Siết chặt quản lý hoạt động khai thác khoáng sản

Theo đó, quy định mới áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên địa chất và khoáng sản; các tổ chức, cá nhân hoạt động thăm dò, khai thác, thu hồi khoáng sản cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan trên địa bàn thành phố.

Trong công tác quản lý nhà nước, Sở Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và UBND cấp xã rà soát các khu vực có tiềm năng khoáng sản đủ điều kiện đưa vào phương án quản lý về địa chất, khoáng sản tích hợp trong quy hoạch thành phố.

Trên cơ sở kết quả rà soát và đề nghị của Sở Công Thương, Sở Tài chính tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch thành phố theo quy định.

Đối với hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản, Sở Công Thương chịu trách nhiệm chủ trì kiểm tra thực tế, xác định ranh giới, mốc giới, diện tích khu vực thăm dò, khai thác; tổ chức thẩm định đề án thăm dò, báo cáo kết quả thăm dò khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND thành phố.

Sở Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện quản lý hoạt động khoáng sản sau cấp phép, hướng dẫn và kiểm tra việc chấp hành các quy định về công nghệ khai thác, thiết kế mỏ, an toàn kỹ thuật, sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và các công trình phục vụ khai thác, chế biến khoáng sản thuộc phạm vi quản lý.

Một trong những nội dung đáng chú ý của quy định mới là tăng cường trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản, nhất là đối với các hoạt động khai thác trái phép.

Theo đó, UBND cấp xã có trách nhiệm chủ trì thực hiện phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn và khu vực giáp ranh; thiết lập đường dây nóng, phân công lãnh đạo hoặc thành lập lực lượng thường trực, bố trí cán bộ phụ trách từng địa bàn nhằm bảo đảm thông tin liên lạc 24/24 giờ để tiếp nhận, xử lý kịp thời các thông tin liên quan đến hoạt động khai thác khoáng sản trái phép.

Khi phát hiện hoặc tiếp nhận phản ánh của người dân, cơ quan báo chí về các hành vi thăm dò, khai thác, chế biến, tàng trữ, vận chuyển khoáng sản trái phép, UBND cấp xã phải chỉ đạo ngay lực lượng chức năng giám sát, ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.

Đối với các vụ việc phức tạp, vượt quá thẩm quyền, địa phương phải kịp thời báo cáo Chủ tịch UBND thành phố để có phương án giải quyết.

Đặc biệt, quy định nêu rõ Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện trước Chủ tịch UBND thành phố và trước pháp luật nếu để xảy ra hoạt động khoáng sản trái phép trên địa bàn mà không phát hiện, không xử lý; chậm trễ trong việc triển khai nhiệm vụ khi tiếp nhận thông tin phản ánh hoặc để vi phạm kéo dài, tái diễn đến mức phải xử lý hình sự.

Cùng với chính quyền địa phương, Công an thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực địa chất, khoáng sản.

Trong đó, Công an cấp xã chịu trách nhiệm chính trong việc kiểm tra, xử lý hoạt động khai thác cát, sỏi lòng sông, bờ bãi sông trái phép trên địa bàn quản lý. Trường hợp để xảy ra tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán, tàng trữ, tiêu thụ khoáng sản trái phép kéo dài, tái diễn mà không kịp thời phát hiện, xử lý, trách nhiệm của Trưởng Công an cấp xã sẽ được xem xét theo quy định.

Quy định cũng xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác, thu hồi khoáng sản trong việc chấp hành các yêu cầu về quản lý sản lượng, thực hiện nghĩa vụ tài chính và bảo vệ môi trường.

Theo đó, các tổ chức, cá nhân phải khai thác đúng phạm vi, ranh giới được cấp phép; kê khai chính xác sản lượng khoáng sản thực tế khai thác tại từng mỏ; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.

Trong quá trình hoạt động, các đơn vị phải thực hiện lắp đặt trạm cân, camera giám sát và truyền dẫn thông tin, dữ liệu cho cơ quan nhà nước theo quy định; đồng thời thực hiện các yêu cầu về quản lý rủi ro, an toàn khai thác, vận chuyển khoáng sản và đóng cửa mỏ.

Để tăng cường kiểm soát sản lượng khai thác, Sở Công Thương có trách nhiệm phối hợp với Thuế thành phố Đà Nẵng đối chiếu thông tin về sản lượng khoáng sản thực tế khai thác, sản lượng kê khai thuế và dữ liệu quản lý tại từng mỏ.

Trường hợp phát hiện sản lượng kê khai không phù hợp với giấy phép, báo cáo hoạt động khoáng sản hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Sở Công Thương thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để xác định sản lượng khai thác thực tế.

Trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin do cơ quan Thuế chuyển đến, Sở Công Thương có trách nhiệm chuyển thông tin để cơ quan Thuế xử lý theo quy định, đồng thời gửi các cơ quan liên quan xem xét xử lý vi phạm nếu có.

Về bảo vệ môi trường, UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra định kỳ, đột xuất các công trình bảo vệ môi trường, cải tạo và phục hồi môi trường tại khu vực khai thác khoáng sản; chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện ứng phó khi xảy ra sự cố.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các giải pháp bảo vệ môi trường tại các mỏ; phối hợp kiểm tra những khu vực có nguy cơ sạt lở đất, ảnh hưởng đến hệ thống đê điều, thủy lợi và an toàn của người dân.

Đối với hoạt động khai thác cát, sỏi và khoáng sản khác trên sông, hồ, các tổ chức, cá nhân phải đánh giá tác động đến sự ổn định của bờ sông, dòng chảy, khả năng tiêu thoát lũ, nguy cơ xói lở và các hệ sinh thái liên quan; có phương án bảo vệ, phòng chống sạt lở theo quy định.

Bên cạnh đó, các cơ quan, địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch kiểm tra hoạt động khoáng sản hằng năm, gửi Thanh tra thành phố rà soát nhằm tránh chồng chéo, trùng lặp. Việc kiểm tra đột xuất được thực hiện khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật và phải bảo đảm đúng thẩm quyền, quy định hiện hành.

Quyết định số 5178/QĐ-UBND có hiệu lực kể từ ngày ký, 11-11-2026, thay thế Quyết định số 3162/QĐ-UBND ngày 17-7-2026 của Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng.

THANH HẢI