Giải tỏa dự án Khu tái định cư Tân Ninh mở rộng: Xây dựng trái phép, không đủ điều kiện đền bù giá đất ở và bố trí tái định cư

Hàng loạt trường hợp xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp

Theo UBND huyện Hòa Vang, trong phạm vi dự án Khu tái định cư Tân Ninh mở rộng (giai đoạn 1) có một số trường hợp xây dựng nhà, vật kiến trúc trái phép trên đất do UBND xã quản lý, không phải loại đất ở.

Hầu hết các trường hợp này đều có nguồn gốc sử dụng đất theo Nghị định 64/CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ là đất không thể hiện thửa, đất lúa, đất hoang do UBND xã quản lý; một số hộ sử dụng sau ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2004; một số hộ sử dụng sau ngày 01/7/2004 đến trước ngày 01/7/2014. Phần lớn những trường hợp này đều xây dựng nhà, công trình, vật kiến trúc, chuồng trại phục vụ chăn nuôi sau ngày 01/7/2014. Một số hộ gia đình, cá nhân có hộ khẩu nơi khác, không đăng ký hộ khẩu tại xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang.

Các trường hợp xây dựng trái phép tại Khu tái định cư Tân Ninh mở rộng

Theo quy định tại khoản 1, Điều 75 của Luật Đất đai năm 2013 quy định về điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật Đất đai năm 2013 thì được bồi thường.

UBND huyện Hòa Vang cho biết thêm, qua trao đổi những quy định của Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành luật giữa Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố và UBND huyện Hòa Vang thì trường hợp người dân tự ý sử dụng các thửa đất theo sổ mục kê và bản đồ được đo vẽ theo Nghị định 64/CP thuộc đất do UBND xã quản lý, có mục đích là đất hoang, đất nông nghiệp, đất nghĩa địa còn bỏ trống để xây dựng nhà ở nay lập thủ tục cấp GCN QSDĐ vào mục đích đất ở thì xem xét xử lý vi phạm pháp luật đất đai, xử lý cấp GCN theo Điều 22 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ.

Mặt khác, theo khoản 2, Điều 7 của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ: hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2004 mà tại thời điểm bắt đầu sử dụng đất đã có hành vi vi phạm theo Điều 22 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ, nếu được cấp GCN QSDD thì phải nộp 100% tiền sử dụng đất đối với phần diện tích đất trong hạn mức giao đất ở.

Do đó, những trường hợp xây dựng nhà, vật kiến trúc, chuồng trại phục vụ chăn nuôi trái phép trên đất do UBND xã quản lý tại dự án Khu tái định cư Tân Ninh mở rộng (giai đoạn 1) không đủ điều kiện để được bồi thường theo giá đất ở.

Như vậy, với nguồn gốc sử dụng đất và các quy định pháp luật nêu trên, các hộ dân có nhà, công trình, vật kiến trúc, chuồng trại phục vụ chăn nuôi trên đất nông nghiệp, không phải là đất ở tại dự án Khu tái định cư Tân Ninh mở rộng (giai đoạn 1) không đủ điều kiện để được bồi thường loại đất ở và bố trí tái định cư.

Đảm bảo quyền lợi của người dân giải tỏa

Để đảm bảo quyền lợi của người dân giải tỏa, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư huyện Hòa Vang đã trình UBND thành phố hỗ trợ thêm công khai hoang cải tạo đất tương đương giá đất trồng cây lâu năm vị trí 1 đồng bằng (đơn giá 49.000đ/m²) cho diện tích thu hồi; hỗ trợ khó khăn, hỗ trợ bàn giao mặt bằng.... hàng chục triệu đồng cho mỗi hồ sơ.

Hỗ trợ công tháo dỡ với mức bằng 20% nhà cửa, vật kiến trúc đối với những trường hợp xây dựng sau ngày 01/7/2014; Hỗ trợ 80% giá trị nhà, vật kiến trúc đối với những trường hợp xây dựng sau ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2004; Hỗ trợ 50% giá trị nhà, vật kiến trúc đối với những trường hợp xây dựng sau ngày 01/7/2004 đến trước ngày 01/7/2014.

Thực tế, qua quá trình Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án vận động, thuyết phục, giải thích các quy định để các hộ dân nắm rõ thì hiện đã có 14 trường hợp thống nhất bàn giao mặt bằng cho dự án.

Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra, xác minh tại khu vực này và xác định hầu hết các trường hợp này đều không ở thực sự (kết cấu nhà không đảm bảo, không có công trình phụ, không có bếp và các điều kiện tối thiểu để ở).

Đợt kiểm tra mới nhất vào tối ngày 09/8/2022, Chủ tịch Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án và các thành viên đã tiến hành kiểm tra đột xuất 22 trường hợp có nhà trên đất nông nghiệp tại dự án thì chỉ có 06 trường hợp đang ở, 16 trường hợp nhà không ở.

UBND huyện Hòa Vang cũng cho biết, trong thời gian tới, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án sẽ kiên quyết tiến hành cưỡng chế thu hồi đất các trường hợp đã được giải quyết thỏa đáng theo quy định nhưng vẫn không chấp hành bàn giao mặt bằng theo đúng quy định để đảm bảo tiến độ giải phóng mặt bằng, tiến độ giải ngân vốn xây dựng cơ bản theo kế hoạch của UBND thành phố.

Đối với những trường hợp hộ gia đình, cá nhân ở thực sự, không có nhà ở, đất ở nào khác trên địa bàn thành phố, có hộ khẩu tại địa phương thì Hội đồng bồi thường của huyện sẽ kiểm tra, xác minh cụ thể, chặt chẽ và báo cáo UBND thành phố xem xét, giải quyết cho mua 01 lô đất theo Thông báo số 31/TB-VP ngày 22/01/2020 của Văn phòng Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND (nay là Văn phòng UBND thành phố) về Kết luận của Chủ tịch UBND thành phố nhằm đảm bảo vấn đề an sinh xã hội cho người dân.

HOÀNG PHAN