Logistics miền Trung: Thách thức lớn nhưng cơ hội rộng mở

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương Nguyễn Anh Sơn cho biết, Diễn đàn Logistics Việt Nam là sự kiện thường niên do Bộ Công Thương tổ chức từ năm 2013, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics, tăng cường gắn kết giữa các hoạt động logistics với sản xuất, lưu thông và xuất nhập khẩu.

Tại phiên toàn thể buổi sáng, các đại biểu đã thảo luận nhiều định hướng lớn của ngành, từ chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu tới phát triển logistics xanh. Những nội dung này tiếp tục được cụ thể hóa tại phiên chuyên đề buổi chiều, với kỳ vọng bổ sung thêm nhiều góc nhìn thực tiễn và giải pháp cụ thể cho khu vực miền Trung.

Cục trưởng Nguyễn Anh Sơn cho biết, đặc thù 90% doanh nghiệp logistics Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa khiến áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng, đòi hỏi doanh nghiệp phải đổi mới liên tục, cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng khả năng thích ứng.

Khu vực miền Trung, trong khi sở hữu nhiều tiềm năng về cảng biển và hệ thống trung tâm logistics, vẫn đối mặt với tình trạng thị trường phân tán, hạ tầng đang trong quá trình hoàn thiện và sự cạnh tranh ngày càng mạnh giữa các đầu mối vận tải. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm mô hình mới, giải pháp mới để nâng cao năng lực toàn vùng.

Ông nhấn mạnh rằng, nâng cao chất lượng dịch vụ logistics, hoàn thiện hạ tầng, phát triển kết nối và tối ưu chuỗi cung ứng là những trụ cột quan trọng đã được xác định trong Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược này giúp miền Trung định vị lại vai trò, xác lập tầm nhìn và xây dựng phương án phát triển phù hợp với lợi thế của vùng.

Tuy nhiên, ông thẳng thắn nhìn nhận rằng dù nhận thức về vai trò logistics đã nâng lên, tốc độ triển khai các giải pháp mang tính đột phá tại miền Trung vẫn chưa đạt kỳ vọng. Hệ thống cảng biển, kho bãi, trung tâm logistics, các tuyến giao thông kết nối và đặc biệt là Hành lang Kinh tế Đông – Tây vẫn còn những điểm nghẽn, trong khi chi phí logistics nội vùng vẫn cao và sự liên kết giữa địa phương, cũng như giữa doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp sản xuất, chưa thật sự bền chặt.

Một trong những nguyên nhân chính đến từ hạn chế nội tại của doanh nghiệp miền Trung. Phần lớn doanh nghiệp vẫn ở quy mô nhỏ và vừa, năng lực cung cấp dịch vụ tích hợp chưa mạnh, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu, kinh nghiệm hội nhập quốc tế hạn chế và mức độ ứng dụng công nghệ hiện đại chưa tương xứng với nhu cầu thị trường. Những rào cản này cần được tháo gỡ nếu miền Trung muốn tận dụng tốt cơ hội vươn lên trở thành trung tâm logistics quan trọng của cả nước và khu vực.

Từ thực trạng đó, ông Nguyễn Anh Sơn kỳ vọng phiên chuyên đề sẽ mở ra diễn đàn chia sẻ cởi mở và thẳng thắn, nơi các đại biểu cùng đánh giá đúng những khó khăn, phân tích nguyên nhân và chia sẻ các mô hình, giải pháp khả thi đã được kiểm chứng từ thực tiễn.

Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới và phát triển logistics xanh – những xu hướng đang định hình lại tiêu chuẩn hàng hóa, yêu cầu truy xuất nguồn gốc, thời gian giao hàng và kiểm soát phát thải carbon trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Nguyễn Anh Sơn tin rằng thông qua việc chủ động mở rộng hợp tác, thu hút đầu tư chiến lược, đẩy mạnh dịch vụ giá trị gia tăng cao và tối ưu kết nối cảng biển, sân bay, đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa, khu vực miền Trung hoàn toàn có thể tạo đà tăng trưởng mới cho ngành logistics. Điều này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa mà còn đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế bền vững của toàn vùng.

THANH HẢI - MAI QUANG