Thứ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu đồng bộ hạ tầng, tránh đầu tư chồng chéo tại nút giao Túy Loan

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) các công trình giao thông và nông nghiệp thành phố, dự án Nút giao Quốc lộ 14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang tập trung thi công các hạng mục công trình. Tuy nhiên, việc bổ sung hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm thu phí và công trình kiểm soát tải trọng xe đang gặp vướng mắc về mặt bằng, ranh giới quy hoạch và hiệu quả đầu tư.

Các hạng mục bổ sung nằm ngoài ranh giới quy hoạch được duyệt, trong khi khu vực dự án không còn đất trống để bố trí. Nếu đầu tư bổ sung sẽ phải mở rộng giải phóng mặt bằng, làm tăng chi phí và nguy cơ ảnh hưởng tiến độ hoàn thành nút giao.

Bên cạnh đó, phạm vi dự án nút giao chỉ khoảng 1,7km, nằm giữa các tuyến cao tốc đã có hoặc đang triển khai hệ thống quản lý. Phía Nam đã có trạm thu phí của VEC, cách tim nút giao 4km; phía Bắc, cao tốc Hòa Liên – Túy Loan đang triển khai hệ thống ITS, trạm thu phí và trạm cân, dự kiến hoàn thành tháng 12-2026 và thu phí từ tháng 1-2027. Khoảng cách từ tim nút giao Túy Loan đến ranh giới dự án cao tốc Hòa Liên – Túy Loan khoảng 0,8km.

Trên cơ sở đó, Ban Quản lý kiến nghị không đầu tư riêng hệ thống ITS, trạm thu phí và công trình kiểm soát tải trọng xe trong phạm vi dự án nút giao Túy Loan; thay vào đó, nghiên cứu đầu tư đồng bộ với hệ thống của các tuyến cao tốc liền kề hoặc dự án ITS tập trung.

Đồng thời, đề xuất giao Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh phối hợp với VEC và các đơn vị liên quan nghiên cứu phương án tổ chức thu phí tổng thể khu vực nút giao, bao gồm đoạn kết nối khoảng 0,8km, bảo đảm yêu cầu thu phí theo quy định mà không phải xây dựng thêm trạm thu phí độc lập.

Trong thời gian chờ thống nhất phương án, Ban Quản lý kiến nghị tiếp tục triển khai công trình theo phạm vi, quy mô đã được phê duyệt; đồng thời dự phòng các yêu cầu kỹ thuật phục vụ kết nối hệ thống ITS và thu phí sau này, hạn chế việc phải cải tạo, bổ sung khi công trình hoàn thành.

Qua nghe báo cáo và kiểm tra thực tế, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh đề nghị các đơn vị liên quan sớm thống nhất phương án đầu tư hệ thống giao thông thông minh (ITS), trạm thu phí và kiểm soát tải trọng xe tại khu vực nút giao Túy Loan theo hướng tận dụng hạ tầng hiện có, bảo đảm kết nối đồng bộ, tránh lãng phí nguồn lực.

Đối với hệ thống ITS và thu phí, các đơn vị cần rà soát, đánh giá khả năng tận dụng các điểm đã có, thống nhất phương án triển khai ngay trong đầu tuần tiếp theo. Trường hợp bắt buộc phải đầu tư mới, cần thực hiện đồng bộ, bảo đảm thiết bị có khả năng tích hợp với hệ thống trên các tuyến cao tốc liên quan.

Về kiểm soát tải trọng xe, Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu phương án tận dụng trạm cân hiện có, đồng thời tính toán tổ chức giao thông và vị trí quay đầu xe phù hợp để kiểm soát phương tiện quá tải, bảo đảm hiệu quả khai thác. Thành phố cần phối hợp xử lý các nội dung thuộc trách nhiệm, trong khi Bộ Xây dựng tạo điều kiện để thống nhất phương án thực hiện.

Thứ trưởng cũng lưu ý cần cân nhắc kỹ việc bố trí các hạng mục trong khu vực nút giao, tránh đầu tư chồng chéo, phát sinh chi phí và ảnh hưởng cảnh quan công trình. Các đơn vị cần phối hợp hoàn thiện phương án, bảo đảm mục tiêu thông tuyến trước ngày 31-12 và kết nối đồng bộ với hệ thống cao tốc.

Theo báo cáo của Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên tiểu dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ dự án cao tốc Hòa Liên – Túy Loan đã hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến chính và di dời đường điện cao thế 220kV. Tuy nhiên, 3 khu tái định cư đang tiếp tục triển khai, dự kiến hoàn thành trong năm 2027.

Theo Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố, Khu tái định cư số 1 đã thi công đạt khoảng 60% khối lượng, dự kiến hoàn thành tháng 4-2027. Khu tái định cư số 2 dự kiến hoàn thành trong quý III-2027; Khu tái định cư số 3 dự kiến khởi công tháng 1-2027 và hoàn thành trong năm 2027.

Đến nay, thành phố đã bố trí 546 lô đất tái định cư cho 202 hộ bị ảnh hưởng. Kế hoạch vốn năm 2026 của tiểu dự án là hơn 246,4 tỷ đồng, đã giải ngân hơn 171,1 tỷ đồng, đạt 69,46%.

Theo Ban Quản lý dự án, tiến độ xây dựng các khu tái định cư bị ảnh hưởng do phải điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn, công tác giải phóng mặt bằng kéo dài và yêu cầu kỹ thuật quan trắc lún gia tải.

Để bảo đảm hoàn thành các công trình, Ban Quản lý dự án đề xuất Bộ Xây dựng gia hạn thời gian thực hiện tiểu dự án đến hết năm 2027, đồng thời bố trí 133 tỷ đồng vốn năm 2027 để tiếp tục triển khai 3 khu tái định cư.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh ghi nhận, đánh giá cao sự chỉ đạo của chính quyền thành phố trong công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến chính. Đồng thời, đề nghị thành phố, các địa phương và ban quản lý dự án tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tập trung tháo gỡ các vướng mắc, nhất là tại các khu tái định cư và các nút giao.

Đối với 3 khu tái định cư, Thứ trưởng đề nghị rà soát giải pháp kỹ thuật tại các khu vực có nền đất yếu, xác định thời gian chất tải, chờ lún và quan trắc lún phù hợp, bảo đảm chất lượng công trình. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các hộ dân tại khu tái định cư số 2 sớm nhận tiền đền bù, giải phóng mặt bằng; rà soát khả năng giải ngân, sử dụng hết nguồn vốn được bố trí trong năm 2026.

Về nguồn vốn, Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu phương án xử lý phần kinh phí còn thiếu, bảo đảm có cơ sở tiếp tục thực hiện công tác giải phóng mặt bằng và quyết toán dự án theo quy định. Các đơn vị cần rà soát số hộ dân bị ảnh hưởng, số hộ được bố trí tái định cư và nhu cầu kinh phí thực tế, tránh bố trí vốn vượt nhu cầu, gây khó khăn cho công tác quyết toán. Trường hợp cần thiết, nghiên cứu tách phần công việc còn lại thành tiểu dự án riêng để tiếp tục triển khai.

Thứ trưởng nhấn mạnh, các khu tái định cư phải bảo đảm chất lượng, mỹ quan và hạ tầng đồng bộ, đáp ứng yêu cầu sinh hoạt của người dân, với điều kiện nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ.

Đối với các hộ dân có nhà bị nứt trong quá trình thi công, Thứ trưởng đề nghị sớm kiểm định, đánh giá mức độ an toàn công trình và tổ chức đối thoại với người dân trong tuần tiếp theo, với sự tham gia của đơn vị bảo hiểm, chính quyền địa phương, ban quản lý dự án và các cơ quan liên quan. Việc đối thoại cần căn cứ hồ sơ, cơ sở pháp lý và thực tế bồi thường, bảo đảm công khai, minh bạch, giải quyết thỏa đáng quyền lợi chính đáng của người dân.

Đối với các nút giao còn vướng mặt bằng, cần xác định mốc thời gian cụ thể để phối hợp thực hiện; không để tình trạng kéo dài, chờ đợi ảnh hưởng tiến độ chung của dự án.

HỒNG QUÂN