Chính quyền hai cấp ở Đà Nẵng - Kỳ 1: Hành trình đến gần dân

Thành phố Đà Nẵng mới có diện tích rộng 11.859 km², hơn 3 triệu dân đã chính thức hình thành trên nền tảng hợp nhất giữa thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam (cũ), theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội.

Hợp nhất thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam (cũ) để hình thành thành phố mới không chỉ thay đổi về địa giới hành chính, mở rộng không gian phát triển mà đó là bước ngoặt lịch sử, thể hiện quyết tâm tinh gọn bộ máy, tăng hiệu lực quản lý và đặt mục tiêu phục vụ Nhân dân lên trên hết.

Theo lộ trình, từ ngày 1-7-2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được triển khai đồng loạt, thay thế mô hình 3 cấp trước đây.

Trước khi chính thức triển khai mô hình chính quyền 2 cấp từ ngày 1-7-2025, thành phố Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam (cũ) đã dành gần 10 ngày để tổ chức cuộc diễn tập “có một không hai” trong lịch sử đến từng xã, phường.

Nhiều thủ tục hành chính thiết yếu được đưa vào “bài kiểm tra” thực tế, như sao y chứng thực, đăng ký khai sinh, khai tử, thủ tục đất đai, giấy phép xây dựng, đăng ký kinh doanh, cùng các kênh tiếp nhận phản ánh. Đây đều là những dịch vụ công có tần suất phát sinh cao, yêu cầu khả năng xử lý nhanh chóng, chính xác từ phía chính quyền địa phương.

Gần 10 ngày “chạy thử” đồng loạt tại các địa phương không đơn thuần là cuộc tập dượt kỹ thuật. Đó còn là dịp để kiểm tra độ tương thích của hệ thống công nghệ thông tin, hạ tầng đường truyền, phần mềm ký số, những trụ cột công nghệ hỗ trợ vận hành chính quyền “phi địa giới”, bảo đảm dịch vụ hành chính công xuyên suốt, không ngắt quãng.

Tinh thần không được phép từ chối phục vụ người dân là mệnh lệnh xuyên suốt. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh: “Từ ngày 1-7, chúng ta không có quyền từ chối người dân bất cứ điều gì. Do đó, trong đợt vận hành này, cần tập trung cao nhất cho hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công, đảm bảo phục vụ dân chu đáo, không để ai bị bỏ lại.”

Đến làm thủ tục hành chính sáng 1-7, bà Lê Thị Giao Chi (phường Hải Châu) không khỏi vui mừng: “Cơ sở mới, cán bộ hướng dẫn chu đáo, dù đông nhưng vẫn rất trật tự. Đây chính là những gì người dân mong mỏi khi cải cách bộ máy tinh gọn, hướng đến người dân thì người dân luôn ủng hộ hết lòng”.

Theo Chủ tịch UBND phường Hải Châu Nguyễn Văn Duy, để kịp thời vận hành chính quyền 2 cấp, phường đã chuẩn bị cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Với sự hướng dẫn từ Trung ương đến thành phố, phường Hải Châu đã tập huấn vận hành.

Các vị trí từ các khâu trong quy trình xử lý thủ tục hành chính cho người dân đã thành thạo, thuần thục. Cán bộ công chức tự tin có thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

“Trong xu thế chung của toàn quốc, toàn thể cán bộ, công chức viên chức của phường đã sẵn sàng làm công việc chung trong bối cảnh mới. Tinh thần phục vụ mang tính chuyên nghiệp, thân thiện để đáp ứng sự kỳ vọng của Nhân dân”, ông Duy nói.

Để cung cấp dịch vụ công trong mô hình chính quyền 2 cấp, thành phố đã cập nhật cơ sở dữ liệu hơn 2.000 thủ tục hành chính của các sở ban ngành, phường/xã lên Cổng Dịch vụ công quốc gia nhằm đảm bảo cho việc đồng bộ, liên thông, không gián đoạn thông tin, dữ liệu. Một đường dây nóng phục vụ tiếp nhận, giải quyết vướng mắc về thủ tục hành chính cho người dân được thiết lập.

Ngay trong tuần đầu tiên sau khi các Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã/phường chính thức đi vào hoạt động, lãnh đạo UBND thành phố liên tục có mặt tại các xã, phường để kiểm tra và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Từ đó, kịp thời phát hiện điểm nghẽn, chấn chỉnh những bất cập và từng bước hoàn thiện quy trình phục vụ hành chính, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ công một cách hiệu quả, nhanh chóng và hài lòng hơn mỗi ngày.

Từ các phường đồng bằng, trung tâm thành phố đến những xã vùng núi, còn nhiều khó khăn, mỗi chuyến đi về cơ sở ngay những ngày đầu tổ chức chính quyền 2 cấp đều chở theo những trăn trở, đồng thời là những gợi ý, định hướng để xã vùng cao hoạt động tốt hơn, gần dân hơn.

Những chuyến kiểm tra không mang tính hình thức mà tập trung vào xác định điểm nghẽn, tháo gỡ bằng hành động, từ công nghệ thông tin tới nhân sự, cơ sở vật chất và quy trình nghiệp vụ.

Chỉ trong vòng nửa tháng kể từ khi chính thức vận hành, mô hình chính quyền 2 cấp tại Đà Nẵng đã bước đầu khẳng định hiệu quả thực tiễn: Bộ máy hành chính tinh gọn hơn, thủ tục được xử lý nhanh gọn, minh bạch, người dân đến đâu cũng được đón tiếp bằng sự tận tâm và chuyên nghiệp.

Đà Nẵng đã chứng minh rằng, cải cách hành chính không dừng ở khẩu hiệu, mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, quyết tâm đưa “chính quyền 2 cấp” đến gần dân, để mỗi lần người dân bước vào trụ sở phường/xã, dù bất kỳ ngày nào trong tuần, đều bắt gặp sự thân thiện, tận tâm, và trên hết là niềm tin vững chắc vào một nền hành chính vì dân, phục vụ Nhân dân.

HOÀNG PHAN - HOÀNG VƯƠNG - THANH HẢI - PHAN TOÀN