Trung tâm tài chính quốc tế thúc đẩy đổi mới, kết nối Việt Nam và các sáng kiến toàn cầu

Phát triển Trung tâm tài chính quốc tế gắn kết chặt chẽ với Khu thương mại tự do Đà Nẵng

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho rằng, Đà Nẵng có vị trí địa lý đặc biệt khi nằm trên trục hành lang kinh tế Đông - Tây, đồng thời sở hữu cảng biển nước sâu và sân bay quốc tế hiện đại.

“Đặc biệt, hơn ¼ lượng thương mại đường biển toàn cầu đi qua khu vực này, cho thấy tiềm năng trở thành trung tâm tài chính hỗ trợ logistics, bảo hiểm rủi ro và thương mại xuyên biên giới. Đây không chỉ là lợi thế địa lý, mà là một logic kinh tế cho hệ sinh thái tài chính - logistics - bảo hiểm - rủi ro. Khi hàng hóa luân chuyển mạnh mẽ, các dòng vốn, dịch vụ tài chính, bảo hiểm sẽ vận hành như dòng chảy tự nhiên”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc nhìn nhận.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, xác lập mô hình “một trung tâm, hai điểm đến”. Theo đó, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ là đầu mối tài chính quy mô lớn, trung tâm vốn rộng và sâu, phát triển mạnh về thị trường chứng khoán, trái phiếu, ngân hàng, quản lý quỹ, dịch vụ niêm yết. Trong khi đó, Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển các dịch vụ tài chính liên quan đến logistics, hàng hải, thương mại tự do và các chuỗi cung ứng công - nông nghiệp của miền Trung - Tây Nguyên.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc cũng nhấn mạnh: “Một điểm then chốt trong chiến lược phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng chính là việc gắn kết chặt chẽ với Khu thương mại tự do Đà Nẵng”.

Khu thương mại tự do không đơn thuần là khu công nghiệp mà là một mô hình thể chế đặc biệt, có hệ thống quản lý chuyên biệt, vận hành “một cửa” về hải quan, kho ngoại quan và cơ chế kiểm soát rủi ro riêng biệt. Mục tiêu là tạo điều kiện để hàng hóa được lưu thông nhanh chóng, minh bạch, từ đó tạo dòng chảy tự nhiên cho các dịch vụ tài chính như tài trợ thương mại, bảo hiểm hàng hải, tín dụng xuất nhập khẩu.

Thứ trưởng đề xuất 4 trụ cột chiến lược cho Trung tâm tài chính Đà Nẵng. Thứ nhất là tài chính hàng hải - logistics - bảo hiểm. Theo đó, phát triển mạnh các dịch vụ tài trợ thương mại, tín dụng logistics, bảo hiểm thân tàu, hàng hóa, tái bảo hiểm và phòng ngừa rủi ro chuỗi cung ứng.

Hai là, tài chính gắn với chuỗi sản xuất - nông nghiệp - tài nguyên. Hỗ trợ các giao dịch thương mại tái sinh từ nông - thủy sản, kim loại, quặng, liên kết chuỗi cung ứng miền Trung - Tây Nguyên.

Tiếp đến là tài chính xanh - bền vững. Bằng cách phát triển trái phiếu xanh, tín chỉ carbon, bảo hiểm rủi ro khí hậu cho nông nghiệp, tận dụng xu hướng tài chính bền vững toàn cầu.

Cuối cùng là dịch vụ tài chính xuyên biên giới. Phát triển định danh điện tử, vận đơn điện tử, chứng từ xanh, thanh toán xuyên biên giới theo tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt dọc theo hành lang Đông - Tây.

“Bốn trụ cột này sẽ tạo ra dòng chảy kinh tế gồm: hàng hóa - dữ liệu - vốn - bảo hiểm, liên kết thành chuỗi dịch vụ tài chính khép kín và hiệu quả”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc nói.

Để gia tăng “lực kéo” cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng, cần nhìn thành phố trong mối liên kết với cụm động lực kinh tế miền Trung. Khu vực này đang nổi lên với nhiều “vệ tinh” công nghiệp - dịch vụ như: Tổ hợp Chu Lai - Trường Hải; Khu công nghiệp nặng Dung Quất; các khu kinh tế ven biển; trung tâm nuôi trồng thủy sản; cụm chế biến - chế tạo xuất khẩu.

Quy hoạch không gian đô thị và hành chính tại Đà Nẵng đang được mở rộng. Đà Nẵng đang chuẩn bị trình Quốc hội một bộ chính sách riêng cho Khu thương mại tự do.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cho rằng, bộ chính sách này không đi theo hướng ưu đãi đại trà, mà cần tiếp cận theo chiều sâu, có chọn lọc và minh bạch. Đó là chú trọng quy hoạch đất sạch, ổn định lâu dài; minh bạch quy trình đầu tư; khung ưu đãi gắn với danh mục sản phẩm ưu tiên; chính sách nhân lực linh hoạt để thu hút chuyên gia tài chính; cơ chế phối hợp “ngang - dọc” rõ ràng giữa các bộ, ngành và địa phương.

 “Ưu đãi không nên dàn trải, mà phải tập trung, đúng chỗ, đúng ngành. Khi đó, Đà Nẵng mới có thể xây dựng được một trung tâm tài chính mang bản sắc riêng, bền vững và có khả năng cạnh tranh quốc tế”, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc lưu ý.

Hình thành cơ chế tài chính tuyển dụng nhân sự chất lượng cao

Phát biểu kết luận phiên toàn thể, Chủ tịch UBND thành phố Lương Nguyễn Minh Triết cho biết, từ những tham luận của các học giả, có thêm góc nhìn toàn diện và đa chiều về tiến trình xây dựng, hợp tác và phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, chúng ta có sự đồng thuận cao về tầm quan trọng và tính cấp thiết của việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đây không chỉ là một mục tiêu phát triển kinh tế mà còn là bước chiến lược để thúc đẩy đổi mới, kết nối Việt Nam và các sáng kiến toàn cầu.

Sự thành công của Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng vật chất mà còn phụ thuộc vào một khung pháp lý thông thoáng, một môi trường kinh doanh minh bạch và một hệ thống hành chính hiệu quả.

Đà Nẵng đang chủ động nghiên cứu và phối hợp với các bộ, ngành Trung ương hình thành cơ chế tài chính tuyển dụng nhân sự từ các định chế tài chính ở châu Âu, Singapore, Dubai, Hoa Kỳ, lực lượng nhân sự chất lượng cao có bề dày kinh nghiệm trong thị trường tài chính quốc tế về vận hành.

Đà Nẵng cũng sẽ làm việc với các đối tác để mời các đại học, viện nghiên cứu có danh tiếng thành lập phân viện tại Đà Nẵng nhằm mục tiêu thúc đẩy đào tạo, tăng cường năng lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, thành phố cũng đã chủ động liên hệ, đàm phán để xác định phương án nhân sự là chuyên gia nước ngoài có năng lực và kinh nghiệm đảm nhận các vị trí giám đốc vận hành tại cơ quan điều hành, giám đốc cơ quan giải quyết tranh chấp sau khi được thành lập.

MAI QUANG