Trọn niềm tin với Đảng – Kỳ 1: Mạch nối bền bỉ giữa ký ức và hiện tại

Mỗi dịp Tết Độc lập 2-9, ngôi nhà của vợ chồng ông Võ Như Thông, bà Huỳnh Thị Thuyền ở xã Trà My lại đón bà con đến dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hoa, trái cây, bánh trái được mang từ những khu vườn quanh nhà, góp thành mâm lễ giản dị đặt trước tượng Bác. Trong làn khói hương, người già nhắc chuyện năm xưa, lớp trẻ lặng nghe những câu chuyện về Bác, về chiến tranh và những năm tháng một thế hệ đã đi qua để giành lại độc lập tự do cho đất nước.

Từ năm này qua năm khác, dâng hương tưởng nhớ Bác trở thành một nếp quen trong cộng đồng. Với người lính già, ngày Quốc khánh không chỉ là ngày vui của dân tộc, mà còn là dịp để ông tưởng nhớ về Bác, vị cha già dân tộc đã để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời mình.

Ông Thông tham gia kháng chiến chống Pháp từ khi còn rất trẻ. Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, ông tập kết ra Bắc rồi tháng 1-1964 trở lại miền Nam chiến đấu. Trước ngày lên đường, để bảo đảm bí mật, mỗi chiến sĩ phải đổi tên. Ông chọn cái tên Tử Vi Dân với tâm nguyện sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì Nhân dân. Cái tên ấy theo ông qua những năm tháng chiến trường, qua nhiều lần bị thương và sau này trở thành tên gọi thân thuộc gắn với một đời người lính.

Trong hành trang ký ức của ông có những lần được gặp Bác Hồ khi còn ở miền Bắc. Ông nhớ nhất một lần Bác về thăm đơn vị. Khi đông đảo cán bộ, chiến sĩ tập trung nghe Bác nói chuyện, loa phóng thanh bất ngờ trục trặc. Bác rời bục, bước xuống gần hàng quân để tiếp tục trò chuyện. Ông Thông đứng phía trước, được nhìn Bác ở khoảng cách rất gần và nghe những lời động viên mà nhiều thập niên sau vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức.

Những lời căn dặn của Bác đã theo người lính trẻ trở lại chiến trường miền Nam, trở thành một nguồn sức mạnh tinh thần trong những năm tháng gian khổ. Chiến tranh kết thúc, ông trở về quê hương công tác rồi nghỉ hưu. Cuộc sống trở lại bình yên nhưng ký ức về Bác chưa bao giờ phai nhạt trong lòng người cựu binh. Tình cảm ấy thôi thúc vợ chồng ông dành phần lớn số tiền lương hưu tích góp để dựng một không gian tưởng niệm ngay trong khuôn viên gia đình.

Năm 2007, tượng Bác Hồ bằng đá cẩm thạch cao 1,6m được dựng trong khu vườn. Qua từng năm, vợ chồng ông tiếp tục mở rộng các khu lưu niệm, tìm kiếm, sưu tầm hình ảnh, tư liệu về Bác và các anh hùng, danh nhân dân tộc, mong muốn nơi đây không chỉ là chốn thờ tự mà còn trở thành một địa chỉ để người dân, học sinh tìm hiểu lịch sử. Đáng nhớ, trong một chuyến thăm quê Bác ở Nghệ An, ông mang theo hai nắm đất về đặt dưới bàn thờ. Một việc làm dung dị nhưng chứa đựng tình cảm sâu nặng của người lính cả đời đau đáu về Người.

“Chúng tôi không giàu có gì, chỉ sống bằng lương hưu. Nhưng bao nhiêu dành dụm, vợ chồng đều dồn vào xây nhà thờ. Bởi có tiền cũng chỉ tiêu xài hết, còn di sản tinh thần này sẽ còn mãi với con cháu”, vợ chồng ông chia sẻ.

Điều vợ chồng ông muốn lưu giữ không nằm ở giá trị vật chất của công trình, mà là ký ức và lòng biết ơn. Vào những ngày 19-5, 2-9, ngôi nhà mở cửa đón bà con, học sinh đến thắp hương. Người lính già lại kể những câu chuyện đã theo mình suốt cuộc đời, từ những năm ở miền Bắc, những ngày chiến đấu ở chiến trường đến hình ảnh một vị lãnh tụ giản dị, gần gũi với cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân.

Ông chỉ mong ai đến đây cũng cảm thấy Bác gần gũi, thân thuộc như đang hiện diện trong chính ngôi nhà của mình.

Từ Trà My xuôi về Trà Tân, tình cảm ấy còn được gìn giữ theo một cách riêng trong đời sống cộng đồng người Mường. Qua nhiều thập niên, Tết Độc lập trở thành một ngày hội quan trọng của cộng đồng người Mường nơi đây.

Giữa tiếng chiêng, điệu múa, các trò chơi dân gian và những món ăn truyền thống, nghi thức dâng hương tưởng niệm Bác Hồ luôn được đặt ở vị trí trang trọng. Sau phần lễ do thầy mo thực hiện, lãnh đạo địa phương và người dân cùng dâng hương, tộc trưởng thay mặt cộng đồng báo công với Bác. Lòng kính yêu Người hòa vào đời sống văn hóa của một cộng đồng người Mường rời quê cũ đến lập nghiệp nơi miền núi, trở thành điểm tựa tinh thần kết nối các thế hệ.

Đi sâu vào vùng Trà Tân, giữa những nếp nhà của đồng bào Xơ Đăng, hình ảnh Bác lại hiện diện qua những câu chuyện gia đình được truyền từ đời này sang đời khác.

Trong căn nhà ở thôn Ngọc Tu, ông Trần Minh Phụng đặt tượng Bác Hồ ở vị trí trang trọng. Cha ông, cụ Đinh Nươi, sinh năm 1917, từng tham gia kháng chiến và có lần được gặp Bác trong những năm tập kết ra Bắc. Sau này, cụ thường kể cho con cháu nghe những câu chuyện về Người và căn dặn phải học những điều tốt đẹp từ Bác. Ngày trước gia đình thờ di ảnh, về sau con cháu thay bằng tượng, nhưng sự kính trọng và những lời cha dạy vẫn nguyên vẹn.

Ở khu tái định cư thôn Ngọc Giác, sau bão lũ, gia đình ông Nguyễn Hồng Tâm được Nhà nước hỗ trợ xây dựng ngôi nhà mới. Nhà vừa hoàn thành, ông chọn ngay vị trí chính giữa gian nhà để đặt ảnh Bác Hồ, giống như cách gia đình đã làm trong ngôi nhà cũ.

Cách đó không xa, trong căn nhà gỗ truyền thống của ông Nguyễn Thế Đoàn, ảnh Bác cũng được đặt ở nơi trang trọng, phía dưới là những chùm lúa khô, ché rượu cần và một số vật dụng quen thuộc của người Xơ Đăng. Hình ảnh ấy tạo nên một sự gần gũi đặc biệt: Bác hiện diện giữa đời sống thường ngày của đồng bào, thân thuộc, bình dị nhưng bền chặt sắt son.

Theo ông Đoàn, nhiều gia đình trong làng đều đặt ảnh hoặc tượng Bác ở nơi sạch đẹp, trang trọng. Vào những ngày lễ lớn, dịp Tết hay sinh nhật Bác, bà con hái hoa, trái cây, chuẩn bị lễ vật dâng Người. Qua những câu chuyện người lớn kể lại, con trẻ được dạy biết trân trọng quá khứ, sống đoàn kết và học những điều hay, điều tốt từ Bác.

Nằm bên dòng Vu Gia, xã Vu Gia là vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Trên những con đường làng, trước cổng nhiều ngôi nhà là dòng chữ “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” như một lời nhắc về những năm tháng cha ông đã đi qua và giá trị của cuộc sống hòa bình hôm nay.

Mạch nguồn ấy được tiếp nối trong gia đình ông Nguyễn Thế Hùng, Bí thư Chi bộ, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh thôn Trang Điền Gia Nam, nơi nhiều thế hệ đã gắn bó với cách mạng. Từ tuổi 14 tham gia hoạt động cách mạng đến những năm tháng tận tụy với công tác cơ sở, ông Hùng vẫn giữ trong mình tình cảm sâu nặng với Bác Hồ và xem việc sống trách nhiệm, đoàn kết, sẻ chia với đồng đội, nhân dân là cách thiết thực để học và làm theo Bác.

Tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng đến với ông Hùng từ chính gia đình. Ông nội là liệt sĩ Nguyễn Thế Xuyến, từng làm Chủ tịch xã trong kháng chiến chống Pháp, hy sinh năm 1947 và được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Cha mẹ ông, ông Nguyễn Thế Nghiệm và bà Mai Thị Nghiệm, cũng tham gia cách mạng, đều được trao Huân chương Kháng chiến hạng Ba. Những câu chuyện về người ông đã hy sinh, về người cha, người mẹ từng dấn thân trong những năm tháng gian lao của đất nước đã trở thành nền tảng hun đúc tình yêu quê hương và ý thức trách nhiệm trong ông từ rất sớm.

Năm 14 tuổi, ông Hùng bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương, làm liên lạc, tham gia du kích rồi trở thành chiến sĩ. Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác ở cơ sở. Khi nghỉ hưu, ông vẫn tham gia công tác Mặt trận, Cựu chiến binh, dành nhiều tâm huyết chăm lo đời sống hội viên, vận động Nhân dân và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Trong nhà ông, hình ảnh Bác Hồ được đặt ở vị trí trang trọng. Nhưng với ông Hùng, Bác không chỉ hiện diện trong một bức ảnh. Những lời dạy, tư tưởng và hình ảnh của Người đã trở thành một phần trong cách ông nhìn nhận trách nhiệm của mình.

“Bác Hồ là người cha vĩ đại của dân tộc. Tôi đi theo dưới lá cờ của Đảng, của Bác Hồ. Bác Hồ luôn luôn ở trong tim của chúng ta”, ông Hùng chia sẻ.

Hơn 15 năm qua, ông cùng các hội viên Chi hội Cựu chiến binh thôn Trang Điền Gia Nam duy trì việc góp vốn giúp nhau. Mỗi năm, nguồn vốn luân chuyển khoảng 700 triệu đồng, ưu tiên những hội viên khó khăn vay để phát triển kinh tế, sửa chữa nhà cửa hoặc giải quyết nhu cầu cấp thiết. Khi có người đau ốm nặng, gặp tai nạn hay gia đình có việc đột xuất, anh em lại cùng nhau chung tay hỗ trợ.

Ông cũng dành nhiều tâm huyết cho việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Những câu chuyện về chiến tranh, về sự hy sinh của các thế hệ đi trước được ông kể lại để các cháu hiểu rằng cuộc sống hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ, máu và nước mắt của biết bao người.

Ông vui khi thấy thanh niên trong thôn, trong xã sẵn sàng lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự, bởi đó là sự tiếp nối truyền thống trong một điều kiện mới. Thế hệ hôm nay không còn phải cầm súng trong những cuộc chiến tranh như cha ông, nhưng vẫn mang trách nhiệm bảo vệ, dựng xây đất nước bằng tri thức, lao động và ý thức công dân.

Nhìn quê hương đổi thay, những con đường đất được mở rộng, bê tông hóa, điện, trường học, cơ sở y tế ngày càng khang trang, ông Hùng càng cảm nhận rõ giá trị của những năm tháng hòa bình.

Có lẽ, từ câu khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” trước mỗi nếp nhà đến những việc làm nghĩa tình của người cựu chiến binh hôm nay là một mạch nối tự nhiên của ký ức và hiện tại.

Còn đối với ông Trần Minh Phụng (thôn Ngọc Giác), học từ Bác, học từ người cha của mình, ông dành phần lớn cuộc đời gắn bó với công tác ở cơ sở, từng đảm nhiệm nhiều vị trí, trong đó có thời gian làm Bí thư Đảng ủy xã Trà Giác cũ. Điều ông đau đáu trong những năm tháng ấy là làm sao để đồng bào bớt nghèo, trẻ nhỏ được học hành, bản làng từng bước đổi thay.

Ông từng chứng kiến những ngày đường sá cách trở, cái ăn, cái mặc còn thiếu, người dân quanh năm bám rẫy mà cuộc sống vẫn chật vật. Hôm nay, nhiều gia đình đã có nhà kiên cố, điện sáng đến từng ngõ, trẻ em được đến trường, người dân từng bước biết cách phát triển kinh tế, đồng thời gìn giữ những lễ hội, điệu múa, tiếng hát truyền thống. Theo ông, sự thay đổi ấy có được từ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các chương trình mục tiêu quốc gia và cả ý thức tự vươn lên ngày càng rõ hơn trong mỗi gia đình.

Ở Trà Tân hôm nay, tình cảm dành cho Bác đang được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể. Đồng bào thường nhắc nhau chăm chỉ lao động, đoàn kết giúp đỡ người khó khăn, bỏ dần những hủ tục, quan tâm nhiều hơn đến việc học hành của con trẻ.

Nhiều gia đình đã biết trồng rừng, quế, phát triển chăn nuôi, kinh tế vườn để nâng cao thu nhập. Những lời dặn con cháu phải “học cái hay của Bác Hồ”, biết yêu thương, đoàn kết, cố gắng học hành không còn chỉ là lời nhắc trong những dịp đặc biệt, mà gắn trực tiếp với mong muốn thay đổi cuộc sống của từng gia đình và tương lai của cả bản làng. Học Bác không phải điều xa xôi, mà bắt đầu từ tinh thần tự lực, sự đoàn kết, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng.

Từ ngôi nhà thờ Bác của người lính Tử Vi Dân ở Trà My, những nếp nhà Xơ Đăng giữa đại ngàn Trường Sơn đến căn nhà cựu chiến binh bên dòng Vu Gia, có một mạch nối bền bỉ giữa ký ức và hiện tại. Đó là tình yêu dành cho Bác, được gìn giữ từ lòng biết ơn và tiếp nối bằng trách nhiệm với gia đình, cộng đồng, quê hương.

Trong mỗi nếp nhà, bóng hình Bác hiện diện từ những điều giản dị: một nén hương ngày Tết Độc lập, câu chuyện cha kể cho con, sự sẻ chia với đồng đội, lời dạy con cháu sống nghĩa tình, biết nghĩ cho cộng đồng. Nhớ về Bác không chỉ là trân trọng quá khứ, mà còn là từ trong những hy sinh, lý tưởng của thế hệ đi trước làm sức mạnh để bước tới. Khi lòng kính yêu trở thành hành động, những giá trị Bác để lại vẫn bền bỉ hiện diện trong đời sống Nhân dân, cùng với mỗi đổi thay của quê hương.

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ