Quy hoạch Xuân Phú đạt tiêu chí đô thị loại III vào năm 2050

Phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính xã Xuân Phú, với tổng diện tích tự nhiên khoảng 5.199 ha, thời hạn quy hoạch đến năm 2050. Khu vực phía Đông giáp xã Thăng An; phía Tây giáp xã Duy Xuyên; phía Nam giáp xã Quế Sơn Trung và xã Thăng Bình; phía Bắc giáp xã Nam Phước và xã Duy Nghĩa.

Nhiệm vụ quy hoạch đặt mục tiêu kế thừa các quy hoạch đã được phê duyệt của 4 đơn vị hành chính trước khi sáp nhập, gồm thị trấn Hương An, xã Quế Xuân 1, xã Quế Xuân 2 và xã Quế Phú; bảo đảm đồng bộ với Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 và Điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trên cơ sở đó, quy hoạch hướng đến thống nhất tổ chức không gian phát triển toàn xã sau sáp nhập, hình thành mô hình đô thị tuyến dọc Quốc lộ 1A kết hợp đô thị dịch vụ - sinh thái ven sông Bà Rén, sông Ly Ly.

Mục tiêu đến năm 2030, hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đạt chuẩn đô thị; từng bước đáp ứng các tiêu chí đô thị loại III vào năm 2050, góp phần nâng cao chất lượng sống và năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu.

Định hướng phát triển Xuân Phú trở thành đô thị loại III trong giai đoạn dài hạn, hỗ trợ phát triển theo mô hình đô thị tuyến dọc Quốc lộ 1A trong cấu trúc không gian phía Nam Đà Nẵng. Đây cũng là đầu mối phát triển công nghiệp sạch, dịch vụ thương mại, logistics và nông nghiệp công nghệ cao, có vai trò kết nối liên vùng; là khu vực có tốc độ đô thị hóa trung bình - khá, phát triển xanh, thông minh, gắn với bảo tồn cảnh quan sông Bà Rén, sông Ly Ly, bản sắc văn hóa địa phương và bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Với vai trò là cửa ngõ và đô thị vệ tinh phía Nam, Xuân Phú được định hướng hỗ trợ giãn dân, giảm áp lực hạ tầng cho khu vực trung tâm thành phố; kết nối hành lang Quốc lộ 1A với không gian Nam Phước - Duy Nghĩa - Thăng An và vùng đô thị mới Nam Hội An, khu vực phía Nam sông Thu Bồn. Đồng thời, đây là địa bàn bố trí các trung tâm logistics, khu, cụm công nghiệp sạch và các tổ hợp dịch vụ - thương mại - giải trí tổng hợp đa năng cấp vùng; giữ vai trò chiến lược về quốc phòng, là khu vực phòng thủ then chốt, bảo đảm an ninh trật tự cửa ngõ phía Nam thành phố.

Nhiệm vụ quy hoạch định hướng phát triển Xuân Phú theo mô hình đô thị xanh, thông minh, tiết kiệm tài nguyên đất đai, tăng trưởng xanh và sử dụng năng lượng tái tạo. Không gian đô thị được tổ chức hài hòa với cảnh quan tự nhiên sông nước, nhất là khu vực sông Bà Rén, sông Ly Ly; đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị 21 di tích lịch sử - văn hóa, các làng nghề và lễ hội truyền thống.

Đối với lĩnh vực dịch vụ - thương mại và logistics, quy hoạch định hướng phát triển các trung tâm dịch vụ thương mại, logistics quy mô nhỏ, chợ trung tâm (Chợ Bà Rén mới, Chợ Mộc Bài), dịch vụ tài chính, giáo dục và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất vùng.

Về công nghiệp, Xuân Phú được định hướng kết nối với Khu công nghiệp Đông Quế Sơn và phát triển các cụm công nghiệp sạch, ít gây ảnh hưởng đến môi trường, gồm Cụm công nghiệp Hương An, Cụm công nghiệp Đồng Dài, Cụm công nghiệp Rừng Nhãn và Cụm công nghiệp Phú Lộc.

Cùng với đó, phát triển các vùng nông nghiệp sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, thủy sản và chuỗi du lịch sinh thái ven sông Bà Rén, sông Ly Ly gắn với hệ thống 21 di tích lịch sử - văn hóa. Quy hoạch cũng xác định Trung tâm hành chính - chính trị của xã; phát triển hệ thống công trình giáo dục, trong đó có Trường THPT Nguyễn Văn Cừ và mạng lưới trường từ mầm non đến THCS, cùng các công trình y tế, công viên cây xanh và thể thao.

Theo sơ bộ dự báo, đến năm 2050, quy mô dân số đô thị Xuân Phú đạt khoảng 57.684 người, bao gồm dân số thường trú và dân số quy đổi.

Đối với giai đoạn ngắn hạn, nhiệm vụ quy hoạch yêu cầu rà soát toàn bộ ranh giới hành chính tự nhiên của xã Xuân Phú và dân số hiện trạng năm 2025; giải quyết những điểm chưa đồng bộ giữa tính chất đô thị của thị trấn Hương An cũ với tính chất nông thôn của 3 xã Quế Xuân 1, Quế Xuân 2 và Quế Phú trước đây.

Đồng thời, xác định rõ các khu vực cấm phát triển như hành lang bảo vệ nguồn nước, vùng bảo hộ di tích; các khu vực bất lợi như vùng thấp trũng ven sông Bà Rén, khu vực ngập lụt mùa mưa lũ và những khu vực có điều kiện thuận lợi phát triển dọc Quốc lộ 1A.

Quy hoạch cần đánh giá sơ bộ các tiêu chí hiện trạng theo tiêu chuẩn đô thị loại III quy định tại Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15; phân định rõ phạm vi phát triển đô thị tập trung và vùng nông thôn sinh thái, không áp dụng cơ học tiêu chuẩn đô thị loại III cho toàn bộ diện tích 51,99 km², nhằm tránh đô thị hóa dàn trải, gây lãng phí đất nông nghiệp.

Trong giai đoạn dài hạn, quy hoạch định hướng tổ chức không gian đô thị theo mô hình đô thị dịch vụ - sinh thái ven sông, với quy mô dân số dự kiến đến năm 2050 khoảng 57.684 người. Hình thành các trục không gian cảnh quan ven sông Bà Rén, sông Ly Ly; xây dựng hệ thống công viên, quảng trường, đường dạo bộ và dịch vụ du lịch sông nước, tạo bản sắc cho đô thị cửa ngõ.

Cơ cấu kinh tế đến năm 2050 dự kiến gồm công nghiệp - xây dựng chiếm 35-40%; thương mại - dịch vụ - logistics - du lịch chiếm 45-50%; nông nghiệp công nghệ cao chiếm 10-15%.

UBND xã Xuân Phú chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và UBND thành phố về hồ sơ trình duyệt, trình tự, thủ tục thực hiện; tính chính xác, trung thực của các thông tin, tài liệu, bản vẽ, số liệu hiện trạng và dự báo sử dụng để lập quy hoạch. Đồng thời, chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan tổ chức lập Quy hoạch chung đô thị Xuân Phú giai đoạn đến năm 2050 theo đúng nội dung nhiệm vụ được phê duyệt; phối hợp với Sở Xây dựng hoàn thiện hồ sơ, thực hiện thủ tục đóng dấu xác nhận và lưu trữ theo quy định.

Sở Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn UBND xã Xuân Phú trong suốt quá trình tổ chức lập quy hoạch, bảo đảm tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn chuyên ngành và quy định pháp luật hiện hành; tổ chức lưu trữ hồ sơ Nhiệm vụ quy hoạch được duyệt theo quy định của pháp luật về quy hoạch và lưu trữ.

HỒNG QUÂN