Chiến lược phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai gắn với các dự án trọng điểm vùng Đông Nam

Khu kinh tế mở Chu Lai được Thủ tướng Chính phủ thành lập tại Quyết định số 108/2003/QĐ-TTg vào năm 2003, quy mô hơn 27 nghìn ha. Sau gần 15 năm thành lập và phát triển, UBND tỉnh Quảng Nam cũ đã xây dựng Đề án điều chỉnh quy hoạch Khu kinh tế mở Chu Lai đến năm 2035, tầm nhìn đến 2050, với quy hoạch là khu kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1737/QĐ-TTg ngày 13/12/2018.

Theo thống kê, đến nay, trên địa bàn vùng Đông Nam thành phố đã thu hút được 265 dự án đầu tư, với tổng vốn đăng ký đầu tư khoảng 190 nghìn tỷ đồng, tương đương 7,45 tỷ USD. Trong đó, Khu kinh tế mở Chu Lai thu hút được 241 dự án với tổng vốn đăng ký 98.360 tỷ đồng gồm 176 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 68.957 tỷ đồng và 65 dự án nước ngoài với tổng vốn đăng ký 29.991 tỷ đồng.

Tại cuộc họp, Lãnh đạo Ban quản lý các Khu Kinh tế và Khu công nghiệp thành phố Đà Nẵng báo cáo định hướng mở rộng Khu kinh tế mở Chu Lai, với mục tiêu đảm bảo phát triển hài hòa trước mắt và lâu dài; một số khu công nghiệp lân cận được áp dụng cơ chế, chính sách vượt trội của khu kinh tế; phát huy được hạ tầng sẵn có trong khu vực. Cùng với đó, sự phát triển hệ sinh thái kinh tế và đô thị sân bay Chu Lai gắn với Khu phi thuế quan sẽ tạo điều kiện để phát triển khu vực lân cận.

Sau khi mở rộng, tiếp tục phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai theo định hướng tại Quyết định số 1737/QĐ-TTg, là khu kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực. Là một trong những hạt nhân, trung tâm phát triển lớn của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung; một trong các đầu mối về giao thông vận tải, giao thương và giao lưu quốc tế quan trọng của khu vực miền Trung và Tây Nguyên; cửa ngõ kết nối ra biển Đông của Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Campuchia và Thái Lan; khu vực có vị trí quan trọng về an ninh, quốc phòng. Xây dựng Khu KTM Chu Lai trở thành cực tăng trưởng phía Nam của thành phố Đà Nẵng; trung tâm công nghiệp, logisitics, đô thị, dịch vụ, du lịch lớn phía Nam thành phố.

Về cơ chế chính sách, trước mắt, được áp dụng chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược thực hiện dự án theo cơ chế tương tự Nghị quyết số 136/2024/QH15, số 259/2025/QH15. Tiếp tục nghiên cứu theo hướng hình thành đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, khi đó Khu KTM Chu Lai (mở rộng) với nhiều lợi thế về cơ chế chính sách đặc thù, lợi thế về điều kiện hạ tầng giao thông đa dạng, hiện đại (sân bay, bến cảng, đường bộ, cao tốc, đường sắt) và quỹ đất dồi dào sẽ đóng vai trò động lực chính trong thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách cho thành phố.

Phát biểu tại cuộc họp, Giám đốc Sở Tài chính Trần Thị Thanh Tâm cho biết, cần có sự nghiên cứu đánh giá tổng thể, mang tính vĩ mô hơn, gắn với các quy hoạch, định hướng về giao thông đô thị, khu thương mại tự do và các khu đặc thù theo định hướng phát triển của thành phố.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hà Nam, trong định hướng mở rộng Khu kinh tế mở Chu Lai cần phân tích bài toán kinh tế, các tác động đi kèm. Theo ông Nam, nên xem xét mở rộng về phía Tây, góp phần hỗ trợ khu vực này phát triển hơn nữa.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình cho biết, hiện nay Khu kinh tế mở Chu Lai vẫn còn mang dáng dấp của một khu công nghiệp, theo đó việc mở rộng Khu kinh tế mở Chu Lai là một nhu cầu tất yếu, cấp thiết, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển về phía Nam thành phố, thu hút các nhà đầu tư lớn, tạo việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương. Trong định hướng mở rộng cần có đánh giá tổng thể, vĩ mô, mang tính dài hạn, đưa vào hệ thống cảng biển, cảng hàng không, các trung tâm công nghệ cao…để Khu kinh tế mở Chu Lai trở thành một khu kinh tế thực thụ.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình đề nghị cần xem xét, rà soát kỹ cơ chế thu hút đầu tư tại Khu kinh tế mở Chu Lai, các dự án đầu tư phải đảm bảo đúng với định hướng phát triển của thành phố.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND thành phố Phạm Đức Ấn cho biết, việc định hướng phát triển, mở rộng Khu kinh tế mở Chu Lai là một trong những nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của thành phố Đà Nẵng. Theo đó, công tác định hướng quy hoạch không được nóng vội, cần có thiết kế tổng thể, giải quyết bài toán bền vững, lâu dài, gắn liền với quy hoạch của thành phố, quy hoạch chung.

Chủ tịch UBND thành phố Phạm Đức Ấn giao các đơn vị liên quan phối hợp, hoàn thiện báo cáo định hướng, chiến lược phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai trình UBND thành phố trong thời gian sớm nhất.

MAI CHI