Đà Nẵng và ICCROM hướng đến xây dựng cơ chế hợp tác về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa

Buổi làm việc mở đầu cho việc xây dựng một cơ chế hợp tác toàn diện, bền vững giữa thành phố và tổ chức bảo tồn di sản hàng đầu thế giới.

Cùng tham dự buổi làm việc có Trưởng Ban Nội chính Thành ủy Võ Công Chánh; Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi cùng đại diện lãnh đạo Sở Ngoại vụ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Văn phòng Thành ủy.

Tại buổi làm việc, đại diện ICCROM đã giới thiệu khái quát về lịch sử hình thành và sứ mệnh của Trung tâm.

Được thành lập từ năm 1936 và chính thức đặt trụ sở tại Rome (Ý) vào năm 1939, ICCROM hiện là tổ chức liên chính phủ duy nhất có quy mô toàn cầu chuyên về bảo tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể với 139 quốc gia thành viên.

Sứ mệnh của ICCROM là thúc đẩy, chia sẻ và nâng cao chất lượng công tác bảo tồn di sản trên toàn thế giới thông qua đào tạo, thông tin, nghiên cứu và hợp tác quốc tế.

ICCROM đã triển khai một số dự án trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu, số hóa di sản... tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. 

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Đình Vĩnh  cảm ơn sự đón tiếp chu đáo của ICCROM, đồng thời đánh giá cao năng lực và mô hình hoạt động hiệu quả của Trung tâm trong việc gắn kết công tác bảo tồn với thực tiễn đời sống xã hội.

Chia sẻ về định hướng phát triển hiện nay của thành phố, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Đình Vĩnh cho biết, thực hiện chủ trương lớn của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính, vừa qua, tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng được sáp nhập trở thành thành phố Đà Nẵng mới với quy mô diện tích gần 12.000 km², dân số hơn 3 triệu người.

Sự hội tụ này tạo nên một không gian di sản vô cùng đồ sộ với hơn 595 di tích, di sản cần bảo tồn, quản lý; trong đó nổi bật là 2 Di sản văn hóa thế giới (Phố cổ Hội An và Thánh địa Mỹ Sơn), Di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Bài Chòi và Di sản tư liệu thế giới (Ma Nhai tại Danh thắng Ngũ Hành Sơn cùng 4 di tích quốc gia đặc biệt và 84 di tích cấp quốc gia khác. 

Trước những thách thức lớn mang tính toàn cầu, đặc biệt là tác động của biến đổi khí hậu đối với các công trình kiến trúc cổ và hiện vật ngoài trời, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh 5 lĩnh vực trọng tâm mà Đà Nẵng mong muốn nhận sự quan tâm, hỗ trợ từ ICCROM: Chia sẻ tổng thể kinh nghiệm quản lý di sản, di tích cấp tầm quốc tế; Hợp tác, chuyển giao các kỹ thuật và công nghệ bảo quản tiên tiến đối với di sản, di vật (thông qua cả hình thức trực tiếp và trực tuyến);  Hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ chuyên gia, cán bộ chuyên trách tại địa phương nhằm tiếp thu nhanh các công nghệ bảo tồn hiện đại;

Hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu trong việc bảo tồn đá và hiện vật quý tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng - nơi lưu giữ những bảo vật quốc gia quý giá; Tiếp tục phối hợp, hỗ trợ trùng tu các khu tháp chưa được phục hồi tại Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn (bên cạnh các dự án đang triển khai hiệu quả từ nguồn tài trợ của Chính phủ Ý và Ấn Độ).

Làm rõ thêm các đề xuất hợp tác cụ thể, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi thông tin về kế hoạch xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh Danh thắng Ngũ Hành Sơn là Di sản văn hóa thế giới. Đây là chủ trương đã được Chính phủ Việt Nam thống nhất và cho phép triển khai.

Thành phố Đà Nẵng mong muốn ICCROM sẽ đồng hành, cử chuyên gia hỗ trợ địa phương trong việc bảo quản, phục hồi di sản tư liệu Ma nhai độc đáo; tư vấn thực hiện quy hoạch Danh thắng Ngũ Hành Sơn gắn với định hướng phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu nhưng vẫn giữ trọn bản sắc cốt lõi.

Đặc biệt, Đà Nẵng kiến nghị ICCROM hỗ trợ tổ chức một Hội thảo quốc tế để khẳng định giá trị, ý nghĩa toàn cầu của Ngũ Hành Sơn, đồng thời hỗ trợ thành phố trong công tác vận động, đẩy nhanh việc đưa di sản này vào danh mục dự kiến đề cử tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới (dự kiến diễn ra vào tháng 6 - 7/2026).

Nhằm hiện thực hóa các cam kết và thắt chặt mối quan hệ đối tác, thay mặt lãnh đạo thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi  trân trọng gửi lời mời đại diện ICCROM sang thăm, làm việc và khảo sát thực tế tại Đà Nẵng.

Đồng thời, mong muốn ICCROM sẽ tham gia và đồng hành cùng Đà Nẵng trong hai sự kiện đối ngoại văn hóa lớn sắp tới, gồm "Hội nghị các thành phố di sản: Đà Nẵng - Nơi di sản gặp gỡ tương lai" (dự kiến tổ chức vào cuối năm 2026 tại Đà Nẵng) và "Lễ hội các thành phố di sản thế giới" (dự kiến tổ chức vào năm 2027 tại Hội An).

Những nội dung trao đổi toàn diện tại buổi làm việc không chỉ mở ra chương mới trong quan hệ giữa Đà Nẵng và ICCROM, mà còn khẳng định bước đi chủ động, tầm nhìn chiến lược của thành phố trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa bền vững, nâng cao vị thế và thương hiệu đối ngoại của Đà Nẵng trên bản đồ di sản thế giới.

ĐOÀN CÔNG TÁC