Tăng cường kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ trên môi trường số

7 tháng đầu năm 2026, phát hiện 289 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Công tác bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố đang được tăng cường trước những phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng đa dạng, nhất là trên môi trường kinh doanh số.

Theo báo cáo, từ đầu năm đến hết tháng 7-2026, lực lượng chức năng trên địa bàn thành phố đã phát hiện 289 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, có 228 vụ liên quan đến nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; 10 vụ về quyền tác giả, quyền liên quan và 51 vụ thuộc các đối tượng sở hữu trí tuệ khác.

Trong số các vụ việc được phát hiện, lực lượng chức năng đã xử lý hành chính 243 vụ, gồm 220 vụ liên quan đến nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và 23 vụ thuộc các đối tượng sở hữu trí tuệ khác. Có 245 đối tượng bị xử lý, trong đó 241 tổ chức và 4 cá nhân.

Tổng số tiền xử phạt lũy kế gần 4 tỷ đồng, bằng 135,7% kết quả xử lý của cả năm 2025. Trong đó, số tiền xử phạt đối với các hành vi liên quan đến nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý hơn 3,58 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trị giá hàng hóa vi phạm được xác định hơn 11,6 tỷ đồng, tương đương 474,1% kết quả của cả năm 2025. Trong đó, hàng hóa liên quan đến nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý có trị giá hơn 5,61 tỷ đồng; các đối tượng sở hữu trí tuệ khác hơn 6 tỷ đồng.

Cùng với xử lý hành chính, lũy kế 7 tháng đầu năm, thành phố đã khởi tố hình sự 3 vụ. Có 6 vụ việc được xác định là nghiêm trọng, phức tạp, điển hình.

Những con số trên cho thấy tình hình xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, đòi hỏi công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm cần được tăng cường, nhất là trước những phương thức kinh doanh mới.

Chủ động phát hiện sớm vi phạm trên môi trường số

Nhằm chủ động ứng phó với những phương thức, thủ đoạn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng đa dạng, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 390/KH-UBND về đấu tranh, ngăn chặn và xử lý vi phạm trên địa bàn. Xuyên suốt của kế hoạch là quan điểm phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời, nhất là đối với các vi phạm trên môi trường số.

Theo đó, UBND thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương và lực lượng chức năng triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, phát hiện, kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn, đối tượng có nguy cơ cao, các phương thức, thủ đoạn vi phạm mới. Đồng thời, tăng cường cơ chế phối hợp, kết nối, chia sẻ thông tin giữa các sở, ban, ngành, địa phương, lực lượng thực thi và chủ thể quyền sở hữu trí tuệ để nâng cao hiệu quả kiểm tra, xác minh, xử lý và cảnh báo sớm vi phạm.

Đáng chú ý, Kế hoạch yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích dữ liệu trong quản lý, giám sát, phát hiện sớm hành vi vi phạm trên môi trường mạng. Các cơ quan chức năng chủ động khai thác, đối chiếu thông tin từ cơ sở dữ liệu, cổng thông tin điện tử của các bộ, ngành, cơ quan có thẩm quyền và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác để phục vụ công tác kiểm tra, xử lý.

Cùng với đó, công tác kiểm tra, kiểm soát được tăng cường trên môi trường thương mại điện tử, nền tảng số, các sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội, website và các phương thức kinh doanh mới tiềm ẩn nguy cơ cao phát sinh vi phạm. Thành phố cũng tập trung kiểm soát các hoạt động lợi dụng dịch vụ bưu chính, chuyển phát, logistics để sản xuất, vận chuyển, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Việc phối hợp giữa các lực lượng được thực hiện theo hướng chặt chẽ, thống nhất và hiệu quả hơn. Thành phố yêu cầu duy trì, phát huy hiệu quả hoạt động của Tổ công tác; tăng cường trao đổi thông tin, kiểm tra, đôn đốc và xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh, không để xảy ra chồng chéo, bỏ sót hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Đồng thời, thiết lập và duy trì cơ chế thông tin, chỉ đạo trực tiếp giữa Tổ công tác của thành phố với Chủ tịch UBND, Trưởng Công an các xã, phường, đặc khu và các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm tiếp nhận, xử lý kịp thời thông tin phản ánh, cảnh báo và các vụ việc phức tạp, nổi cộm; chủ động kiểm tra, xử lý ngay từ cơ sở, không để hình thành điểm nóng hoặc kéo dài vi phạm.

Kế hoạch cũng xác định lấy phòng ngừa là chính, kết hợp chặt chẽ tuyên truyền, phổ biến pháp luật với kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm. Các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là hành vi có tổ chức, quy mô lớn, tái phạm nhiều lần hoặc lợi dụng môi trường thương mại điện tử để vi phạm, sẽ được xử lý nghiêm minh, kịp thời.

Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử, nền tảng số và mạng xã hội; cung cấp thông tin về phương thức, thủ đoạn mới, dấu hiệu nhận biết hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để người dân, doanh nghiệp chủ động phòng tránh, không tiếp tay tiêu thụ và kịp thời phản ánh, tố giác vi phạm. Khuyến khích các hiệp hội doanh nghiệp, chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát và các tổ chức, cá nhân liên quan phối hợp với cơ quan nhà nước trong tuyên truyền, hướng dẫn nhận diện hàng hóa vi phạm.

Qua đó, công tác bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố được triển khai theo hướng chủ động hơn, từ phòng ngừa, phát hiện sớm đến kiểm tra, xử lý vi phạm, nhất là trong những phương thức kinh doanh mới trên môi trường số.

THANH NGUYÊN