Đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng

Tham dự Diễn đàn có PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản. Về phía các địa phương có Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam; Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức; Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Lào Cai Vũ Quỳnh Khánh; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Hòa Nam; Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Vương Quốc Nam.

Diễn đàn còn có sự tham dự của đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, trong đó có các chuyên gia đến từ Pháp, Đức, Ấn Độ, Singapore và các tổ chức nghiên cứu quốc tế.

Đổi mới tư duy quy hoạch, thúc đẩy liên kết vượt qua ranh giới hành chính

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn, tạo điều kiện tăng cường kết nối giữa đô thị với nông thôn, miền núi với đồng bằng, các trung tâm sản xuất với cửa ngõ giao thương.

Để phát huy những lợi thế này, các địa phương cần đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức lại nguồn lực và thúc đẩy liên kết vượt qua ranh giới hành chính. Chủ đề Diễn đàn đặt ra cách tiếp cận toàn diện đối với quy hoạch chiến lược theo bốn chiều cạnh: phát triển hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống; bảo tồn thiên nhiên, di sản và bản sắc cộng đồng, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài; thích ứng chủ động trước biến đổi khí hậu và những bất định của tương lai; kết nối để các địa phương phát huy lợi thế trong quan hệ với vùng, cả nước và thế giới. Bốn yêu cầu này cần được cụ thể hóa trong từng lựa chọn quy hoạch, bảo đảm tăng trưởng nhanh gắn với tiến bộ xã hội, trách nhiệm với môi trường và các thế hệ tương lai.

Ban Tổ chức mong muốn Diễn đàn phát huy tinh thần trao đổi cởi mở, thẳng thắn và trách nhiệm, tạo điều kiện để các chuyên gia quốc tế chia sẻ kinh nghiệm thành công, khó khăn và bài học thực tiễn phù hợp với điều kiện Việt Nam. Kinh nghiệm từ các địa phương, ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý và tiếng nói của doanh nghiệp về thị trường, khả năng huy động nguồn lực, yêu cầu đầu tư cần được lắng nghe đầy đủ. Qua đó, góp phần đưa quy hoạch sát thực tiễn hơn, tạo đồng thuận và nâng cao trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Đề cập định hướng quy hoạch trong giai đoạn mới, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, phát triển nhanh và bền vững là chủ trương xuyên suốt của Việt Nam. Ông đánh giá các phiên thảo luận chuyên đề có ý nghĩa thiết thực đối với việc triển khai các chủ trương, định hướng về quy hoạch không gian phát triển quốc gia, vùng và địa phương, cũng như công tác xây dựng, quản lý và quy hoạch đô thị.

Thông qua các phiên thảo luận, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương mong muốn các chuyên gia tập trung đề xuất giải pháp cho ba vấn đề: đo lường hiệu quả quy hoạch bằng giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị không gian và tài nguyên; nhìn nhận thích ứng với biến đổi khí hậu vừa là quá trình học hỏi dựa trên dữ liệu, vừa là không gian kinh tế mới, vừa là bài toán công bằng xã hội; gắn kết chặt chẽ quy hoạch giao thông thông minh với chuyển đổi năng lượng và công nghệ số.

Phát huy lợi thế địa phương, tăng cường kết nối vùng

Phát biểu chào mừng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam nhấn mạnh, quy hoạch không chỉ xác định nơi bố trí các hoạt động đô thị, sản xuất và hạ tầng, mà còn là công cụ lựa chọn ưu tiên phát triển, phân bổ nguồn lực, bảo vệ các giá trị tự nhiên, văn hóa, đồng thời tạo cơ hội phát triển công bằng hơn cho người dân.

Đối với Đà Nẵng, việc mở rộng không gian phát triển tạo cơ hội tăng cường liên kết giữa đô thị trung tâm với các khu vực nông thôn, miền núi, ven biển; giữa các trung tâm dịch vụ, du lịch, công nghiệp, logistics với các không gian di sản. Thành phố có điều kiện gắn kết tốt hơn với Hội An, Mỹ Sơn, Chu Lai và các địa bàn phía Tây, qua đó hình thành các chuỗi giá trị và hành lang phát triển có tính bổ trợ.

Đặc biệt, ngày 21-10-2026, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 tại Quyết định số 2016/QĐ-TTg. Quy hoạch mới xác định định hướng xây dựng Đà Nẵng trở thành thành phố biển sinh thái, hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, an toàn, đáng sống, có sức hấp dẫn và vị thế quốc tế; phát triển theo hướng tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố tổ chức không gian phát triển trong giai đoạn mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cụ thể hóa tầm nhìn thành các chương trình, quy hoạch cấp dưới, dự án ưu tiên, nguồn lực và cơ chế thực hiện phù hợp.

Từ thực tiễn địa phương, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam cho rằng, việc tổ chức không gian phát triển thống nhất là yêu cầu quan trọng, trong đó các khu vực và động lực kinh tế cần thực sự hỗ trợ lẫn nhau.

Quy hoạch cần làm rõ vai trò của từng khu vực, mối quan hệ giữa các trung tâm đô thị, công nghiệp, dịch vụ, du lịch với vùng nông thôn, miền núi; gắn phát triển công nghiệp với dịch vụ, nguồn nhân lực, logistics và thị trường; phát triển du lịch với bảo tồn di sản, cảnh quan và sinh kế cộng đồng.

Cùng với tổ chức không gian phát triển, cần chú trọng xây dựng không gian sống gắn với bảo tồn và khả năng thích ứng. Đà Nẵng quan tâm các kinh nghiệm về quản lý theo lưu vực, bảo vệ hành lang thoát lũ, phát triển hạ tầng xanh và giải pháp dựa vào tự nhiên. Công tác bảo tồn cần gắn với sự tham gia và lợi ích chính đáng của cộng đồng; yêu cầu an toàn trước thiên tai phải được tính đến ngay từ khâu quy hoạch, lựa chọn vị trí và thiết kế hạ tầng.

Tăng cường kết nối vùng cũng là yêu cầu quan trọng nhằm phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhu cầu đi lại của người dân. Quy hoạch cảng biển, cảng hàng không, giao thông công cộng và các tuyến giao thông liên vùng cần gắn với các trung tâm sản xuất, dịch vụ, logistics và khu dân cư. Hạ tầng kết nối chỉ phát huy hiệu quả khi được phối hợp đồng bộ với quy hoạch không gian, tổ chức vận tải, cơ chế liên kết giữa các địa phương và sự tham gia của doanh nghiệp.

Để đưa quy hoạch vào thực tiễn, các định hướng phát triển cần được cụ thể hóa bằng những chương trình, dự án có thứ tự ưu tiên, phù hợp khả năng cân đối nguồn lực, đồng thời xác định rõ trách nhiệm và cơ chế phối hợp. Các vấn đề về thể chế, quản trị, hợp tác công tư, huy động nguồn lực xã hội, chia sẻ dữ liệu và theo dõi kết quả cần được quan tâm nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Đà Nẵng mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến phản biện, khuyến nghị có cơ sở khoa học và kinh nghiệm thực tiễn từ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, các địa phương và đối tác quốc tế. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, tiếp thu những đề xuất phù hợp phục vụ công tác quy hoạch, quản lý và chuẩn bị các nhiệm vụ phát triển.

Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam 2026 diễn ra trong hai ngày 23 và 24-10 tại Trung tâm Hành chính thành phố Đà Nẵng. Ngày 24-10, Diễn đàn sẽ tổ chức phiên toàn thể với chủ đề “Tái định hình đô thị và phát triển kinh tế: Những thách thức của thế kỷ XXI” và phiên đối thoại chính sách cấp cao với chủ đề “Quy hoạch chiến lược địa phương trong kỷ nguyên mới”.

THANH NGUYÊN - QUANG HÀ - HUY THÀNH