Thành tựu ngành y tế sau gần 25 năm thành phố trực thuộc Trung ương

Cùng với sự phát triển của thành phố, hệ thống y tế không ngừng được đầu tư hiện đại, hoàn chỉnh và đồng bộ. Sau gần 25 năm đổi mới và phát triển, ngành y tế thành phố Đà Nẵng đã đạt được những kết quả tích cực trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân. Các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến lĩnh vực y tế hầu hết đều đã đạt và vượt so với kết hoạch giao hàng năm cũng như so với trung bình chung của toàn quốc, cụ thể như: chỉ số tuổi thọ trung bình, chết trẻ em dưới 1 tuổi, chết trẻ em dưới 5 tuổi, suy dinh dưỡng trẻ em, số giường bệnh/vạn dân, số bác sỹ/vạn dân...

Tình hình thực hiện các chỉ số cơ bản về y tế giai đoạn 2000 - 2020

Bên cạnh những con số khá ấn tượng trên, từ nhiều năm qua, ngành y tế thành phố đã luôn chú trọng và quan tâm đến công tác nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, củng cố mạng lưới y tế từ tuyến xã, phường đến tuyến thành phố và nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực y tế. Mục tiêu chính là tập trung phát triển y tế chuyên sâu, ứng dụng công nghệ cao đáp ứng đa dạng nhu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ con người, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong, tăng tuổi thọ, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân thành phố theo hướng công bằng, hiệu quả. Sau gần 25 năm xây dựng và phát triển, mạng lưới ngành y tế thành phố Đà Nẵng đã có bước phát triển khá ấn tượng cả về quy mô lẫn chất lượng, dần khẳng định vai trò là một trong những Trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực ngành y tế từng bước được tổ chức và kiện toàn theo hướng đồng bộ, tinh gọn, đảm bảo quản lý theo ngành dọc xuyên suốt, toàn diện từ thành phố đến quận, huyện và xã, phường; có sự phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, địa phương; qua đó phát huy hiệu quả các nguồn lực y tế để thực hiện nhiệm vụ của ngành.

Từ khi thành lập đến nay, mạng lưới cơ sở y tế của Đà Nẵng đã thay đổi khá nhiều, cả về số lượng và cả về cơ cấu sắp xếp theo hướng đảm bảo tính tinh gọn, đồng bộ. Hiện nay, mạng lưới y tế thành phố có 20 bệnh viện (gồm 1 bệnh viện đa khoa, 9 bệnh viện chuyên khoa tuyến thành phố trực thuộc Sở Y tế; 4 bệnh viện đa khoa, 1 bệnh viện chuyên khoa thuộc các Bộ/ngành; 5 bệnh viện ngoài công lập đóng trên địa bàn thành phố); 1 Chi cục DS-KHHGĐ; 5 đơn vị chuyên ngành (gồm Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Trung tâm Cấp cứu, Trung tâm Kiểm nghiệm, Trung tâm Giám định Y khoa, Trung tâm Pháp y); 7 Trung tâm Y tế quận/huyện với 56 Trạm Y tế xã, phường và 1.853 cơ sở hành nghề y tế tư nhân.

Từ nhiều năm qua, ngành y tế thành phố đã luôn chú trọng và quan tâm đến công tác nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, củng cố mạng lưới y tế từ tuyến xã, phường đến tuyến thành phố và nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực y tế. Ảnh: Bệnh viện Đà Nẵng

Trong đó, 3 bệnh viện tuyến thành phố xếp hạng I, 11/16 bệnh viện tuyến thành phố và quận, huyện được xếp hạng II và 02/16 bệnh viện xếp hạng III; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (hạng I) được thành lập trên cơ sở sáp nhập các đơn vị y tế dự phòng và chuyên ngành, thực hiện quản lý xuyên suốt công tác y tế dự phòng từ tuyến thành phố đến xã/phường; Trung tâm Y tế quận, huyện được tổ chức thống nhất theo mô hình đa chức năng về y tế dự phòng, khám chữa bệnh và dân số.

Trong 25 năm qua, với sự đầu tư từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, nguồn ngân sách của thành phố, nguồn tài trợ của các tổ chức quốc tế và đặc biệt là việc đẩy mạnh công tác xã hội hóa y tế, cơ sở hạ tầng của các bệnh viện, cơ sở y tế đã được nâng cấp và xây dựng, trang thiết bị y tế được đầu tư tiên tiến, hiện đại. Hầu hết các cơ sở y tế đã và đang được đầu tư xây dựng mới trụ sở làm việc, cải tạo, nâng cấp các khu chuyên môn, đáp ứng kịp thời nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của người dân của thành phố và hỗ trợ cho các nhân dân các tỉnh lân cận. Một số công trình tiêu biểu như: Bệnh viện Phụ Sản - Nhi, Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng, Trung tâm Y học hạt nhân và xạ trị khu vực miền Trung, khu Phẫu thuật Hồi sức tích cực chống độc và đơn vị Điều trị Quốc tế, Trung tâm Tim mạch thuộc Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Y học cổ truyền, Bệnh viện Phục hồi chức năng, Bệnh viện Răng hàm mặt, Trung tâm Y tế Hòa Vang, Trung tâm Y tế Hải Châu…

Các cơ sở y tế được nâng cấp và xây dựng, trang thiết bị y tế được đầu tư tiên tiến, hiện đại để phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân

Thực hiện phương châm “Thầy tại chỗ, thuốc tại chỗ”, các dịch vụ y tế ngày càng đến gần người dân hơn, tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận và lựa chọn các dịch vụ khám chữa bệnh một cách tốt nhất. Đà Nẵng là một trong những tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước trong lĩnh vực xây dựng mạng lưới cơ sở y tế. Nhờ sự hoàn thiện của hệ thống y tế từ tuyến thành phố đến xã/phường mà người dân Đà Nẵng đã được hưởng dịch vụ chăm sóc sức khỏe khép kín từ đầu đến cuối. Người dân vừa được tiếp nhận thông tin sức khỏe, tiếp cận các dịch vụ dự phòng bệnh tật vừa được điều trị khi mắc bệnh và phục hồi chức năng. Tổng số giường bệnh hiện nay của toàn thành phố là 9.036 giường, đạt 77,26 giường/10.000 dân, tăng đáng kể so với năm 2000 (chỉ đạt 25 giường/vạn dân) và cao gần gấp 03 lần so với tỷ lệ trung bình toàn quốc (toàn quốc là 26,5giường/10.000 dân);

Song song với sự đầu tư phát triển về dịch vụ y tế, cơ sở hạ tầng, công tác nhân lực ngành y tế thành phố Đà Nẵng cũng luôn được tăng cường, chú trọng phát triển mạnh mẽ về số lượng và chất lượng. Tính đến tháng 11.2021, tổng nhân lực tại các cơ quan, đơn vị trực thuộc Sở Y tế và các bệnh viện ngoài công lập tại thành phố Đà Nẵng là 9.134 người, tăng 232,15% so với thời điểm 31,12,1997. Tỷ lệ bác sỹ hiện nay đạt 18,3 bác sỹ/vạn dân, tăng đáng kể so với năm 2000 (7,5 bác sỹ/vạn dân) và cao gấp 2 lần so với tỷ lệ trung bình toàn quốc (8,6 bác sỹ/vạn dân).

Ngoài ra, thành phố hiện đang duy trì đội ngũ 1.089 cộng tác viên dân số - y tế tại 56 xã, phường và 119 nhân viên y tế thôn tại huyện Hòa Vang, tăng 174,65% so với thời điểm 31.12.1997.

Phòng khám Chăm sóc Sức khỏe từ xa Telehealth của Bệnh viện 199 được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, đảm bảo hạn chế tối đa nguy cơ lây lan của dịch bệnh COVID-19. Ảnh: Bệnh viện cung cấp

Với sự tập trung đầu tư phát triển cả về chất lượng và quy mô, hiện nay nhiều dịch vụ kỹ thuật y tế chuyên sâu đã được các cơ sở y tế trong toàn ngành thực hiện, đem lại nhiều kết quả tích cực, nổi bật như:

Bệnh viện Đà Nẵng đã triển khai thành công ca ghép tế bào gốc điều trị chấn thương tủy sống đầu tiên vào năm 2016; đến nay đã tiến hành thành công hơn 30 ca ghép thận, thực hiện kỹ thuật solitaire (lấy huyết khối) trong điều trị nhồi máu não cấp tính; ứng dụng kỹ thuật ECMO, kỹ thuật thẩm tách siêu lọc máu… đã cứu sống kịp thời nhiều bệnh nhân rất nặng như sốc phản vệ, viêm cơ tim. Nhiều kỹ thuật mới đã được chuyển giao như: Phẫu thuật tạo hình thực quản trong teo thực quản bẩm sinh sơ sinh; Kỹ thuật cắt thực quản và tạo hình thực quản bằng ống dạ dày qua nội soi ngực bụng; Phẫu thuật và can thiệp bệnh lý tim bẩm sinh phức tạp, cân nặng thấp; Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành; Cắt đốt nội mạc bằng sóng radio cao tần, đặt máy tạo nhịp hai buồng tim…

Bên cạnh đó, Bệnh viện Đà Nẵng đã khánh thành và đưa vào hoạt động Trung tâm Xạ trị - Y học hạt nhân khu vực miền Trung kể từ tháng 9- 2014, đây là đơn vị thứ 3 trong toàn quốc có thể sản xuất FDG 18 bằng máy cyclotron kết hợp với các máy PET/CT và SPECT/CT hiện đại thế hệ mới cho phép chẩn đoán sớm nhiều bệnh lý như ung thư, các tổn thương di căn, xạ hình tưới máu cơ tim với hình ảnh và chất lượng cao, góp phần nâng cao khả năng chẩn đoán chính xác và điều trị sớm nhiều bệnh, cứu sống nhiều ca bệnh hiểm nghèo…

Bệnh viện Đà Nẵng đã thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật phức tạp, cứu sống nhiều bệnh nhân

Là đơn vị tuyến cuối về lĩnh vực phụ sản và nhi khoa, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng đã triển khai thành công kỹ thuật “Thụ tinh trong ống nghiệm” từ tháng 4.2014 và đến nay đã chào đón trên 750 trẻ ra đời bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (tỷ lệ thành công khá cao từ 40 đến 45%). Kỹ thuật “Chăm sóc thiết yếu sơ sinh sớm” được triển khai từ tháng 7.2014 và nhanh chóng được áp dụng tại 100% các bệnh viện trên địa bàn thành phố; kể cả sinh mổ đạt trên 95%, góp phần làm tăng tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ từ dưới 30% vào giữa năm 2015 tăng lên 80% đến nay, giảm tỷ lệ tử vong và bệnh tật cho bà mẹ và trẻ sơ sinh. Bệnh viện Phụ Sản - Nhi Đà Nẵng cũng là đơn vị đầu tiên triển khai Ngân hàng sữa mẹ tại Việt Nam, hàng năm cung cấp hơn 2.000 lít sữa mẹ thanh trùng cho các trẻ sơ sinh nguy cơ cao. Đây là các mô hình được Tổ chức Y tế thế giới đánh giá cao và trở thành mô hình điểm cho các đơn vị y tế trong nước và khu vực…

Các bệnh viện chuyên khoa khác cũng từng bước triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu theo từng chuyên khoa như: Giải phẫu bệnh chuyên ngành da liễu lần đầu tiên được triển khai tại Bệnh viện Da liễu; Bệnh viện Phổi Đà Nẵng đã phát triển phòng xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế, giúp chẩn đoán nhanh, chính xác các trường hợp nhiễm Lao, nhất là Lao kháng đa thuốc; Bệnh viện Mắt với phát triển các kỹ thuật mới như phẫu thuật Phaco, chụp OCT phần trước, phần sau nhãn cầu; Bệnh viện Tâm thần đã triển khai nhiều trắc nghiệm và liệu pháp tâm lý trong điều trị cho trẻ em, đặc biệt, đã đưa Khoa Tâm thần trẻ em - một trong các đơn vị tâm thần chuyên cho trẻ em sớm nhất ở Việt Nam vào hoạt động; Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng với phẫu thuật tạo hình sau ung thư, phương pháp đồng biến liều tia trong xạ trị; kỹ thuật nhu châm, hỏa long cứu và đặc biệt là đã điều trị cắt cơn cho bệnh nhân nghiện ma túy nặng và lâu năm bằng châm cứu và thuốc nam đã thực hiện thành công tại Bệnh viện Y học cổ truyền…

Với các mô hình bệnh viện vệ tinh, đề án 1816, đào tạo ekip, đào tạo chuyên môn sâu y tế, các Trung tâm Y tế quận, huyện đã thực hiện tiếp nhận chuyển giao nhiều kỹ thuật chuyên môn sâu phù hợp với phân tuyến kỹ thuật, từ đó đã góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở.

Ngoài ra, nhằm đáp ứng công tác cải cách hành chính, công nghệ thông tin của ngành y tế cũng từng bước được ứng dụng thành công trong quản lý công tác chuyên môn như: Hoàn thành và đưa vào sử dụng Kho dữ liệu điện tử với 1.428 Phác đồ điều trị và 2.843 Quy trình kỹ thuật ngành y tế thành phố; Xây dựng hồ sơ bệnh án điện tử, quản lý sức khỏe cho 74% công dân … Song song với sự phát triển của mạng lưới điều trị, ngành y tế thành phố cũng luôn quan tâm đầu tư phát triển hệ thống y tế dự phòng. Qua nhiều năm, thành phố Đà Nẵng đã từng bước xây dựng và củng cố được một mạng lưới y tế dự phòng từ tuyến xã, phường đến thành phố, có khả năng thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất trong lĩnh vực y tế dự phòng. Tiếp tục đầu tư nâng cấp cơ sở, trang thiết bị cụ thể chuẩn bị hoàn thiện trụ sở làm việc của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố trên cơ sở sát nhập 05 đơn vị liên quan gồm Trung tâm Y tế dự phòng, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản, Trung tâm Giám định Y khoa; Trung tâm Tuyền thông - GDSK. Tiếp tục củng cố Đội Y tế dự phòng, Đội Bảo vệ sức khỏe bà mẹ - trẻ em/Kế hoạch hóa gia đình nhằm làm tốt chức năng nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, phát hiện kịp thời dịch bệnh xảy ra.

Lãnh đạo Bệnh viện Đà Nẵng tiếp nhận hệ thống máy nội soi siêu âm hiện đại của hãng Olympus (Ảnh:Bệnh viện cung cấp)

Hiện nay, ngành y tế vẫn chưa đầu tư xây dựng Trung tâm Sức khỏe lao động và môi trường. Việc nâng cấp và mở rộng quy mô Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng cán bộ y tế hiện có thành Trường Bồi dưỡng cán bộ y tế thuộc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng tuy không theo đúng quy hoạch nhưng Trung tâm Bồi dưỡng cán bộ y tế hiện đã được sát nhập vào Bệnh viện Đà Nẵng.

Với một đội ngũ cán bộ y tế dự phòng được đào tạo liên tục cùng với sự tham gia tích cực của cộng đồng, mạng lưới YTDP ngày càng phát huy vai trò tích cực của mình trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân trong tình hình mới. Các đơn vị y tế thuộc lĩnh vực y tế dự phòng đã được đầu tư nâng cấp, mở rộng và hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân được phòng bệnh một cách tích cực, chủ động. Tại Trung tâm Y tế Kiểm soát bệnh tật đã hoàn thành việc xây dựng phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp 2; tiếp tục củng cố, duy trì phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO 17025:2005; triển khai nhiều kỹ thuật xét nghiệm mới trong chẩn đoán nhanh các bệnh truyền nhiễm như: Xét nghiệm định type Sốt xuất huyết; Xét nghiệm Tay chân miệng bằng kỹ thuật PCR; Xét nghiệm Sởi bằng kỹ thuật ELISA... đã mang lại hiệu quả trong công tác chẩn đoán sớm một số bệnh dịch (trước đây phải chuyển đi xét nghiệm tại viện Pasteur Nha Trang, Hà Nội...). Trung tâm Kiểm nghiệm cũng đã được đầu tư các máy móc phân tích thuốc hiện đại nên đã kiểm tra, đánh giá được nhiều loại thuốc tân dược, thuốc đông y, mỹ phẩm và đã phát hiện nhiều thuốc giả, thuốc kém chất lượng trên địa bàn thành phố.

Bằng những sự nỗ lực của ngành Y tế, trong nhiều năm qua công tác y tế dự phòng đã đạt được những kết quả đáng khích lệ như ngăn chặn có hiệu quả các dịch bệnh mới nổi như Ebola, Cúm A (H7N9), Mers-CoV; không để xâm nhập bệnh dịch ngoại lai; kịp thời khống chế và kiểm soát hiệu quả các dịch bệnh lưu hành thường xuyên như dịch Sốt xuất huyết, Tay chân  miệng, Sởi… hạn chế đến mức thấp nhất số ca mắc và không có tử vong do dịch bệnh. Năng lực giám sát, điều tra dịch tễ học cũng như xét nghiệm chẩn đoán tác nhân gây bệnh được tăng qua hàng năm, đặc biệt như đợt dịch COVID-19 vừa qua tăng năng lực xét nghiệm từ 700 mẫu/ngày lên 13.000 mẫu/ngày (gấp gần 20 lần) .

Trong năm 2020, năng lực của ngành y tế một lần nữa được thử thách trong cuộc chiến chống lại đại dịch COVID-19. Kể từ ca bệnh đầu tiên được báo cáo tại Trung Quốc vào cuối tháng 12. 2019, dịch bệnh đã lây lan với tốc độ chóng mặt và được Tổ chức Y tế thế giới xếp loại là đại dịch, có phạm vi ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu. Tại thành phố Đà Nẵng, dịch bệnh được ghi nhận qua 2 giai đoạn, có thời điểm Đà Nẵng trở thành điểm nóng của toàn quốc về số ca mắc COVID-19 trong cộng đồng tăng cao, tuy nhiên với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân từ Trung ương đến địa phương, thành phố Đà Nẵng đã kiểm soát dịch bệnh hiệu quả sau hơn 1 tháng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo tinh thần thần tốc, quyết liệt và đúng phương châm “ngăn chặn triệt để, phát hiện sớm, cách ly kịp thời, khoanh vùng dập dịch và điều trị hiệu quả”.

Lực lượng y tế trắng đêm lấy mẫu xét nghiệm COVID-19 tại cảng cá Thọ Quang. Ảnh: Thủy Thanh

Bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác phát triển nhân lực y tế, vẫn tồn tại những khó khăn, hạn chế. Việc thu hút và giữ chân đội ngũ nhân lực y tế có chất lượng tại tuyến y tế cơ sở (Trạm Y tế), một số bệnh viện chuyên khoa đặc thù (bệnh viện Phổi), đơn vị không giường bệnh (Trung tâm Cấp cứu, Trung tâm Pháp Y) gặp nhiều khó khăn; do đó, cần có chính sách thu hút đặc thù cho các đơn vị này. Ngoài ra, thiếu đội ngũ chuyên gia y tế đáp ứng với định hướng phát triển thành trung tâm y tế hiện đại, chất lượng cao của khu vực; bên cạnh đó, sự cạnh tranh trong thu hút nhân lực dẫn đến sự thiếu ổn định về nhân lực tại các đơn vị. Các đơn vị thực hiện tự chủ gặp khó khăn trong việc cử cán bộ y tế đi đào tạo chuyên môn nghiệp vụ do nguồn thu chưa đảm bảo; do đó, cần có sự hỗ trợ của ngân sách nhà nước trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ y tế tại các đơn vị sự nghiệp khó khăn về nguồn thu.

Tóm lại, trong gần 25 năm qua, được sự quan tâm hướng dẫn của Bộ Y tế, các Bộ ngành Trung ương; sự chỉ đạo sâu sát của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân; sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở ban ngành, các đoàn thể xã hội tại thành phố, đặc biệt là sự nỗ lực, phấn đấu và đoàn kết, thống nhất trong toàn ngành Y tế, nhiều giải pháp củng cố, phát triển hệ thống y tế được triển khai; nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế từng bước được tăng cường; chất lượng khám, chữa bệnh và tinh thần, thái độ phục vụ của ngành Y tế bước đầu được nâng lên; công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai có hiệu quả; các chỉ số về sức khỏe của người dân được cải thiện đáng kể. Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, quốc phòng của địa phương.

PHÓ CHỦ TỊCH UBND THÀNH PHỐ NGÔ THỊ KIM YẾN