Đề xuất các hướng đi khác biệt cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng

Tạo dư địa cho các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi phát triển

Giáo sư Xuân Thảo Nguyễn - Trường Đại học Washington (Hoa Kỳ), nhận định rằng tương lai của hệ sinh thái tài chính hiện đại không còn nằm ở mô hình ngân hàng truyền thống, mà ở sự phát triển của các tổ chức cho vay không nhận tiền gửi (NDTL) - lực lượng đang tạo ra làn sóng đổi mới trong tài chính toàn cầu.

Với Đà Nẵng, Giáo sư Xuân Thảo Nguyễn cho rằng, để Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) phát triển theo hướng năng động và đổi mới sáng tạo, thành phố cần dành “dư địa” cho NDTL phát triển mạnh mẽ. Trong khi TP. Hồ Chí Minh đang theo đuổi mô hình tài chính tiêu chuẩn, Đà Nẵng hoàn toàn có thể chọn hướng đi khác – trở thành điểm đến của fintech, tài chính xanh, tài trợ chuỗi cung ứng và các mô hình tín dụng mới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Giáo sư Xuân Thảo Nguyễn đề xuất Đà Nẵng xây dựng khung pháp lý riêng cho NDTL, tách biệt với quy định áp dụng cho ngân hàng truyền thống; Thiết kế cơ chế cấp phép linh hoạt, phân tầng theo quy mô và mô hình hoạt động; Rút ngắn thủ tục hành chính, đảm bảo tính minh bạch và khả năng dự đoán; Thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp hiện đại, có trọng tài và tòa án chuyên biệt, đảm bảo công nhận phán quyết nước ngoài. Cùng với đó, Đà Nẵng nghiên cứu áp dụng chính sách ưu đãi vượt trội, như miễn giảm thuế trong giai đoạn đầu để thu hút nhà đầu tư quốc tế.

“Không có IFC hiện đại nào chỉ dựa vào ngân hàng. NDTL chính là không gian của đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Nếu Đà Nẵng muốn tạo dấu ấn khác biệt và có sức cạnh tranh quốc tế, NDTL phải được coi là nền tảng chiến lược ngay từ giai đoạn đầu”, Giáo sư Xuân Thảo Nguyễn nói.

“Điểm đến vàng” của các nhà đầu tư Fintech

Chia sẻ góc nhìn về tiềm năng thu hút các nhà đầu tư Fintech vào Đà Nẵng, Perapong Srivipapattana - Giám đốc Quan hệ khách hàng của Tập đoàn IFS Capital đánh giá: “Đà Nẵng có tiềm năng to lớn để trở thành trung tâm Fintech của khu vực, nhờ hệ sinh thái công nghệ phát triển, nguồn nhân lực trẻ và định hướng mạnh mẽ của Chính phủ trong chuyển đổi số”.

Theo nghiên cứu của IFS, thị trường Fintech Việt Nam được định giá hơn 15 tỷ USD vào năm 2024. Trong đó, Đà Nẵng nổi bật trong ba lĩnh vực: tài chính xanh, tài chính thương mại và tài chính số – đổi mới sáng tạo.

Để Đà Nẵng trở thành “điểm đến vàng” của các nhà đầu tư Fintech trong khu vực, ông Perapong đề xuất 04 định hướng chiến lược: Củng cố hệ sinh thái Fintech, định vị Đà Nẵng như trung tâm tài chính thông minh và đổi mới kỹ thuật số của Việt Nam, kết nối miền Trung với ASEAN; Hoàn thiện khung pháp lý và thủ tục hành chính, rút ngắn quy trình cấp phép, đồng thời triển khai ưu đãi về thuế và đầu tư; Tăng cường hợp tác công – tư (PPP), kết nối với các tổ chức tài chính quốc tế và quỹ phát triển để đầu tư vào hạ tầng tài chính – công nghệ; Xây dựng chiến lược quảng bá quốc tế, thông qua các sự kiện xúc tiến đầu tư tại Singapore, Hong Kong, Seoul, Trung Quốc, hướng đến các nhà đầu tư đang hoạt động trong lĩnh vực Fintech tại ASEAN.

Ông Perapong Srivipapattana tin tưởng với tầm nhìn chiến lược, chính sách cởi mở và tinh thần đổi mới, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành trung tâm Fintech năng động của Việt Nam và khu vực.

Bàn thêm về vấn đề khung pháp lý cho IFC Việt Nam, ông David Otto - Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Martin Davis LLP nhấn mạnh, việc xây dựng một khuôn khổ pháp lý toàn diện và linh hoạt là yếu tố then chốt để thúc đẩy tài chính bền vững và công nghệ tài chính (Fintech) trong bối cảnh kinh tế số.

Theo ông Otto, các quốc gia đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển đổi hệ thống tài chính theo hướng xanh và bao trùm hơn, song thách thức nằm ở việc cân bằng giữa đổi mới và kiểm soát rủi ro. Do đó, ông khuyến nghị khuôn khổ pháp lý cần được thiết kế nhằm khuyến khích sáng tạo, đồng thời đảm bảo minh bạch, an toàn và niềm tin của nhà đầu tư.

Nhà sáng lập Martin Davis LLP cũng đề xuất việc tăng cường hợp tác giữa khu vực công và tư, cũng như giữa các cơ quan quản lý với doanh nghiệp Fintech, để tạo ra môi trường thử nghiệm chính sách linh hoạt (sandbox).

“Điều này không chỉ giúp chính phủ nắm bắt kịp thời xu hướng công nghệ mới mà còn thúc đẩy dòng vốn vào các lĩnh vực tài chính xanh và đổi mới sáng tạo”, ông David Otto nói.

Trong khi đó, Giáo sư Xuân Thảo Nguyễn nhấn mạnh, luật giao dịch bảo đảm chính là nền tảng pháp lý then chốt cho mọi hoạt động tài trợ vốn từ tài trợ thương mại, tài trợ kho hàng đến tài trợ nông sản và chuỗi cung ứng. Theo Giáo sư, luật giao dịch bảo đảm đóng vai trò trung tâm trong việc điều chỉnh các giao dịch liên quan đến tài sản bảo đảm, đặc biệt là trong các hợp đồng mua bán khoản phải thu hoặc tài trợ dựa trên hàng hóa luân chuyển trong kinh doanh.

Giáo sư Xuân Thảo cũng lưu ý rằng, ở Việt Nam hiện nay, các hoạt động tài trợ vốn vẫn chủ yếu dựa trên luật ngân hàng hoặc luật hợp đồng, trong khi tại nhiều quốc gia, luật giao dịch bảo đảm mới là khung pháp lý chính điều chỉnh lĩnh vực này. Việc áp dụng luật giao dịch bảo đảm một cách thống nhất sẽ giúp các doanh nghiệp được bảo vệ quyền lợi, dễ dàng huy động vốn và mở rộng hoạt động kinh doanh.

Giáo sư Xuân Thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kết nối giữa luật giao dịch bảo đảm và luật phá sản. Trong trường hợp bên bán hoặc khách hàng phá sản, quy định rõ ràng về thứ tự ưu tiên quyền lợi trên tài sản sẽ giúp hạn chế rủi ro, đảm bảo công bằng giữa các chủ nợ và góp phần tạo môi trường tài chính lành mạnh, minh bạch hơn.

“Luật giao dịch bảo đảm không chỉ là công cụ pháp lý, mà còn là nền móng để phát triển tài chính thương mại hiện đại và bền vững”, Giáo sư Xuân Thảo nói.

MAI QUANG