Hòa Vang quản lý việc sử dụng điện thoại, mạng xã hội của học sinh dưới 16 tuổi: Không cấm mà định hướng

Không cấm mà hướng đến sử dụng đúng cách

Điện thoại thông minh ngày càng trở thành thiết bị quen thuộc với học sinh. Bên cạnh những tiện ích như học trực tuyến, tra cứu tài liệu hay kết nối bạn bè, việc tiếp cận quá sớm với mạng xã hội cũng khiến nhiều em dễ sa vào các trò chơi trực tuyến hoặc những hội nhóm tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Từ thực tế đó, UBND xã Hòa Vang ban hành quyết định quy định tạm thời về quản lý việc sử dụng điện thoại, mạng xã hội và hỗ trợ chuyển đổi số an toàn đối với học sinh dưới 16 tuổi trên địa bàn.

Quy định được xây dựng trên cơ sở các quy định của pháp luật về trẻ em, giáo dục, an ninh mạng và chuyển đổi số. Mục tiêu là tăng cường quản lý việc sử dụng điện thoại, mạng xã hội; hỗ trợ học sinh tiếp cận công nghệ theo hướng an toàn, lành mạnh; đồng thời nâng cao kỹ năng công dân số.

Theo đó, học sinh được hạn chế mang điện thoại đến trường. Nếu cần mang theo, điện thoại phải được tắt nguồn hoặc chuyển sang chế độ im lặng và gửi tại tủ bảo quản trước giờ học. Học sinh không được sử dụng điện thoại trong giờ học, giờ kiểm tra hoặc các hoạt động tập thể nếu chưa được giáo viên cho phép. Nhà trường cũng không bắt buộc học sinh phải có điện thoại để phục vụ học tập, trừ những tiết học hoặc hoạt động giáo dục kỹ năng số được thông báo trước.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục ở Hòa Vang được yêu cầu tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn; hướng dẫn học sinh nhận diện thông tin giả, lừa đảo trực tuyến, bạo lực mạng; từng bước đưa nội dung về trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy phù hợp, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, thể thao và phát triển văn hóa đọc nhằm giảm sự phụ thuộc vào thiết bị điện tử.

Theo Chủ tịch UBND xã Hòa Vang Lê Phú Nguyện, địa phương mạnh dạn ban hành quy định nhằm quản lý việc sử dụng điện thoại và mạng xã hội đối với học sinh dưới 16 tuổi theo hướng không cấm, mà định hướng sử dụng đúng mục đích, đúng thời điểm và phù hợp với lứa tuổi.

Chủ tịch UBND xã Hòa Vang cho biết, việc trẻ em tiếp cận điện thoại thông minh và mạng xã hội từ sớm là điều khó tránh khỏi.

"Quan điểm của xã là không tách trẻ em khỏi đời sống số, cũng không cấm tuyệt đối việc sử dụng điện thoại, mạng xã hội. Điều quan trọng là quản lý việc sử dụng đúng mục đích, đúng thời gian, phù hợp với lứa tuổi và có sự đồng hành của gia đình, nhà trường để môi trường số trở thành công cụ hỗ trợ sự phát triển của trẻ", Chủ tịch UBND xã Hòa Vang Lê Phú Nguyện nhấn mạnh.

Trước khi ban hành quy định, địa phương tổ chức lấy ý kiến hơn 2.700 phụ huynh và các đơn vị liên quan. Kết quả khảo sát cho thấy gần 80% phụ huynh cho rằng điện thoại và mạng xã hội ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc học tập, rèn luyện của học sinh; hơn 95% đánh giá việc ban hành quy định quản lý là cần thiết.

Theo ông Lê Đình Minh Hải, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Hòa Vang, ban đầu nhiều phụ huynh lo ngại việc quản lý điện thoại sẽ gây khó khăn khi cần liên lạc với con. Tuy nhiên, sau khi được giải thích đây không phải là quy định cấm mà chỉ quản lý việc sử dụng, đa số phụ huynh đều đồng thuận vì tạo được sự thống nhất giữa gia đình và nhà trường.

Là phụ huynh có con học THPT, chị Bùi Thị Hiển ở xã Hòa Vang cho biết trước đây gia đình nhiều lần nhắc nhở con hạn chế sử dụng điện thoại nhưng không hiệu quả. Theo chị, quy định mới giúp phụ huynh yên tâm hơn khi con đến trường, đồng thời tạo cơ sở để gia đình và nhà trường cùng thống nhất cách hướng dẫn, nhắc nhở các em sử dụng điện thoại đúng mục đích.

"Tôi không mong cấm con dùng điện thoại vì các cháu vẫn cần thiết bị để học tập và tra cứu thông tin. Điều quan trọng là các con biết khi nào nên sử dụng, khi nào cần tập trung cho việc học. Khi nhà trường và địa phương có quy định rõ ràng, phụ huynh cũng dễ đồng hành và giáo dục con hơn", chị Hiển chia sẻ.

Trong khi đó, anh Đoàn Văn Phong cho rằng quy định không chỉ góp phần hạn chế tình trạng học sinh sa đà vào mạng xã hội, trò chơi trực tuyến mà còn giúp hình thành ý thức tự giác trong sử dụng thiết bị điện tử. Theo anh, việc quản lý sẽ phát huy hiệu quả nếu gia đình tiếp tục quan tâm, làm gương và dành thời gian đồng hành với con khi sử dụng internet tại nhà.

"Nếu chỉ nhà trường quản lý mà về nhà phụ huynh buông lỏng thì rất khó đạt hiệu quả. Tôi nghĩ đây là trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường và xã hội để các cháu hình thành thói quen sử dụng công nghệ an toàn, văn minh", anh Phong nói.

Chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn

Tại Trường THCS Trần Quốc Tuấn, việc không sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường đã được thực hiện nhiều năm. Theo thầy Cáp Phi Hà, Hiệu trưởng nhà trường, khi chưa có quy định thống nhất từ địa phương, mỗi trường triển khai theo một cách khác nhau nên hiệu quả chưa đồng đều.

Thầy Hà cho biết nhiều vụ việc học sinh mâu thuẫn, gây gổ, thậm chí đánh nhau trong và ngoài trường đều bắt nguồn từ các hội nhóm trên mạng xã hội.

"Tôi rất mừng khi xã ban hành quy định này. Người lớn còn khó quản lý việc sử dụng mạng xã hội, học sinh càng khó tự kiểm soát. Trước đây trường đã quy định học sinh không sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường và phụ huynh ký cam kết nhưng chưa có căn cứ cụ thể để triển khai đồng bộ. Nay đã có quy định rõ, nhà trường sẽ cụ thể hóa vào nội quy, tuyên truyền đến phụ huynh và thực hiện chặt chẽ hơn", thầy Hà nói.

Nhà trường hiện được trang bị đầy đủ thiết bị phục vụ giảng dạy nên không cần học sinh mang điện thoại đến lớp. Với những hoạt động ngoại khóa hoặc chuyên đề giáo dục kỹ năng số cần sử dụng điện thoại, giáo viên sẽ thông báo trước để phụ huynh chuẩn bị.

Thầy Hà cho rằng việc quản lý điện thoại không nhằm cấm học sinh tiếp cận công nghệ mà giúp các em hình thành thói quen sử dụng đúng mục đích, đúng thời điểm; đồng thời muốn quy định phát huy hiệu quả cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.

Ở góc độ bảo đảm an ninh trật tự, Thượng tá Mai Xuân Dương, Trưởng Công an xã Hòa Vang, cho biết thời gian qua tình hình thanh thiếu niên, trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật trên địa bàn cơ bản được kiểm soát. Tuy nhiên, vẫn xảy ra một số vụ việc liên quan đến thanh thiếu niên vi phạm pháp luật và trật tự an toàn xã hội, chủ yếu xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế, thiếu sự quản lý của gia đình và chịu tác động từ môi trường mạng xã hội.

Theo Thượng tá Mai Xuân Dương, lực lượng công an ghi nhận một số học sinh bị lôi kéo tham gia các hội, nhóm trên mạng xã hội. Từ những mâu thuẫn nhỏ, lời qua tiếng lại trên Facebook, Zalo, TikTok hay Messenger, nhiều em đã hẹn gặp để giải quyết, dẫn đến đánh nhau, gây rối trật tự công cộng; một số trường hợp còn mang theo hung khí như dao, kiếm tự chế hoặc gậy sắt, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng thanh thiếu niên tụ tập điều khiển xe mô tô, xe gắn máy chạy tốc độ cao, lạng lách, nẹt pô trên một số tuyến đường vào ban đêm rất nguy hiểm.

“Quy định mới là bước tiếp nối những nỗ lực của địa phương trong xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh. Không chỉ góp phần phòng ngừa tình trạng học sinh tham gia các hội, nhóm có nội dung tiêu cực hay bị lôi kéo vi phạm pháp luật, quy định còn hướng đến trang bị cho các em kỹ năng sử dụng mạng xã hội văn minh, nhận diện tin giả, các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, thông tin xấu độc và những hành vi dụ dỗ, kích động bạo lực”, Thượng tá Mai Xuân Dương nói.

Thời gian tới, Công an xã Hòa Vang sẽ tiếp tục phối hợp với ngành giáo dục, Đoàn thanh niên, chính quyền địa phương và gia đình tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, kỹ năng số; đồng thời kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi lợi dụng mạng xã hội để lôi kéo, kích động thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn để học sinh phát triển toàn diện.

Trong thời đại số, điện thoại thông minh trở thành một phần trong quá trình học tập và trưởng thành của trẻ. Câu chuyện xã Hòa Vang đang triển khai không phải là tách học sinh khỏi công nghệ, mà là giúp các em biết sử dụng công nghệ đúng lúc, đúng mục đích, với sự đồng hành của gia đình, nhà trường và xã hội để môi trường số thực sự trở thành không gian học tập và phát triển an toàn.

MAI QUANG