Biến mo cau thành sản phẩm thân thiện môi trường

Đồ dùng sinh hoạt từ mo cau  

Tại xã Tiên Phước, Hợp tác xã Nông nghiệp Kỹ nghệ Quảng Nam (Hợp tác xã) tận dụng những tàu mo cau rơi rụng tự nhiên, tạo thành các sản phẩm phục vụ đời sống mang tên Mo Cau Xứ Tiên.

Với chị Phan Vũ Hoài Vui, Giám đốc Hợp tác xã, những tàu mo cau rụng dưới gốc cây không chỉ lưu giữ ký ức về chiếc quạt mo của bà, mà còn gợi mở một cách làm mới từ chính nguồn nguyên liệu quen thuộc của quê nhà.

Sau 12 năm lập nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, đầu năm 2020, chị Vui trở về quê xã Tiên Phước, bắt tay nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước đưa mo cau vào sản xuất. Những tàu mo cau rơi rụng được thu gom, xử lý và tạo thành nhiều vật dụng phục vụ sinh hoạt như chén, đĩa, khay, muỗng, hộp đựng thức ăn, góp phần thay thế đồ dùng khó phân hủy.

Để tạo ra sản phẩm, mo cau được tuyển chọn theo kích thước, độ dày và tình trạng nguyên liệu, sau đó làm sạch, phơi khô, xử lý, ép phẳng, cắt và định hình. Qua các công đoạn này, tàu mo cau từ một nguyên liệu thô trở thành những vật dụng có công năng cụ thể, đáp ứng nhu cầu sử dụng trong đời sống.

Với chị Vui, tận dụng nguồn nguyên liệu mo cau vốn dĩ bỏ đi cũng là tận dụng nguồn lực tại chỗ. Từ người trồng cau, người thu gom mo đến lao động trực tiếp sản xuất, mỗi khâu cùng tạo nên giá trị cho sản phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng.

Hướng đi này cũng được thử nghiệm trong thực tế. Mo cau xứ Tiên từng tham gia chương trình “Plastic-free F&B” của Venture Lab tại Hội An, sáng kiến hướng đến giảm sử dụng đồ nhựa dùng một lần trong lĩnh vực ăn uống. Các sản phẩm đựng thức ăn từ mo cau được đưa vào sử dụng thực tế tại sự kiện, nhận phản hồi tích cực về hình thức, sự sạch sẽ và tính tiện dụng, thân thiện môi trường.

Từ đó, sản phẩm mo cau có thêm cơ hội tiếp cận nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng - những lĩnh vực sử dụng nhiều vật dụng dùng một lần và đang có nhu cầu chuyển đổi theo hướng xanh.

Mở rộng giá trị từ mo cau

Giá trị của Mo cau xứ Tiên không chỉ nằm ở những sản phẩm làm từ mo cau, mà ở cách nguồn nguyên liệu được đưa vào sản xuất thành những đồ dùng sinh hoạt hằng ngày và trở thành một lựa chọn được ưa chuộng, phù hợp với xu thế bảo vệ môi trường cuộc sống.

Phía sau câu chuyện môi trường còn là câu chuyện sinh kế. Trong giai đoạn đầu hoạt động, Hợp tác xã thu mua hàng trăm nghìn bẹ cau từ các hộ nông dân vùng Tiên Phước; hơn 80% nhân sự là phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Nguồn nguyên liệu mo cau từ các nhà vườn vì thế không chỉ được đưa vào sản xuất mà còn tạo thêm thu nhập cho chủ vườn và lao động tại địa phương.

Mo cau từ đó không chỉ trở thành nguyên liệu sản xuất mà còn tạo ra giá trị ở nhiều khâu: người dân có thêm thu nhập từ nguồn nguyên liệu sẵn có, lao động địa phương có thêm việc làm, còn người tiêu dùng giảm sử dụng đồ dùng khó phân hủy.

Đó cũng là hướng đi phù hợp với tinh thần đổi mới, sáng tạo và phát triển bền vững mà Mo cau xứ Tiên xác định. Từ một chất liệu tự nhiên, sản phẩm được đưa vào đời sống theo hướng “xanh hơn, mộc hơn”, đồng thời mở rộng khả năng ứng dụng trong nhiều không gian tiêu dùng.

Hiện Hợp tác xã vẫn tập trung vào các sản phẩm từ mo cau. Trong đó hướng đến cách giới thiệu, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số, mạng xã hội. Trên sàn thương mại điện tử, quạt mo cau Hợp tác xã Nông nghiệp Kỹ nghệ Quảng Nam được bán với giá 15.000 đồng/cái; đồ đựng gia vị 20.000 đồng/10 cái; đĩa tròn 23.000 đồng/5 cái; chén mo cau 42.000 đồng/10 cái; khay, đĩa chữ nhật 31.500 đồng/10 cái...

Từ một tàu mo cau rụng trên đồi, trong vườn đến những sản phẩm chứa đựng thức ăn, thức uống trong nhà hàng là một hành trình ngắn về vật liệu, nhưng dài hơn về cách nghĩ. Khi biết tận dụng những vật liệu sẵn có để đưa vào sản xuất, tạo sinh kế và trở thành lựa chọn để giảm sử dụng đồ dùng khó phân hủy, sản phẩm xanh không còn là câu chuyện xa xôi.

Đây cũng chính là cách để hạn chế lượng rác thải sinh hoạt khó phân hủy, chung tay bảo vệ môi trường sống xung quanh.

MINH PHƯƠNG