Chung tay làm sạch môi trường sống

Từ dọn rác đến thay đổi nếp sống

Chủ nhật hằng tuần, đảng viên và nhân dân thôn Thọ Khương (xã Núi Thành) cùng ra quân vệ sinh môi trường tại khu dân cư, xóa các điểm đen ô nhiễm, thu gom rác, phát quang bụi rậm, trồng hoa và cây xanh ven đường.

Theo bà Nguyễn Thị Hạnh, Bí thư Chi bộ thôn Thọ Khương, việc duy trì thường xuyên hoạt động vệ sinh góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Từ không vứt rác bừa bãi đến chủ động làm sạch đường làng, ngõ xóm, người dân ngày càng có ý thức hơn trong giữ gìn môi trường sống.

Tại khối phố Mỹ Tây (phường Tam Kỳ), hai năm qua, “Ngày Chủ nhật xanh” được triển khai gắn với xây dựng tuyến phố “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp”. Đảng viên và nhân dân khối phố đóng góp hơn 150 ngày công vớt bèo, dọn cỏ, thu gom rác, làm thông thoáng hồ sinh thái trước Công viên - Tượng đài Chiến thắng Mậu Thân; cắt tỉa cây xanh, trồng hoa dọc tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai.

Ông Nguyễn Quyết Thắng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tam Kỳ cho biết, phong trào hiện được duy trì tại 21 khối phố, với sự tham gia của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân. Các tổ chức tôn giáo cũng hưởng ứng thông qua mô hình “Tôn giáo chung tay cùng khu dân cư bảo vệ môi trường xanh - sạch - đẹp”.

Theo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, “Ngày Chủ nhật xanh” được triển khai tại 93 xã, phường nhằm hưởng ứng phong trào “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một thành phố Đà Nẵng xanh - sạch - đẹp” giai đoạn 2026 - 2030.

Năm 2026, thành phố phấn đấu 100% khu dân cư duy trì “Ngày cuối tuần xanh - sạch - đẹp”; 80% hộ gia đình phân loại rác tại nguồn; 60% hộ gia đình tham gia vệ sinh môi trường cộng đồng và 50% khu dân cư có mô hình tự quản hoạt động thường xuyên.

Tại phường Bàn Thạch, sau khi thí điểm thành công tại 20 hộ dân ở tổ dân phố Đoan Trai, mô hình xử lý rác hữu cơ bằng công nghệ vi sinh đang được Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phối hợp Hội Liên hiệp Phụ nữ phường nhân rộng. Các hộ tận dụng rác hữu cơ để ủ với men vi sinh và mật rỉ đường, tạo phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất.

Cách làm này không chỉ giảm lượng rác thải mà còn tạo nguồn phân bón an toàn, cải tạo đất, giảm chi phí sản xuất nông nghiệp. Quan trọng hơn, rác được xử lý ngay từ nơi phát sinh, giảm gánh nặng cho khâu thu gom.

Nhiều cách làm hay

Ở xã Chiên Đàn, hoạt động ngăn chặn vứt rác trái quy định tái diễn được tiếp cận bằng công cụ giám sát. Trong tháng 8-2026, UBND xã giao Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công  hoàn thành lắp đặt camera tại các “điểm đen” tập kết rác, đồng thời cắm biển cảnh báo cấm đổ rác tại những khu vực này.

Sau khi thí điểm camera tại một số vị trí, lực lượng chức năng đã làm việc, chấn chỉnh nhiều trường hợp vứt rác không đúng nơi quy định, gây ô nhiễm và mất mỹ quan.

Trong khi đó, tại xã Núi Thành, anh Đặng Văn Hải và Võ Hồng Hiếu chọn cách tự tìm đến những điểm rác tự phát để dọn dẹp. Hằng ngày, từ 17 giờ 30 đến 19 giờ, cả hai tranh thủ cắt cỏ, thu gom rác; cuối tuần, đến những địa điểm xa hơn. Dụng cụ như máy cắt cỏ, găng tay, túi đựng rác đều do hai anh tự trang bị.

Tại một bãi rác phía sau chợ Núi Thành, sau 5 giờ làm việc, anh Hải và Hiếu thu gom 30 bao rác lớn nhưng mới xử lý được khoảng một nửa.  

“Cứ tan ca là anh em chúng tôi đi thật chậm để tìm các vị trí cần dọn dẹp. Với các vị trí có khối lượng cần dọn dẹp nhỏ thì làm ngay, còn nơi nào khối lượng lớn thì lên kế hoạch cụ thể rồi tiến hành dọn dẹp”, anh Đặng Văn Hải nói.

Anh Hải và Hiếu lập kênh TikTok ghi lại quá trình dọn dẹp, đồng thời có thêm nguồn thu nhập. Thấy được hành động đẹp này, anh Châu Đình Phát đã tình nguyện cùng tham gia dọn dẹp. “Công việc này quá ý nghĩa nên mình góp thêm chút sức lực để nhanh chóng xóa đi những vị trí không sạch đẹp, trả lại không gian sống xanh, đảm bảo vệ sinh môi trường”, anh Phát nói.  

Tại phường Hương Trà, việc thu gom rác tái chế còn được gắn với hỗ trợ cộng đồng. Mô hình “Ngôi nhà xanh” do Hội Liên hiệp Phụ nữ phường khởi xướng nhân rộng ra 8 chi hội. Mỗi “Ngôi nhà xanh” thu từ 600.000 - 800.000 đồng mỗi tháng từ bán ve chai; nguồn quỹ dùng để đỡ đầu trẻ em mồ côi, hỗ trợ học sinh vượt khó và hội viên khó khăn.

Chương trình “Đổi rác thải tái chế nhận chổi quét nhà” được triển khai tại 20 chi hội. Đến nay, đã trao 420 cây chổi, thu gom gần 2,7 tấn rác tái chế và trao 12 suất quà, trị giá 2,4 triệu đồng cho hội viên khó khăn.

Cùng với đó, mô hình “Hương Trà xanh - Hành động xanh” đã làm sạch 142 tuyến đường với tổng chiều dài 44.906m, xóa 54 điểm đen về rác thải, thu hút khoảng 3.645 lượt người tham gia. 18 tuyến đường tự quản “sáng - xanh - sạch - đẹp - văn minh - an toàn” cùng tuyến đường cờ Tổ quốc được ra mắt, nhân rộng tại 14/20 khu dân cư.

Từ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, đoàn thể địa phương và sự hưởng ứng tích cực của cộng đồng dân cư, hoạt động thu gom rác thải, giữ gìn môi trường sống được lan tỏa mạnh mẽ, trở thành phong trào thường xuyên. Qua đó làm cho đường làng, ngõ xóm, tuyến phố sạch đẹp, văn minh hơn.

PHƯƠNG THUẬN