Mô hình xã hội hóa chợ- Trung tâm thương mại đạt được nhiều kết quả tích cực

Chợ Siêu thị nguyên là một khu chợ truyền thống nằm ngay phía sau siêu thị Bài Thơ, với 600 hộ tiểu thương kinh doanh buôn bán. Thực hiện việc chuyển đổi xã hội hóa quản lý chợ theo Nghị định 02 của Chính phủ, thành phố đã lựa chọn và có nhiều chính sách ưu đãi để Công ty Nguyễn Kim làm chủ đầu tư xây dựng mới lại chợ này, chuyển đổi sắp xếp lại việc kinh doanh của các hộ cũng như đội ngũ quản lý chợ. Mặc dù trước đó có không ít những vấn đề vướng mắc, phức tạp nhưng từ khi đi vào hoạt động năm 2011 đến nay, tình hình kinh doanh quản lý đã từng bước ổn định, sức mua lực tăng lên, tâm lý tiểu thương cũng đã yên tâm làm ăn buôn bán. Việc xã hội hóa khu chợ này đã đem lại những hiệu quả rõ rệt, đáp ứng được chủ trương xã hội hóa của Nhà nước; kêu gọi được những nguồn lực lớn đầu tư kinh phí xây dựng nâng cấp hạ tầng thương mại, tổ chức kinh doanh theo hướng hiện đại hơn, giảm khó khăn cho ngân sách nhà nước đầu tư vào lĩnh vực này. Đồng thời, việc tổ chức lại hoạt động kinh doanh của chợ cũng đáp ứng được yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh kinh doanh của các hộ tiểu thương, góp phần xây dựng văn minh thương mại cho chợ truyền thống. Về phía nhà đầu tư, cũng được nâng cao năng lực quản lý, thúc đẩy hoạt động liên kết thương mại, đa dạng hóa các loại hình sản phẩm thương mại …

Qua quá trình tiến hành chuyển đổi mô hình quản lý chợ từ nhà nước sang tư nhân như tại chợ Siêu thị Nguyễn Kim vừa qua, Sở Công Thương cũng đã rút ra một số bài học kinh nghiệm. Trong đó nổi bật là phải thực hiện tốt công tác dân vận, đảm bảo công bằng hợp lý trong sắp xếp bố trí chỗ bán hàng của các hộ, đảm bảo mức thu lệ phí chợ theo quy định chung, đã được HĐND thành phố quyết định, không để các tiểu thương thiệt thòi quyền lợi. Đối với nhà đầu tư, ngoài việc lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực, đủ sức “chịu đựng” những khó khăn, thua lỗ trong thời gian đầu thì thành phố cũng phải có những chính sách ưu đãi, hỗ trợ tối đa như cho thuê đất trong thời gian dài (70 năm đối với công ty Nguyễn Kim), miễn giảm tiền thuê đất, trực tiếp đối thoại vận động các hộ tiểu thương …

Trao đổi tại buổi làm việc, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hồ Chí Minh, bà Lê Hồng Đào cho biết, tại thành phố Hồ Chí Minh hiện có 243 chợ truyền thống, 185 siêu thị và trung tâm thương mại. Nhiều chợ có niên đại hàng trăm năm hiện đã xuống cấp theo thời gian nhưng nhà nước không có nguồn lực để xây mới hoặc nâng cấp lớn. Các siêu thị và Trung tâm thương mại đã dần dần chiếm lĩnh thị phần, nên sức mua tại các chợ truyền thống ngày càng giảm sút. Trong khi đó, tiểu thương, một phần do thói quen lâu đời, một phần thiếu sự năng động, nặng tâm lý ỷ lại, chưa thông hiểu về chính sách xã hội hóa nên vẫn muốn để nhà nước quản lý chứ không muốn chuyển chợ cho người khác. Mặt khác, các chợ tại thành phố HCM có quy mô kinh doanh buôn bán lớn hơn nhiều so với Đà Nẵng, ngay cả giá trị của một lô/sạp hàng cũng cao gấp 2, 3 lần so với Đà Nẵng nên nếu chuyển đổi mô hình quản lý thì sẽ dễ gặp phải sự phản đối của tiểu thương. Tuy vậy, Sở cũng nhận thấy việc xã hội hóa quản lý và phát triển chợ chính là một xu hướng tất yếu và những hiệu quả từ mô hình mà thành phố Đà Nẵng đang tiến hành có nhiều điểm đáng ghi nhận, nhiều bài học quý giá để áp dụng tại thành phố HCM.

LÊ HOA