Hệ thống thư viện công cộng góp phần phát triển văn hóa đọc

Xây dựng hệ thống thư viện điện tử và phát triển vốn tài liệu phong phú

Qua 4 năm thực hiện Đề án "Phát triển hệ thống thư viện công cộng thành phố Đà Nẵng", hệ thống mạng lưới thư viện công cộng đã được phát triển rộng, góp phần nâng phủ khắp thư viện đọc tại 7/7 quận huyện và 15 phòng đọc sách cấp xã cùng nhiều hạ tầng công nghệ thông tin, nối mạng cho các thư viện quận, huyện để truy cập sử dụng chung thư viện điện tử từ Thư viện Khoa học tổng hợp (KHTH) thành phố.

Hiện tất cả thư viện các quận huyện đã liên thông dữ liệu sách với thư viện thành phố với tổng số hơn 354.833 bản sách giấy, trong đó thư viện KHTH 310.403 bản, thư viện quận huyện, phòng đọc cơ sở 44.430 bản. Cùng với đó là 6950 bản tài liệu băng đĩa, 7462 bản sách điện tử, 500.000 tài liệu số… Trung bình mỗi người dân Đà Nẵng có được khoảng 0,76 bản sách, 45% dân số toàn thành phố sử dụng các dịch vụ của thư viện công cộng. Trung bình mỗi năm, hệ thống thư viện công cộng của thành phố Đà Nẵng được bổ sung hơn 17.600 bản sách giấy, gần 1.200 bản sách điện tử và 235 đầu báo - tạp chí khác, giúp gần 8.700 lượt người mượn đọc, góp phần nâng cao văn hóa, chất lượng đọc trong cộng đồng.

Không gian chia sẻ S.HUB tại Thư viện Khoa học Tổng hợp Đà Nẵng với mô hình thân thiện, lịch sự, thu hút ngày càng đông bạn đọc đến tham gia

Trong 4 năm qua, Thư viện KHTH thành phố đã bổ sung 5.000 bản sách điện tử, mua quyền truy cập sử dụng cơ sở dữ liệu chung, cập nhật nguồn tài liệu số hóa vào thư viện điện tử... để nâng cao chất lượng, số lượng tài liệu điện tử phục vụ bạn đọc. Thư viện cũng đã hoàn thành số hoá nguồn tài liệu địa chỉ, tài liệu quý hiếm các công trình nghiên cứu khoa học tại chỗ với tổng số 2.315 tài liệu. 

Theo ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Thư viện Khoa học Tổng hợp Đà Nẵng, việc đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện thư viện điện tử sẽ góp phần hỗ trợ bạn đọc tiếp cận nguồn sách, hoặc nguồn tài liệu phong phú. Bên cạnh đó, người quản lý, điều hành cũng dễ dàng nắm được thông tin nguồn tài liệu mà bạn đọc tìm kiếm nhiều nhất, để từ đó có hướng bổ sung, đáp ứng nhu cầu của bạn đọc.

Đối với tuyến quận huyện, thư viện điện tử còn góp phần gia tăng lượng bạn đọc tại mỗi địa phương. Đến hết quý II-2020, tất cả các thư viện quận huyện đã triển khai ứng dụng phần mềm Thư viện liên thông Ilib web 8.0 trong hoạt động chuyên môn. 100% thư viện quận, huyện được nối mạng internet và triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, dần dịch chuyển từ loại hình thư viện truyền thống sang thư viện điện tử. 

Để phát triển hệ thống thư viện công cộng trên địa bàn, bà Nguyễn Thị Hội An - Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao thành phố cho biết, những năm qua, Đà Nẵng đã tập trung ưu tiên đầu tư hiện đại hóa trang thiết bị phục vụ công tác số hóa tài liệu và thư viện điện tử. Trong đó, xác định xây dựng và phát triển vốn tài liệu, nguồn tài nguyên số để đáp ứng nhu cầu bạn đọc theo kịp xu hướng thời đại là giải pháp then chốt cho sự phát triển của các thư viện. Đồng thời, đầu tư các phòng đọc đa phương tiện nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bạn đọc và bố trí thêm phương tiện lưu động đa phương tiện để tăng tần suất luân chuyển sách về cơ sở, đưa văn hóa đọc về với vùng sâu vùng xa. 

Tại hội nghị, một số đại biểu đã nêu ý kiến đề xuất những cách thức triển khai hiệu quả hoạt động thư viện hiện đại, thu hút bạn đọc đến với thư viện, vai trò kết nối của người làm công tác thư viện với bạn đọc và nguồn tri thức...nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người sử dụng.

Theo bà Nguyễn Thu Phương, Phó Giám đốc Đài phát thanh Truyền hình Đà Nẵng, song song với việc duy trì các chuyên mục giới thiệu sách mới, sách hay trên các phương tiện thông tin truyền thông, Thư viện KHTH thành phố cần tiếp tục bổ sung nguồn sách mới, luân chuyển nguồn sách phong phú, đa dạng, đặc biệt là tiếp nhận nguồn tài liệu sách, báo từ nước ngoài và có cơ chế phối hợp tiếp nhận sách từ các quỹ, đơn vị, đại sứ quán cũng như tổ chức phi chính phủ.

Triển khai các mô hình sáng tạo để thu hút bạn đọc đến thư viện

Với mục đích phát triển văn hóa đọc, lan tỏa đến mọi đối tượng, trong đó tập trung vào học sinh sinh viên trên địa bàn, Sở Văn hóa Thể thao đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức "Ngày hội đọc sách" theo chủ đề: Sách với tuổi trẻ lập thân, Sách - Hạt giống cho tâm hồn, Từ trang sách đến thực tiễn cuộc đời... Đồng thời, phát động chương trình "Mở cổng trường học, thư viện, tủ sách mở" để học sinh, nhân dân vùng lân cận đến tham gia, tiếp cận sách báo, tạo điều kiện cho người học và phụ huynh có điều kiện đọc sách.

Trao đổi về giải pháp giúp học sinh thích đọc sách, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Hiệu trưởng trường Tiểu học Phạm Hồng Thái (quận Ngũ Hành Sơn), thư viện nhà trường đã ra mắt câu lạc bộ "Sách và những người bạn", thu hút 60 giáo viên, 37 phụ huynh và 159 học sinh nhằm giới thiệu sách hay, truyền kỹ năng sống cho trẻ cũng như cảm hứng đọc cho các bạn nhỏ, trao đổi kinh nghiệm đọc sách để nuôi dưỡng mầm non đọc mới. Nhiều tủ sách có sự đầu tư, sáng tạo, khoa học trong sắp xếp... đã giúp học sinh ngày càng ham thích đọc sách và đến với sách nhiều hơn. Trong việc xây dựng "Tủ sách lớp học", các lớp đã quyên góp được 1.600 bản sách từ nhiều nguồn khác nhau để phục vụ cho việc đọc của học sinh.

Trao bằng khen cho 9 em học sinh đạt giải tại Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc toàn quốc năm 2020 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức

Tuy nhiên, ở cấp độ địa phương, hiện các nguồn tài trợ sách còn ít và nguồn tài liệu trong thư viện quận, huyện vẫn còn chưa phong phú, chưa đáp ứng tốt cho nhu cầu người sử dụng. Theo ông Hồ Thành, Phó Giám đốc Trung tâm văn hóa quận Thanh Khê, để thu hút bạn đọc, thư viện quận đã đẩy mạnh tổ chức nhiều hoạt động như Hội sách "Sách - Người bạn đồng hành cùng tri thức" với trên 60 gian hàng nhằm tạo điểm nhấn văn hóa lôi cuốn cán bộ, nhân dân tham gia, trọng tâm nhất là học sinh, sinh viên. Qua đó, giúp người dân biết về thư viện quận - thiết chế văn hóa cơ sở đáp ứng nhu cầu nâng cao kiến thức và dân trí. Trong thời gian tới, quận Thanh Khê sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức, đoàn thể mở rộng buổi sinh hoạt chuyên đề tại thư viện để giới thiệu sách mới, sách hay và quảng bá hoạt động văn hóa đọc trong cộng đồng. Đặc biệt, kết hợp hoạt động của thư viện truyền thống với thư viện điện tử, thư viện số nhằm đa dạng hóa nhu cầu tìm hiểu nắm bắt thông tin của bạn đọc, cũng như tăng cường số lượng đầu sách và báo chí để đáp ứng phục vụ bạn đọc đến với thư viện.

Phát biểu tại hội nghị, thay mặt lãnh đạo thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Văn Miên đánh giá cao những nỗ lực của các ngành, địa phương trong việc phát triển hệ thống thư viện công cộng thành phố, xây dựng và khuyến khích phong trào văn hóa đọc, cùng góp phần vào sự phát triển chung của thành phố.

Phó Chủ tịch nhấn mạnh, việc xây dựng hệ thống thư viện công cộng giống như là xương sống của hệ thống thư viện cả nước luôn là chủ trương chính sách của nhà nước trong quá trình hội nhập và phát triển. Vì vậy, các ngành cần tiếp tục tham mưu phát triển hệ thống thư viện công cộng của thành phố về cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng, tập trung ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thư viện. Trong đó, lưu ý khắc phục những bất cập, tồn tại để rút ngắn khoảng cách giữa thư viện trung tâm với thư viện quận huyện, hệ thống thư viện thành phố với thư viện công cộng trong nước, để thư viện thật sự trở thành một địa chỉ quen thuộc và gần gũi với người dân. 

Song song với phát triển đội ngũ cán bộ thư viện đủ năng lực trình độ đáp ứng yêu cầu công tác trong tình hình mới, Phó Chủ tịch yêu cầu Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với các địa phương chủ động tham mưu xây dựng và triển khai các kế hoạch trong lĩnh vực thư viện và phát triển phong trào văn hóa đọc trên địa bàn trong các giai đoạn tiếp theo; với mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động, dịch vụ của hệ thống thư viện để thu hút bạn đọc, phát huy tối đa hiệu quả các thiết chế văn hoá thành phố đầu tư. 

Khen thưởng 7 tập thể và 20 cá nhân có nhiều nỗ lực trong công tác tham mưu, quản lý và triển khai hoạt động lĩnh vực thư viện trên địa bàn giai đoạn 2016-2020

Dịp này, UBND thành phố đã khen thưởng 7 tập thể và 20 cá nhân có nhiều nỗ lực trong công tác tham mưu, quản lý và triển khai các hoạt động lĩnh vực thư viện trên địa bàn thành phố giai đoạn 2016-2020. Sở Văn hóa và Thể thao và Thư viện KHTH thành phố đã trao giải thưởng cho 9 em học sinh đạt giải ba và giải khuyến khích tại Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc toàn quốc năm 2020 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

CÔNG TÂM