Thử nghiệm MIMO – bước phát triển mới trong quản lý tài sản số

Lần đầu tiên được thử nghiệm tại Việt Nam

Giải pháp công nghệ mới “Giải pháp MIMO – Trung gian chuyển đổi tài sản số (USDT) sang tiền pháp định (VND) và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial)” do Công ty CP Dragon Lab triển khai được thành phố phê duyệt thử nghiệm có kiểm soát.

Chương trình thử nghiệm được triển khai tại 03 địa điểm: Công viên phần mềm số 1 (02 Quang Trung), Công viên phần mềm số 2 (đường Như Nguyệt) và Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (58 Nguyễn Chí Thanh).

Theo Dragon Lab, MIMO là giải pháp “đầu tiên và duy nhất” tại Việt Nam triển khai theo mô hình thử nghiệm được cấp phép đối với hoạt động trung gian chuyển đổi USDT ↔ VND theo cơ chế không lưu ký (non-custodial). Mô hình này góp phần tăng cường mức độ an toàn cho người dùng, đồng thời hỗ trợ hoạt động giao dịch trong khuôn khổ quản lý nhà nước, giới hạn trong phạm vi thử nghiệm.

Cụ thể, người dùng không phải nạp tiền vào ví của sàn. MIMO chỉ đóng vai trò trung gian xác thực, kết nối và điều phối quá trình chuyển đổi một cách minh bạch; tài sản số và tiền pháp định luôn nằm trong quyền kiểm soát trực tiếp của người dùng.

Người dùng khi tham gia phải thực hiện đăng ký và xác thực danh tính điện tử (eKYC) thông qua các nhà mạng được Nhà nước cấp phép, bảo đảm tính hợp pháp và an toàn thông tin.

Người dùng cung cấp tài khoản ngân hàng chính chủ và ví tiền điện tử (wallet); hệ thống MIMO sẽ tự động kiểm tra “độ sạch” của ví thông qua các công cụ phân tích Blockchain, nhằm phát hiện và loại trừ nguy cơ liên quan đến rửa tiền, lừa đảo hoặc các giao dịch bất hợp pháp. Toàn bộ dữ liệu được bảo vệ theo các tiêu chuẩn an toàn trong quá trình truyền và lưu trữ.

Từ ngày 01-01-2026, các quy định pháp luật về tài sản số chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc công nhận và quản lý tài sản số tại Việt Nam.

Theo quy định, tài sản số là tài sản theo Bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bằng công nghệ số trên môi trường điện tử.

Tài sản số bao gồm: tài sản ảo trên môi trường điện tử (phục vụ mục đích trao đổi hoặc đầu tư, không bao gồm chứng khoán và các dạng số của tiền pháp định); tài sản mã hóa (sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số tương tự để xác thực); và các loại tài sản số khác theo quy định của pháp luật.

Luật cũng quy định rõ phạm vi quản lý nhà nước đối với tài sản số, bao gồm: tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao, xác lập quyền sở hữu; quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan; bảo đảm an toàn, an ninh mạng; phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm; điều kiện kinh doanh dịch vụ tài sản mã hóa và các nội dung quản lý liên quan khác.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai các mô hình thử nghiệm có kiểm soát như MIMO được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành quy trình vận hành minh bạch, nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật, hướng tới giảm thiểu rủi ro cho người dùng trong quá trình giao dịch và chuyển đổi giá trị, đặc biệt là các rủi ro liên quan đến nguồn gốc dòng tiền và hành vi lợi dụng công nghệ để hợp thức hóa giao dịch bất hợp pháp.

Kiểm nghiệm năng lực vận hành, quản lý và giám sát tài chính số

Đà Nẵng là một trong hai địa phương được Trung ương lựa chọn để đặt Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam.

Với lợi thế về hạ tầng số, nguồn nhân lực công nghệ, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và môi trường sống hấp dẫn, Đà Nẵng xác định Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là một không gian tài chính truyền thống mà là trung tâm thử nghiệm, kiến tạo các mô hình tài chính mới của Việt Nam.

“Đà Nẵng xác định sẽ trở thành "phòng thí nghiệm" cho các mô hình tài chính mới. Từ tài sản số, tiền số, thanh toán số đến các giải pháp ứng dụng Blockchain và trí tuệ nhân tạo, đi kèm với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động quản lý quỹ nhằm hỗ trợ các startup công nghệ tài chính. Cùng với đó, thành phố khuyến khích các sản phẩm, sáng kiến tài chính xanh nhằm đồng hành cùng mục tiêu phát thải ròng bằng không của quốc gia và tầm nhìn phát triển bền vững toàn cầu, phát huy tiềm năng về năng lượng tái tạo, du lịch bền vững”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh cho biết.

Việc Đà Nẵng cho phép thí điểm giải pháp MIMO – trung gian chuyển đổi tài sản số (USDT) sang tiền pháp định (VND) và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial) được xem là bước đi cụ thể, thực chất nhằm kiểm nghiệm năng lực vận hành, quản lý và giám sát các hoạt động tài chính số ngay trong giai đoạn đầu vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế.

Thí điểm giải pháp MIMO không chỉ giúp kiểm soát rủi ro, bảo vệ người dùng, mà còn cung cấp dữ liệu thực tiễn quan trọng phục vụ việc hoàn thiện khung pháp lý, quy trình quản trị và mô hình giám sát tài sản số, phù hợp với yêu cầu của một trung tâm tài chính quốc tế trong tương lai.

Trong bối cảnh hiện nay, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam có lợi thế chiến lược là không bị ràng buộc bởi “di sản” hạ tầng tài chính cũ. Điều này cho phép Trung tâm Tài chính quốc tế tại Đà Nẵng được thiết kế ngay từ đầu trên nền tảng số hóa toàn diện – từ định danh điện tử, lưu ký tài sản, báo cáo tuân thủ thời gian thực đến các nền tảng giao dịch đa tài sản. Cách tiếp cận “đi thẳng lên” giúp Trung tâm Tài chính quốc tế tích hợp sớm các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý rủi ro, sử dụng công nghệ trong giám sát tuân thủ, xác thực trong phát hành và giao dịch tài sản, mà không phải phá bỏ các cấu trúc cũ.

Thay vì mở cửa ồ ạt hoặc cấm đoán tuyệt đối, mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đang được nhiều quốc gia lựa chọn như một công cụ để vừa thúc đẩy đổi mới công nghệ, vừa bảo đảm vai trò quản lý của Nhà nước. Đây cũng chính là hướng đi mà Đà Nẵng đang theo đuổi thông qua các chương trình thí điểm tài chính số, từng bước chuẩn bị cho vận hành IFC.

Theo GS. David Lee, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) áp dụng chiến lược “phát triển theo giai đoạn”, bắt đầu bằng sandbox và chỉ cấp phép chính thức khi công nghệ cũng như năng lực tuân thủ đã được kiểm chứng. Mục tiêu là xây dựng Singapore trở thành trung tâm tài sản kỹ thuật số toàn cầu đáng tin cậy, vừa thúc đẩy đổi mới, vừa bảo vệ người dùng.

Singapore hiện đẩy mạnh ứng dụng Web3, Blockchain và hợp đồng thông minh trong thương mại điện tử, tài trợ chuỗi cung ứng và tài chính bao trùm. Các dự án như Orchid Blueprint, Flex Platform, Mariana, DES… đã góp phần xây dựng hạ tầng thanh toán lập trình được, kết nối xuyên biên giới, thúc đẩy chuyển giao tài sản số minh bạch, hiệu quả.

“Chúng tôi muốn xây dựng một hệ sinh thái tài chính mở, minh bạch, có khả năng lập trình và liên kết toàn cầu, nơi mọi cá nhân và doanh nghiệp đều có thể chuyển giao tài sản số an toàn, không giới hạn biên giới”, GS. Lee nhấn mạnh.

Tại Việt Nam, tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh ở mức cao, tạo điều kiện thuận lợi để người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tài chính số chỉ thông qua một ứng dụng. Cùng với đó là cơ cấu dân số trẻ, nhanh nhạy với công nghệ, được xem là nguồn lực quan trọng cho việc thử nghiệm sản phẩm mới, tiếp nhận tư duy tài chính số và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Blockchain, ví điện tử, nền tảng Web3…

Trong bối cảnh đó, việc Đà Nẵng song song thí điểm các mô hình tài chính số như MIMO và chuẩn bị vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế có thể xem đây là bước đi chủ động, bài bản và từng bước định vị vai trò của Đà Nẵng với vai trò tiên phong thử nghiệm, kiến tạo chính sách và mô hình tài chính mới của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

HOÀNG PHAN - THANH NGUYÊN