Khơi dậy sức mạnh văn hóa và con người để Đà Nẵng bứt phá trong kỷ nguyên mới

Đánh thức nguồn lực văn hóa và con người

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Đà Nẵng không chỉ mở rộng về không gian địa lý mà còn mở rộng chiều sâu văn hóa, xã hội và nguồn lực con người.

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ về sức mạnh mềm, năng lực sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực, việc phát huy giá trị văn hóa và con người trở thành yêu cầu mang tính chiến lược đối với thành phố.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đối với Đà Nẵng, định hướng này càng có ý nghĩa đặc biệt khi thành phố đang chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào mở rộng đô thị, hạ tầng và du lịch sang phát triển dựa trên tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và kinh tế sáng tạo.

Sức mạnh nội sinh của Đà Nẵng không chỉ nằm ở vị trí địa kinh tế, cơ chế chính sách hay hệ thống hạ tầng, mà trước hết nằm ở con người xứ Quảng với những phẩm chất đặc trưng như nghĩa tình, hiếu học, cần cù, năng động, bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Chính con người là nhân tố quyết định khả năng chuyển hóa các tiềm năng văn hóa, tri thức và đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển thực chất.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đà Nẵng sở hữu nhiều lợi thế mới. Thành phố có không gian văn hóa phong phú với sự kết hợp giữa văn hóa đô thị biển, văn hóa xứ Quảng, các di sản đặc sắc, làng nghề truyền thống, không gian miền núi cùng hệ giá trị cộng đồng đa dạng.

Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng một cộng đồng phát triển có sự đồng thuận, gắn kết và khát vọng chung.

Bên cạnh đó, thành phố còn có nền tảng tri thức đáng kể với khoảng 20 cơ sở đào tạo đại học, hơn 100.000 sinh viên cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trình độ cao. Đây là nguồn lực quan trọng để Đà Nẵng phát triển theo hướng đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Một điểm sáng khác là tiềm năng phát triển công nghiệp văn hóa. Giai đoạn 2017-2023, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp bình quân 4,71% GRDP thành phố. Nhiều không gian sáng tạo, trung tâm truyền thông số, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đang góp phần định vị Đà Nẵng trở thành đô thị sáng tạo của khu vực.

Văn hóa mở đường cho tương lai

Bên cạnh những tiềm năng và lợi thế, Đà Nẵng cũng đang đối mặt với không ít thách thức trong quá trình phát huy nguồn lực văn hóa và con người.

Mức độ tiếp cận và thụ hưởng văn hóa giữa các khu vực còn chênh lệch; công nghiệp văn hóa chưa được định hình rõ nét; nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành kinh tế mới như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ tài chính hay kinh tế sáng tạo.

Để văn hóa thực sự trở thành động lực nội sinh, trước hết thành phố cần xây dựng hệ giá trị và hình mẫu con người Đà Nẵng trong thời đại mới.

Hệ giá trị này phải vừa kế thừa truyền thống tốt đẹp của xứ Quảng, vừa đáp ứng yêu cầu của một đô thị sáng tạo, hội nhập và chuyển đổi số, với các phẩm chất cốt lõi như yêu nước, nghĩa tình, trung thực, kỷ cương, hiếu học, sáng tạo, văn minh và hội nhập.

Cùng với đó, văn hóa cần được đưa vào quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch, quản trị đô thị và chuyển đổi số. Các tiêu chí về chất lượng sống, mức độ thụ hưởng văn hóa, sự hài lòng của người dân và niềm tin xã hội cần được xem là những chỉ số quan trọng bên cạnh các mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Một hướng đi quan trọng khác là phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa và thương hiệu thành phố. Chương trình hành động số 54-CTr/TU của Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt mục tiêu tăng trưởng các ngành công nghiệp văn hóa đạt khoảng 10% mỗi năm, đồng thời hình thành từ 2 đến 3 thương hiệu quốc gia trong các lĩnh vực có tiềm năng.

Thành phố ưu tiên phát triển du lịch văn hóa - lễ hội, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, thiết kế sáng tạo, truyền thông đa phương tiện, phần mềm và trò chơi giải trí, thủ công mỹ nghệ cùng các sản phẩm bản địa.

Đặc biệt, đầu tư cho con người được xem là giải pháp mang tính căn cơ nhất. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt từ 37% đến 40%, chỉ số phát triển con người đạt 0,787 và có khoảng 500 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Những mục tiêu này đòi hỏi phải xây dựng môi trường khuyến khích học tập, sáng tạo, trọng dụng nhân tài và tạo cơ hội phát triển đồng đều giữa các khu vực.

Trong kỷ nguyên mới, Đà Nẵng càng phát triển nhanh càng cần một nền tảng tinh thần đủ sâu; càng mở rộng không gian phát triển càng cần một hệ giá trị chung đủ mạnh.

Khi văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, khi con người được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược phát triển và khát vọng, bản lĩnh, tinh thần hiếu học, nghĩa tình của người xứ Quảng được khơi dậy thành nguồn lực phát triển, Đà Nẵng sẽ có thêm nội lực to lớn để phát triển nhanh hơn, hiện đại hơn nhưng vẫn giữ vững bản sắc và tính bền vững trong tương lai.

TS. Lê Đức Viên

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy