Phát huy vai trò HĐND trong kỷ nguyên mới

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng; Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Phước Sơn cùng các Phó Chủ tịch HĐND thành phố Trần Xuân Vinh, Đoàn Ngọc Hùng Anh, Nguyễn Công Thanh chủ trì tọa đàm. Đến dự có Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Đình Vĩnh và Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh.

Giữ vững vai trò là cơ quan đại diện cao nhất của Nhân dân

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng cho biết, Tọa đàm “Phát huy vai trò của HĐND trong Kỷ nguyên mới” là hoạt động có ý nghĩa đặc biệt nhằm kỷ niệm 80 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 63/SL, văn bản pháp lý đầu tiên khai sinh chính quyền Nhân dân tại địa phương, đánh dấu tiến trình vẻ vang của nền dân chủ Việt Nam, của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đây cũng là dịp nhìn lại chặng đường 80 năm hình thành, phát triển, khẳng định vị trí, vai trò và trách nhiệm của HĐND các cấp trong hệ thống chính trị; ôn lại truyền thống và tri ân những đóng góp to lớn của các thế hệ đại biểu, cán bộ, công chức, người lao động gắn với công tác HĐND qua các thời kỳ.

Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Sắc lệnh số 63/SL do Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ngày 22-11-1945. Sắc lệnh gồm 115 điều, quy định việc thành lập HĐND và Ủy ban hành chính ở các cấp xã, huyện, tỉnh, kỳ; xác lập cơ chế Nhân dân trực tiếp bầu ra cơ quan đại diện của mình và tham gia quản lý nhà nước ở cơ sở - một bước ngoặt lớn trong tiến trình xây dựng Nhà nước dân chủ Nhân dân.

“Trong bối cảnh những ngày đầu lập quốc, có thể nói, Sắc lệnh mang ý nghĩa của một tuyên ngôn chính trị về chính quyền do Nhân dân làm chủ, là sự kết tinh tư tưởng dân chủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh với truyền thống trị quốc, an dân của dân tộc Việt Nam. Từ đó khơi dậy ý thức trách nhiệm, tinh thần tự cường, lòng tin của Nhân dân vào một nhà nước pháp quyền mới - nhà nước của dân, do dân và vì dân”, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng nói.

Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng cho rằng, nhìn lại 80 năm qua, có thể khẳng định hành trình phát triển của HĐND các cấp là chặng đường kiên định, sáng tạo và không ngừng đổi mới.

Trên quê hương Quảng Nam - Đà Nẵng anh hùng, giàu truyền thống cách mạng, từ những ngày đầu lập tỉnh, đến khi chia tách Quảng Nam - Đà Nẵng năm 1997 và giờ đây hợp nhất trong mô hình thành phố mới, HĐND các cấp luôn giữ vững vai trò là cơ quan đại diện cao nhất của Nhân dân, nơi kết tinh trí tuệ, bản lĩnh và tâm huyết của các thế hệ đại biểu dân cử; nơi những quyết sách quan trọng được thảo luận dân chủ, thận trọng, phản biện nghiêm túc, triển khai hiệu quả và giám sát chặt chẽ.

Những chính sách, quyết nghị của HĐND qua các thời kỳ đã khơi dậy tiềm năng vùng trung du và miền núi, chú trọng xóa đói, giảm nghèo, phát triển nông nghiệp, nông thôn; tiên phong về quy hoạch, hạ tầng, cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng đô thị văn minh, đáng sống.

Từ đó góp phần định hình một không gian phát triển thống nhất, hài hòa giữa đô thị và nông thôn, giữa đồng bằng và miền núi, giữa biển và rừng để hôm nay, thành phố Đà Nẵng có thể vững vàng kế thừa, phát huy truyền thống, vững bước vào kỷ nguyên mới.

Đặc biệt, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính vào 01/7/2025, HĐND thành phố và HĐND các xã, phường đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, hoạt động, chủ động ban hành các nghị quyết quan trọng, tháo gỡ khó khăn trong giai đoạn chuyển tiếp, khẳng định tính thích ứng của mô hình hai cấp chính quyền địa phương trong thực tiễn.

“Tọa đàm hôm nay vì thế mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, chính trị và pháp lý của Sắc lệnh số 63/SL mà còn hướng đến việc đánh giá kịp thời, toàn diện thực tiễn hoạt động của HĐND trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tọa đàm chia sẻ những kinh nghiệm, cách làm sáng tạo trong nâng cao chất lượng kỳ họp, nghị quyết, giám sát, phản biện xã hội và tiếp xúc cử tri cũng như đề xuất các định hướng, giải pháp đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của HĐND phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của thành phố Đà Nẵng”, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng nhấn mạnh.

Đà Nẵng đang đứng trước thời cơ và kỳ vọng lớn trở thành cực tăng trưởng năng động của cả nước, trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và kinh tế số trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Để đáp ứng yêu cầu đó, HĐND không chỉ là cơ quan quyền lực nhà nước mà còn phải là trung tâm kiến tạo chính sách, kịp thời đưa chủ trương, nghị quyết vào cuộc sống; đi đầu trong tháo gỡ vướng mắc sau sáp nhập; thực hiện phân cấp – phân quyền gắn với hướng dẫn rõ ràng về trách nhiệm, nguồn lực và bảo đảm sự vận hành thống nhất, linh hoạt, hiệu quả của bộ máy chính quyền.

Chủ tịch HĐND thành phố kêu gọi đại biểu dân cử tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung của thành phố và vì lợi ích của Nhân dân. Đây cũng là dịp để củng cố niềm tin, khơi dậy trách nhiệm và lan tỏa khát vọng xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố phát triển nhanh, bền vững, đáng sống.

Tinh thần Sắc lệnh 63/SL vẫn mang giá trị bền vững

Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Phước Sơn cho biết, trải qua 8 thập kỷ phát triển với nhiều mô hình tổ chức khác nhau, tinh thần cốt lõi của Sắc lệnh 63 vẫn được kế thừa, bổ sung và phát triển trong các bản Hiến pháp và pháp luật về chính quyền địa phương, trở thành nguồn giá trị bền vững cho việc xây dựng bộ máy nhà nước trong giai đoạn hiện nay.

Đặc biệt, khi cả nước chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, những yêu cầu mới về phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, hiệu quả quản trị và sự tham gia của người dân thì vai trò, trách nhiệm của HĐND ngày càng to lớn hơn.

Chính vì vậy, Tọa đàm không chỉ mang ý nghĩa ôn lại truyền thống mà còn nhằm nhận diện những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra, từ đó đề xuất các giải pháp đổi mới hoạt động của HĐND trong kỷ nguyên mới.

Từ các tham luận gửi về, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố cho biết các nội dung được quan tâm xoay quanh ba hướng chính. Trước hết là việc tiếp tục khẳng định giá trị của Sắc lệnh 63 và sự phát triển của thiết chế HĐND; phân tích những yếu tố giúp HĐND tiếp tục giữ vững vai trò cơ quan quyền lực của Nhân dân trong điều kiện mô hình tổ chức bộ máy thay đổi.

Tiếp theo là yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của HĐND. Các đại biểu đặc biệt quan tâm đến nâng cao chất lượng kỳ họp, cải tiến quy trình thẩm tra và đánh giá tác động chính sách, tăng cường giám sát việc thực thi nghị quyết, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số nhằm bảo đảm tính minh bạch, kịp thời trong công tác giám sát và theo dõi phản hồi của cử tri.

Nội dung quan trọng khác là vai trò của đại biểu dân cử và cơ chế phối hợp trong hệ thống chính trị. Đại biểu HĐND trong bối cảnh mới phải có năng lực phân tích chính sách, tiếp cận công nghệ số, tăng cường kết nối cử tri qua nhiều nền tảng; đồng thời phối hợp hiệu quả hơn với UBND, Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội nhằm nâng cao chất lượng phản biện, kiểm soát quyền lực và giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn cuộc sống.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố đề nghị đại biểu tập trung thảo luận sâu vào các vấn đề nêu trên, chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn, sáng kiến thiết thực góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND trong thời gian đến.

THỦY THANH - QUANG HÀ