Chính sách mới có hiệu lực từ tháng 8-2026

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong chăn nuôi

Ngày 16-6-2026, Chính phủ ban hành Nghị định 211/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 5-8-2026.

Nghị định mới thiết lập chế tài tài chính nghiêm khắc nhằm siết chặt kỷ cương thị trường, với mức phạt tiền tối đa lên đến 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.

Đáng chú ý, các hành vi vi phạm về kinh doanh, sản xuất, xuất nhập khẩu giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi và sản phẩm xử lý chất thải sẽ chịu thời hiệu xử phạt kéo dài đến 2 năm.

Ngoài ra, doanh nghiệp vi phạm còn phải áp dụng các biện pháp chế tài bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động kinh doanh, buộc thu hồi, tái chế hoặc tiêu hủy sản phẩm không đạt tiêu chuẩn, đồng thời bị tịch thu toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.

"Siết chặt" quản lý, tính đúng số lợi bất hợp pháp từ vi phạm đất đai

Chính phủ ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4-10-2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Nghị định quy định rõ số lợi bất hợp pháp thu được từ việc sử dụng đất vi phạm phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước. Trường hợp nhiều bên cùng vi phạm trên một thửa đất, nghĩa vụ tài chính sẽ được chia đều; đồng thời cho phép khấu trừ các khoản tiền người vi phạm đã nộp ngân sách trước đó.

Bên cạnh đó, Nghị định nâng mức phạt tiền tối đa của Chủ tịch UBND cấp xã lên đến 250 triệu đồng và cấp sở/đoàn kiểm tra lên đến 400 triệu đồng. Quy định phạt từ 2 - 3 triệu đồng với hành vi chậm đăng ký biến động đất đai tiếp tục được duy trì, trừ trường hợp thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư.

Nghị định có hiệu lực từ ngày 31-8-2026.

Từ 15-8, phạt cảnh cáo ô tô chở trẻ em không có thiết bị an toàn phù hợp

Chính phủ ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP ngày 26-6-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26-12-2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Một trong các nội dung đáng chú ý của Nghị định số 238/2026/NĐ-CP là bổ sung khoản 1a vào trước khoản 1 Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về xử phạt hành vi chở trẻ em trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn. Theo đó, phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách).

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15-8-2026.

Ưu đãi và chi phí đấu thầu chọn nhà đầu tư

Chính phủ ban hành Nghị định số 274/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 21-8-2026.

Nghị định quy định rõ các chính sách ưu đãi tài chính đối với nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh (được ưu đãi 5%), hoặc cam kết chuyển giao công nghệ (được ưu đãi 2%) khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

Bên cạnh đó, Nghị định chuẩn hóa định mức chi phí lựa chọn nhà đầu tư: chi phí lập hồ sơ mời thầu tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,05% tổng vốn đầu tư), chi phí đánh giá hồ sơ tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,03%) và chi phí giải quyết kiến nghị không quá 200 triệu đồng. Giá bán bản điện tử hồ sơ mời thầu quốc tế khống chế tối đa 30 triệu đồng.

Quy định mới về kinh doanh hàng miễn thuế

Chính phủ ban hành Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 07-7-2026 về kinh doanh hàng miễn thuế. Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 273/2026/NĐ-CP là quy định tạo thuận lợi cho người mua hàng miễn thuế thông qua việc khai thác dữ liệu điện tử từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Theo khoản 6 Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP, khi mua hàng miễn thuế, trường hợp thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua không phải xuất trình bản giấy của các giấy tờ có chứa thông tin đó.

Quy định này được áp dụng đối với các trường hợp được mua hàng miễn thuế theo Nghị định 273/2026/NĐ-CP, gồm: Người xuất cảnh, quá cảnh; người nhập cảnh; hành khách trên chuyến bay quốc tế; trường hợp được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ; thuyền viên làm việc trên tàu biển chạy tuyến quốc tế.

Theo quy định cũ tại Điều 3 Nghị định 100/2020/NĐ-CP, khi mua hàng miễn thuế, từng nhóm đối tượng đều phải xuất trình giấy tờ để chứng minh đủ điều kiện mua hàng.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21-8-2026.

Từ 1-1-2028, xe hợp đồng phải chia sẻ dữ liệu hợp đồng vận tải với Bộ Công an

Chính phủ ban hành Nghị định số 218/2026/NĐ-CP ngày 19-6-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 158/2024/NĐ-CP ngày 18-12-2024 quy định về hoạt động vận tải đường bộ.

Trong đó, Nghị định số 218/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 11, khoản 12 tại Điều 7 Nghị định số 158/2024/NĐ-CP quy định liên quan đến việc kết nối và chia sẻ dữ liệu về các nội dung của Hợp đồng vận tải hành khách.

Theo đó, từ ngày 01-01-2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu về các nội dung của Hợp đồng vận tải hành khách trước khi thực hiện chuyến đi cho Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông).

Dữ liệu từ hệ thống của Bộ Công an (Cục Cảnh sát giao thông) được khai thác sử dụng để phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát và nghiệp vụ khác có liên quan; kết nối chia sẻ dữ liệu cho Bộ Xây dựng (Cục Đường bộ Việt Nam), Bộ Tài chính (Cục Thuế, Cục Hải quan), UBND cấp tỉnh (Sở Xây dựng) để phục vụ công tác quản lý nhà nước theo chức năng nhiệm vụ.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 10-8-2026.

Từ ngày 01-8, không được tự ý mang laptop, điện thoại, đồng hồ thông tin vào phiên tòa

Đây là nội dung đáng chú ý tại Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp.

Điều 4 Thông tư 12/2026/TT-TANDTC nêu không được mang thiết bị truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số như điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh… có tính năng ghi hình, trừ trường hợp được thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép.

Việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, xét xử trực tuyến hoặc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp với người tham gia tố tụng phải theo sự điều hành của Thẩm phán.

Việc ghi âm lời nói được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp. Việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định.

Việc ghi âm lời nói trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; ghi hình ảnh của hội đồng xét xử, thẩm phán trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định phải được sự đồng ý của thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.

Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01-8.

Mở rộng hành lang pháp lý cho thuê tài chính và số hóa giao dịch tín dụng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành Thông tư 31/2026/TT-NHNN quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của các công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15-8-2026.

Khung pháp lý mới tạo bứt phá khi chính thức đưa các "quyền tài sản" như phần mềm, dữ liệu, quyền khai thác và tài sản trí tuệ vào danh mục tài sản cho thuê tài chính. Đồng thời, văn bản định nghĩa cơ chế cho thuê tài chính bằng phương tiện điện tử, quy định gói cho thuê giá trị nhỏ dưới 400 triệu đồng với quy trình thẩm định đơn giản hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn để đổi mới công nghệ, máy móc.

Chính sách này hứa hẹn thúc đẩy thị trường cho thuê tài chính phát triển, hỗ trợ tối ưu hóa dòng vốn lưu động và tài sản cố định cho doanh nghiệp trong nền kinh tế số.

MINH PHƯƠNG