Chủ động các phương án phòng chống, ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn

Quang cảnh tại điểm cầu thành phố Đà Nẵng

Theo  báo cáo của Ban Chỉ đạo trung ương về phòng chống thiên tai, năm 2018, cả nước có 224 người chết và mất tích do thiên tai, bão lũ; 1.967 nhà bị đổ, trôi; 31.335 nhà bị ngập, hư hỏng và di dời khẩn cấp; 261.377ha lúa và hoa màu bị ngập, thiệt hại; 43.159 ha cây công nghiệp, cây ăn quả bị đổ, gãy; 29.400 con gia súc và 774.427 con gia cầm bị chết; 11.900ha nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại; 884km đê, kè, kênh mương, bờ bao và 8,4 triệu m3 đất đá đường quốc lộ, tỉnh lộ và đường giao thông nông thôn bị sạt trượt; hơn 86km bờ sông, bờ biển bị sạt lở; 107 tàu thuyền bị chìm do bão, áp thấp nhiệt đới làm 467 tàu, thuyền bị chìm. Tổng thiệt hại về kinh tế ước tính gần 20.000 tỉ đồng.

Từ đầu năm 2019 đến nay, trên cả nước đã xảy ra 12 loại hình thiên tai làm 23 người chết và mất tích, hơn 18.200 nhà bị sập đổ, hư hỏng; 27.370ha lúa và hoa màu bị đổ sập; 5.077ha cây công nghiệp, cây hàng năm và cây ăn quả bị thiệt hại, gãy đổ; 12.700 con gia súc, gia cầm bị chết... Tổng thiệt hại về kinh tế ước tính trên 337 tỉ đồng. Dự báo trong năm 2019, bão sẽ hoạt động muộn hơn trung bình nhiều năm. Về lũ và hạn hán, ở Bắc Bộ, từ tháng 7-10/2019, trên các sông suối khu vực Bắc Bộ sẽ xuất hiện nhiều đợt lũ. Mực nước hạ lưu sông Hồng tại Hà Nội thấp hơn báo động 1 từ 1-2m, ít có khả năng xuất hiện lũ sớm ở đầu nguồn sông Cửu Long nhưng tiềm ẩn nguy cơ cường suất lũ lên nhanh hơn bình thường do tác động điều tiết dòng chảy từ thượng lưu.

Tại thành phố Đà Nẵng, trong thời gian qua, việc xây dựng và cập nhật thường xuyên các phương án phòng chống và khắc phục hậu quả ứng với kịch bản thiên tai của các cấp, các ngành trên địa bàn đã giúp chính quyền và người dân chủ động triển khai các hành động, biện pháp cần thiết, hợp lý trước trong và sau thiên tai xảy ra. 

Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội thành phố, việc đầu tư các dự án cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng giao thông đã ít nhiều có ảnh hưởng đến hành lang thoát lũ, suy giảm diện tích mặt chứa, làm gia tăng nguy cơ rủi ro của thiên tai. Sự phát triển mạnh mẽ của các khu đô thị, cơ sở hạ tầng cũng góp phần làm gia tăng mức độ rủi ro thiên tai ở địa phương. Các khu vực trước đây là vùng ngập lũ, hành lang thoát lũ nhưng nay trở thành các khu đô thị mới, được san lấp với cao độ vượt lũ. Các khu đô thị quy hoạch lấn sát ra bờ sông nên hành lang thoát lũ bị thu hẹp. 

Năm 2018 thành phố Đà Nẵng đã bị ảnh hưởng nặng nề của hạn hán và xâm nhập hạn, đồng thời bị ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp với hội tụ gió tây trên cao gây mưa rất to từ ngày 8-17/12.2018. Lượng mưa lớn vượt quá khả năng thoát nước cảu hệ thống mương dẫn đến trận ngập úng lịch sử. Tổng số hộ ngập trên toàn thành phố là 3.661 hộ, nhiều tuyến đường bị ngập sâu từ 0,3 đến 1m, nhiều đường kiệt ngập sâu hơn 1m. Tổng thiệt hại ước tính 25 tỷ đồng. 

Trong thời gian tới, cùng với việc cải tạo hệ thống thoát nước, hoàn thành dứt điểm các công trình thoát nước để đảm bảo việc thoát nước thông suốt thượng lưu, hạ lưu… Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ trong cảnh báo ngập lụt tại các điểm, khu dân cư, đường giao thông, xây dựng hồ điều tiết trong đô thị bảo đảm thoát nước bền vững, góp phần tăng mảng xanh đô thị, cải thiện khí hậu đô thị và giảm tải cho hệ thống mương cống của đô thị… Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền vận động từ cấp xã phường, quận huyện bảo vệ công trình thoát nước, không bịt cửa thu nước, xả rác xuống hệ thống thoát nước; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm đến công trình thoát nước nhằm bảo đảm hệ thống thoát nước hoạt động đúng chức năng và năng lực theo thiết kế ban đầu. 

Tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ghi nhận nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương trong việc triển khai công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; trong năm qua đã kịp thời ứng phó khắc phục, ứng cứu hàng nghìn vụ, cứu được gần 7.000 người; hướng dẫn trên 4 triệu lượt người với 900.000 lượt phương tiện trên biển di chuyển, tránh trú bão, áp tháp nhiệt đới; tổ chức nhiều đợt di dời dân với trên 680.000 người đến nơi an toàn; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong quan trắc, dự báo, theo dõi, giám sát công trình, khu vực trọng điểm xung yếu thiên tai 

Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng công tác dự báo, cảnh báo thiên tai mặc dù đã rất cố gắng, có nhiều tiến bộ nhưng năng lực quan trắc, giám sát, dự báo, cảnh báo vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội, chưa theo kịp với diễn biến thiên tai ngày càng phức tạp, bất thường do biến đổi khí hậu. Tại một số bộ, ngành, địa phương ý thức phòng chống thiên tai còn kém khi mà bất cứ vùng nào cũng có thể có thiên tai trong thời tiết biến đổi cực đoan như hiện nay.

Thủ tướng yêu cầu các đơn vị, địa phương cần rà soát, cập nhật, hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tránh tình trạng bị động, lúng túng khi tình huống bất lợi xảy ra; tuyên truyền, nâng cao nhận thức, hướng dẫn kỹ năng phòng, chống với thiên tai cho người dân và cộng đồng thông qua tập huấn, đào tạo, diễn tập. Nâng cao chất lượng công tác dự báo, cảnh báo thiên tai để bảo đảm kịp thời hơn, chính xác hơn. Bổ sung các trạm quan trắc khí tượng thủy văn. Nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai của công trình kết cấu hạ tầng: Đê điều, hồ đập, công trình kết cấu hạ tầng khác. Nâng cao năng lực tham mưu, chỉ đạo điều hành, đầu tư nâng cấp công nghệ, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác tham mưu, hỗ trợ ra quyết định phòng chống thiên tai được kịp thời, chính xác, xây dựng trung tâm điều hành phòng chống thiên tai quốc gia. Đặc biệt, huy động các nguồn lực đầu tư hệ thống quan trắc, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai, xử lý khẩn cấp bảo đảm an toàn đê điều, hồ đập, khắc phục sạt lở bờ sông. Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế về phòng chống thiên tai.

CÔNG TÂM