Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người hiện thực hóa khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam

Từ khát vọng của dân tộc đến con đường giải phóng đúng đắn

Độc lập, tự do là khát vọng xuyên suốt lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, nhiều phong trào yêu nước liên tiếp diễn ra, thể hiện ý chí bất khuất của nhân dân ta, nhưng không giành được thắng lợi do thiếu đường lối đúng đắn và một tổ chức đủ sức lãnh đạo toàn dân tộc.

Ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc đi tìm con đường giải phóng dân tộc. Hành trang Người mang theo là lòng yêu nước, thương dân sâu sắc và khát vọng giành lại độc lập cho Tổ quốc. Qua thực tiễn hoạt động cách mạng, Người đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; giải phóng dân tộc phải dựa vào sức mạnh của nhân dân và do nhân dân thực hiện.

Việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 đã chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo cách mạng. Từ đây, khát vọng độc lập, tự do được chuyển hóa thành mục tiêu, đường lối và chương trình hành động cụ thể. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh, lực lượng cách mạng từng bước được xây dựng, khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, sức mạnh của hàng triệu người Việt Nam được tập hợp dưới ngọn cờ giải phóng dân tộc.

Suốt cả cuộc đời vì nước vì dân, tâm nguyện nhất quán của Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là nền độc lập của đất nước và cuộc sống ấm no, tự do của nhân dân. Người từng khẳng định: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Lời khẳng định ấy chính là sự kết tinh sâu sắc cho ý chí và khát vọng của cả dân tộc Việt Nam.

Người cùng dân tộc làm nên mùa Thu độc lập

Khi chiến tranh thế giới thứ hai đi đến hồi kết, tình thế cách mạng xuất hiện, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã kịp thời nhận định thời cơ, quyết định phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Với niềm tin sâu sắc vào sức mạnh nhân dân, Người kêu gọi: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

Từ lời hiệu triệu của Người, hàng triệu người Việt Nam từ Bắc chí Nam đã đồng loạt đứng lên. Chỉ trong thời gian ngắn, chính quyền về tay nhân dân trên phạm vi cả nước. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là kết quả của đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn, quá trình chuẩn bị lâu dài, nghệ thuật nắm bắt thời cơ và sức mạnh đoàn kết của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hòa cùng dòng thác cách mạng chung của cả nước, trên mảnh đất Quảng Nam – Đà Nẵng, khí thế khởi nghĩa sục sôi dâng cao. Ngày 18/8/1945, nhân dân Quảng Nam khởi nghĩa giành chính quyền ở Hội An, trở thành một trong những địa phương giành chính quyền sớm nhất cả nước. Tiếp đó, ngày 26/8/1945, cuộc khởi nghĩa ở thành phố Đà Nẵng giành thắng lợi trọn vẹn. Chỉ trong chín ngày, từ ngày 18 đến 26/8/1945, chính quyền ở Quảng Nam và Đà Nẵng đã hoàn toàn về tay nhân dân. Thắng lợi này khẳng định truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, sự nhạy bén và ý chí cách mạng kiên cường của Đảng bộ và nhân dân địa phương.

Ngày 2/9/1945, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố trước quốc dân và thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do và độc lập”. Lời tuyên bố đanh thép đó là sự kết tinh ý chí của toàn dân tộc, xác lập địa vị pháp lý của Nhà nước Việt Nam mới và mở ra thời đại Hồ Chí Minh.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, giành được chính quyền chưa phải là điểm kết thúc của cách mạng. Độc lập chỉ có ý nghĩa khi nhân dân được tự do, có cuộc sống ấm no, hạnh phúc và được làm chủ vận mệnh của mình. Ngay sau Cách mạng Tháng Tám, Người chỉ rõ: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”.

Vì vậy, trong hoàn cảnh chính quyền cách mạng còn non trẻ, đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Chính phủ khẩn trương đề ra nhiệm vụ chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm; tổ chức Tổng tuyển cử, xây dựng Hiến pháp, xác lập các quyền dân chủ của nhân dân. Độc lập dân tộc được Người gắn chặt với xây dựng một nhà nước của dân, do dân và vì dân; trong đó nhân dân là chủ thể quyền lực, còn cán bộ, chính quyền có trách nhiệm phụng sự nhân dân.

Tư tưởng trên làm nên chiều sâu nhân văn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh. Người không chỉ giành lại tên nước trên bản đồ thế giới, mà còn hướng đến khôi phục phẩm giá, quyền sống và quyền làm chủ của mỗi người dân. Chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, vì thế, không tách rời khát vọng hòa bình, ấm no, tiến bộ và hạnh phúc.

Tiếp nối khát vọng của Người trong hành trình phát triển Đà Nẵng

Đối với Đà Nẵng, tiếp nối khát vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước hết là phát huy sức dân, chăm lo đời sống nhân dân và biến tiềm năng phát triển thành những thành quả thiết thực mà nhân dân được thụ hưởng.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I nhiệm kỳ 2025–2030 xác định tầm nhìn xây dựng thành phố hiện đại, giàu bản sắc, có chất lượng sống cao; trở thành một trong những cực tăng trưởng của đất nước. Tầm nhìn ấy hoàn toàn thống nhất với tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu của độc lập: phát triển đất nước phải hướng tới đời sống ấm no, tự do và hạnh phúc của nhân dân.

Năm 2026, thành phố tập trung phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng các cơ chế, chính sách đặc thù; đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội vững chắc. Đây vừa là cơ hội bứt phá, vừa đặt ra yêu cầu xây dựng bộ máy gần dân, sát dân, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Mỗi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ lợi ích chính đáng của nhân dân; mỗi cán bộ, công chức phải đề cao trách nhiệm, kỷ cương, tinh thần phụng sự và lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo kết quả công việc.

Trong tiến trình chuyển đổi số, Đà Nẵng kiên định quan điểm công nghệ phải phục vụ con người. Với chủ đề năm 2026 “Trí tuệ nhân tạo vì người dân – Thông minh hơn, Gần gũi hơn, Hiệu quả hơn”, thành phố hướng đến ứng dụng AI để nâng cao chất lượng dịch vụ công, tối ưu hóa quản trị đô thị và đáp ứng kịp thời nhu cầu của xã hội. Công nghệ chỉ thật sự có giá trị khi tạo thêm cơ hội để nhân dân tham gia quản trị, tiếp cận dịch vụ thuận lợi và thụ hưởng công bằng mọi thành quả phát triển.

Từ khát vọng độc lập, tự do trong mùa Thu năm 1945 đến khát vọng xây dựng Đà Nẵng hiện đại, văn minh và hạnh phúc hôm nay là một mạch nguồn tiếp nối liên tục. Đẩy mạnh học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới đòi hỏi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố tiếp tục khơi dậy ý chí tự lực, tự cường; phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết; chuyển hóa khát vọng thành chương trình hành động và kết quả cụ thể.

81 năm trôi qua, ánh sáng của mùa Thu độc lập vẫn rạng rỡ soi đường cho dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ khơi dậy khát vọng tự do, mà còn cùng toàn dân hiện thực hóa con đường giải phóng dân tộc. Kế thừa di sản vĩ đại của Người, Đà Nẵng hôm nay quyết tâm phát huy sức mạnh lòng dân, xây dựng chính quyền liêm chính – phục vụ, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Đó chính là hành động thiết thực nhất để bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng, đưa giá trị độc lập – tự do tiếp tục tỏa sáng trong kỷ nguyên phát triển mới.

TS. TRẦN NGỌC NHIỀU