, trách nhiệm và giàu bản lĩnh.

Di sản còn nguyên giá trị hôm nay

Phát biểu bế mạc hội thảo, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khẳng định: di sản của Phạm Văn Đồng, từ tư duy chiến lược đến lối sống giản dị, gần dân, vẫn nguyên vẹn giá trị, là kim chỉ nam cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới.

Với 94 tuổi đời, 75 năm hoạt động cách mạng liên tục, 41 năm là Ủy viên Trung ương Đảng, 35 năm là Ủy viên Bộ Chính trị, 32 năm giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ, 10 năm là Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương, đồng chí Phạm Văn Đồng đã cống hiến trọn đời cho đất nước, mang hết nhiệt tình, tài năng và trí tuệ phục vụ cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đồng chí cũng luôn tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng của sự nghiệp cách mạng và tương lai tươi sáng của đất nước. Kỷ niệm 120 năm ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng không chỉ là dịp tri ân một nhà lãnh đạo kiên trung, mà còn là lời nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên hôm nay về trách nhiệm giữ gìn phẩm chất cách mạng, nâng cao năng lực lãnh đạo, củng cố niềm tin của nhân dân.

Từ người chiến sĩ cách mạng kiên trung đến vị Thủ tướng mẫu mực của một giai đoạn lịch sử dài đầy thử thách, cuộc đời Phạm Văn Đồng là minh chứng sinh động cho sự kết tinh giữa lý tưởng, trí tuệ và đạo đức – những giá trị làm nên tầm vóc của một nhân cách lớn trong lịch sử cách mạng Việt Nam.

TS. TRẦN NGỌC NHIỀU