Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Quy hoạch chiến lược phải gắn với quản trị phát triển dài hạn

Tham dự có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng, cùng đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Sau hai ngày làm việc, Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026 với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương: Phát triển - Bảo tồn - Thích ứng - Kết nối” đã hoàn thành chương trình đề ra, với 20 báo cáo khoa học cùng nhiều ý kiến trao đổi của các nhà lãnh đạo, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong nước, quốc tế.

Theo ông Đoàn Minh Huấn, diễn đàn góp phần nhận diện những vấn đề cốt lõi trong quy hoạch và quản trị phát triển đô thị, đồng thời tạo không gian đối thoại giữa cơ quan hoạch định chính sách, chính quyền địa phương, giới khoa học và doanh nghiệp.

Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh 6 thông điệp chính sách, trong đó yêu cầu sắp xếp đơn vị hành chính phải gắn với tái cấu trúc không gian phát triển, xác định lại lợi thế cạnh tranh, các cực tăng trưởng và vai trò của từng tiểu vùng. Quy hoạch sau hợp nhất không thể chỉ là phép cộng cơ học của các bản quy hoạch cũ mà cần hướng đến một tổng thể phát triển thống nhất.

Cùng với đó, cần chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển dài hạn; bảo đảm quy hoạch có tính ổn định nhưng đủ linh hoạt để thích ứng với những thay đổi. Các yếu tố bảo tồn di sản, cảnh quan, hệ sinh thái, phát triển xanh và nâng cao chất lượng sống phải được tích hợp ngay từ đầu, đồng thời tính đến nguy cơ thiên tai và tác động của biến đổi khí hậu.

Đối với Đà Nẵng, yêu cầu đặt ra là phát triển thành phố hiện đại, giàu bản sắc, có khả năng thích ứng và kết nối; từng bước chuyển từ du lịch, dịch vụ truyền thống sang du lịch sáng tạo. Theo ông Đoàn Minh Huấn, lợi thế tự nhiên và di sản chỉ thực sự trở thành năng lực cạnh tranh khi được gắn với chiến lược quản trị đô thị sáng tạo và năng lực đổi mới của con người.

Bên cạnh kết nối giao thông, logistics, hạ tầng số, cảng biển, hàng không với các trung tâm sản xuất, quy hoạch cần chú trọng liên kết các giá trị văn hóa, ý tưởng và thương hiệu. Chất lượng quy hoạch phải được thể hiện qua khả năng thực thi, với dự án khả thi, nguồn vốn, tiến độ và trách nhiệm cụ thể; bảo đảm sự tham gia của người dân, doanh nghiệp ngay từ quá trình xây dựng quy hoạch.

Ông Đoàn Minh Huấn cũng nhấn mạnh vai trò của dữ liệu số, công nghệ và bản đồ số trong nâng cao chất lượng quyết định, giám sát thực hiện quy hoạch. Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế tư duy chiến lược và trách nhiệm của người ra quyết định. Vì vậy, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, nhất là cấp xã, đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền trong quản trị phát triển.

Để đưa kết quả diễn đàn vào thực tiễn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đề nghị tiếp tục chắt lọc các kết quả nghiên cứu, xây dựng kiến nghị chính sách về quy hoạch tích hợp, quản trị không gian đô thị - nông thôn, bảo tồn di sản, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Học viện sẽ phối hợp Ban Chính sách, chiến lược Trung ương hoàn thiện báo cáo kiến nghị, trình cấp có thẩm quyền trong quý I-2027. Các nội dung trọng tâm gồm tích hợp, điều chỉnh quy hoạch tỉnh sau hợp nhất; nâng cao năng lực quản trị không gian cấp xã; điều phối quy hoạch liên vùng theo lưu vực sông; tích hợp rủi ro thiên tai; huy động nguồn lực phát triển du lịch sáng tạo, hạ tầng đô thị sáng tạo, khu thương mại tự do thế hệ mới và các mô hình đối tác công tư phù hợp.

Ông Đoàn Minh Huấn lưu ý, đầu tư công chỉ phát huy vai trò dẫn dắt khi đạt quy mô cần thiết để hình thành hệ sinh thái phát triển. Đặc biệt trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đầu tư thiếu đồng bộ, không đủ quy mô có thể làm giảm hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực. Do đó, cơ chế hợp tác công tư cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm và yêu cầu vận hành của từng lĩnh vực.

Đối với các địa phương, cần vận dụng kết quả diễn đàn trong rà soát quy hoạch, xác định rõ những nội dung cần ổn định và những nội dung có thể điều chỉnh linh hoạt. Với cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 136, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết số 159, Đà Nẵng có điều kiện nghiên cứu, thử nghiệm các công cụ quy hoạch mới trên cơ sở tuân thủ pháp luật và kiểm soát rủi ro. Các cơ quan Trung ương và Học viện sẵn sàng phối hợp với thành phố tổng kết thực tiễn, đánh giá những mô hình hiệu quả để nghiên cứu, nhân rộng.

“Quyết định quy hoạch hôm nay sẽ định hình chất lượng sống của người dân trong nhiều thập kỷ. Vì vậy, bên cạnh xây dựng quy hoạch có chất lượng, cần đổi mới phương thức quản trị phát triển trên cơ sở tầm nhìn dài hạn, bằng chứng khoa học, sự tham gia của người dân và trách nhiệm thực thi, góp phần tạo động lực phát triển bền vững cho các địa phương, trong đó có thành phố Đà Nẵng”, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh.

MAI QUANG