Khát vọng phát triển cửa ngõ Tây Bắc - Kỳ 2: Sức hút từ những dự án tỷ đô và tư duy kiến tạo

Sau hơn một thập kỷ hình thành, Khu Công nghệ cao Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với sức hút ngày càng lớn nhờ môi trường đầu tư thuận lợi, tư duy quản trị hiện đại của một chính quyền kiến tạo.

Hơn 10 năm thành lập, Khu Công nghệ cao (CNC) Đà Nẵng dần vượt qua giai đoạn đầu tư hạ tầng để chuyển sang một giai đoạn phát triển mới, hình thành những chuỗi sản xuất CNC có sự tham gia của các tập đoàn hàng đầu thế giới.

Đến nay, Khu CNC Đà Nẵng thu hút 32 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 1,17 tỷ USD, trong đó có 19 dự án trong nước với tổng vốn khoảng 10.576 tỷ đồng (tương đương 406 triệu USD) và 13 dự án FDI với tổng vốn đăng ký khoảng 770,5 triệu USD.

Những con số này không chỉ phản ánh quy mô dòng vốn đầu tư mà còn cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong cơ cấu thu hút đầu tư của Đà Nẵng, từ những ngành thâm dụng lao động sang các ngành có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và khả năng lan tỏa cao.

Các dự án được lựa chọn đều thuộc những ngành Đà Nẵng đang ưu tiên phát triển như hàng không vũ trụ, điện tử, cơ khí chính xác, năng lượng xanh và công nghệ cao. Đây cũng là những lĩnh vực có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và hình thành các chuỗi cung ứng mới.

Nổi bật trong số đó là Nhà máy sản xuất linh kiện hàng không vũ trụ Sunshine của Tập đoàn Universal Alloy Corporation (UAC - Hoa Kỳ). Không chỉ là một dự án FDI quy mô lớn với tổng vốn đầu tư 170 triệu USD, đây còn là dự án mở ra một lĩnh vực công nghiệp hoàn toàn mới tại Đà Nẵng.

Là nhà cung ứng linh kiện cho những hãng hàng không hàng đầu thế giới như Boeing, Airbus…, UAC mang đến không chỉ dòng vốn đầu tư mà còn cả hệ thống tiêu chuẩn sản xuất, quản trị chất lượng và chuỗi giá trị toàn cầu.

UAC được xem là viên gạch đầu tiên, còn KP Aero Space Việt Nam tiếp tục mở rộng bức tranh về ngành công nghiệp hàng không tại Khu CNC Đà Nẵng.

Với mục tiêu sản xuất các cấu kiện quan trọng của máy bay Boeing 787 và Boeing 737 Max, dự án KP Aero Space Việt Nam không chỉ bổ sung thêm năng lực sản xuất mà còn góp phần hình thành một hệ sinh thái công nghiệp hàng không đang dần hiện hữu tại Đà Nẵng.

Ở lĩnh vực điện tử CNC, Nhà máy điện tử Foxlink Đà Nẵng tiếp tục là minh chứng cho sức hút ngày càng lớn của môi trường đầu tư thành phố. Foxlink là đối tác trong chuỗi cung ứng của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Apple, Microsoft, Google và HP.

Quyết định lựa chọn Đà Nẵng sau quá trình khảo sát nhiều địa phương trên cả nước cho thấy sức hút đủ lớn của Khu CNC Đà Nẵng. Khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn đầu tư, dự án được kỳ vọng đạt doanh thu khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.

Sự hiện diện của UAC, KP Aero Space hay Foxlink tạo ra hiệu ứng lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi của một dự án. Đó là động lực để các cơ sở giáo dục điều chỉnh chương trình đào tạo, để các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước nâng cao năng lực sản xuất và để thành phố từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với sản xuất CNC.

Nếu nhà máy của những “đại bàng” công nghệ là minh chứng rõ nét về sức hút của Khu CNC Đà Nẵng, thì điều quyết định sức hấp dẫn của khu CNC trong tương lai chính là sự thay đổi trong tư duy quản trị và phương thức thu hút đầu tư.

Ông Vũ Quang Hùng, Trưởng Ban Quản lý Khu CNC và các khu công nghiệp Đà Nẵng (DSEZA) cho biết, đơn vị đang thực hiện 149 thủ tục hành chính, 100% thủ tục được tiếp nhận và giải quyết trên môi trường số. 7 tháng đầu năm 2026, cơ quan này đã giải quyết 350 hồ sơ một cửa, toàn bộ đều đúng hoặc trước hạn.

Đáng chú ý hơn là việc duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh của doanh nghiệp, chuẩn hóa quy trình nội bộ, số hóa hồ sơ và triển khai mô hình hành chính công chủ động. Đó là bước chuyển từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ", từ giải quyết thủ tục sang tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư.

Hiện nay, DSEZA đưa vào khai thác hệ thống BIM-GIS, phát triển AI-DSEZA-HUB, nghiên cứu mô hình Digital Twin theo thời gian thực tại Khu CNC. Đây không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mới, mà là nền tảng để hình thành một phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và có khả năng dự báo.

Một thay đổi đáng chú ý khác là tư duy xúc tiến đầu tư kiểu mới được thể hiện rất rõ trong định hướng của DSEZA. Đó là chuyển từ xúc tiến dàn trải sang lựa chọn những ngành có lợi thế cạnh tranh và phù hợp với quy hoạch phát triển của thành phố Đà Nẵng.

Quan trọng hơn, mỗi nhà đầu tư đều phải chứng minh năng lực tài chính, kinh nghiệm, công nghệ, khách hàng và nhu cầu đầu tư thực tế; việc bố trí quỹ đất, hạ tầng kỹ thuật hay công suất điện đều gắn với tiến độ triển khai dự án, thay vì dành sẵn cho những đề xuất mới chỉ dừng ở thư quan tâm.

Đó là một bước chuyển đáng kể từ tư duy "thu hút bằng mọi giá" sang "lựa chọn nhà đầu tư phù hợp", bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và hạ tầng của thành phố.

Sức cạnh tranh của Khu CNC Đà Nẵng còn được củng cố bởi hệ thống chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư mang tính đặc thù, vượt trội. Những ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất, thuê hạ tầng hay các chính sách hỗ trợ theo quy định của Chính phủ đã giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu.

Chỉ đạo tại cuộc họp với DSEZA mới đây, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu đơn vị cần phát huy mạnh mẽ vai trò đầu mối trong đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để các dự án được triển khai nhanh, đúng tiến độ.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu DSEZA và các ngành liên quan khẩn trương hoàn thành các thủ tục về giao đất, cho thuê đất, phê duyệt quy hoạch, thẩm định và phê duyệt thiết kế hạ tầng, cấp giấy phép môi trường cùng các thủ tục liên quan khác theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ giữa các khâu. Từ đó tạo điều kiện cho các dự án sớm triển khai, đi vào hoạt động.

Trong công cuộc “lót ổ đón đại bàng” về với Khu CNC, Đà Nẵng không chỉ kiến tạo cơ chế chính sách, đồng hành cùng doanh nghiệp trong các thủ tục hành chính, mà còn kiến tạo cả hệ sinh thái sống đa dạng.

Tại Quyết định số 2259/QĐ-UBND ngày 22-5-2026, UBND thành phố phê duyệt danh mục 113 vị trí khu đất được xác định để phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố.

Riêng phường Hải Vân, nơi cửa ngõ kết nối Khu CNC – Khu thương mại tự do – Cảng Liên Chiểu có đến 8 vị trí khu đất được xác định phát triển nhà ở xã hội. Công nhân, người lao động trong các khu vực này có thể yên tâm làm việc khi được an cư lâu dài trong các căn hộ thuộc các dự án nhà ở đang được thành phố quan tâm triển khai.

Ngay giáp ranh phường Hải Vân, dự án Khu đô thị sinh thái Quan Nam - Thủy Tú (Golden Hills, phường Liên Chiểu) cũng vừa được lãnh đạo thành phố chỉ đạo rà soát tiến độ, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về pháp lý.

Chuyển động của một dự án bất động sản quy mô lớn như Golden Hills sẽ tiếp thêm sinh khí cho khu vực Tây Bắc thành phố. Nơi đây hứa hẹn là nơi sinh sống, nghỉ dưỡng của giới chuyên gia, lao động trình độ cao sau những giờ lao động hăng say tại Khu CNC, Khu thương mại tự do hay Cảng Liên Chiểu.

Những “đại bàng” công nghệ đã tìm đến, nhưng để những cánh chim lớn có thể làm tổ và tiếp tục gọi thêm những nhà đầu tư chiến lược khác, Đà Nẵng phải tiếp tục chứng minh năng lực kiến tạo bằng những hành động cụ thể, nhất quán và hiệu quả.

Khi chính quyền chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ, từ thu hút bằng mọi giá sang lựa chọn có trọng tâm, Khu CNC không chỉ là nơi đặt nhà máy, mà đang từng bước trở thành hạt nhân của hệ sinh thái công nghiệp hiện đại; nơi công nghệ, sản xuất, đô thị và con người cùng tạo nên sức bật cho khu vực Tây Bắc và cho cả Đà Nẵng.

HOÀNG PHAN - HỒNG QUÂN - THANH HẢI