Đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng - Kỳ 4: Kiến tạo nền tảng cho những ngành công nghệ mới

Mở đường cho công nghệ mới

Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị xác định Đà Nẵng là một cực tăng trưởng lớn của cả nước, đồng thời phát huy vai trò hạt nhân dẫn dắt trong thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Một trong những hướng đi được Đà Nẵng chú trọng là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo điều kiện để doanh nghiệp đưa công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới vào thử nghiệm trong phạm vi, thời hạn và điều kiện giám sát xác định.

Tháng 8-2025, Đà Nẵng cấp phép cho Basal Pay triển khai thử nghiệm có kiểm soát giải pháp công nghệ tài chính trong lĩnh vực du lịch. Sau một năm vận hành, phạm vi thử nghiệm đã mở rộng từ 3 điểm ban đầu lên 10 khu vực du lịch trọng điểm, trải dài từ Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, trung tâm Hải Châu, tuyến biển An Hải - Mỹ Khê - Ngũ Hành Sơn đến Hội An và Bà Nà Hills.

Đến cuối tháng 12-2025, Đà Nẵng phê duyệt thử nghiệm có kiểm soát, có thời hạn đối với giải pháp “MIMO - Trung gian chuyển đổi tài sản số sang tiền pháp định và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial)” do Công ty CP Dragon Lab triển khai.

Tiếp sau đó, tháng 8-2026, Đà Nẵng phê duyệt thử nghiệm có kiểm soát đối với các giải pháp công nghệ mới, gồm PayD, TORA, Umi Pay và Money X-Border, với thời hạn từ 18 đến 36 tháng. Trong đó, PayD hướng đến ứng dụng tài chính du lịch thông minh; TORA và Umi Pay là các giải pháp trung gian chuyển đổi tài sản số sang tiền pháp định và ngược lại; Money X-Border phát triển hạ tầng quyết toán xuyên biên giới trên nền tảng tài sản mã hóa. Như vậy, có 6 đơn vị được Đà Nẵng cấp phép thử nghiệm trong lĩnh vực này.

Một điểm nhấn trong quá trình triển khai cơ chế sandbox là việc HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 20/2026/NQ-HĐND ngày 29-5-2026, quy định tiêu chí, điều kiện lựa chọn, trình tự, thủ tục đăng ký, thẩm định và cấp phép thực hiện thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới trên địa bàn Đà Nẵng. Phạm vi áp dụng không bó hẹp trong tài chính số hay tài sản mã hóa mà mở ra khả năng thử nghiệm các giải pháp công nghệ mới thuộc nhiều lĩnh vực, nếu đáp ứng tiêu chí và điều kiện theo quy định.

Các quyết định cho thấy cơ chế sandbox đang từng bước được đưa vào những nhu cầu cụ thể trong hoạt động du lịch, dịch vụ và giao dịch xuyên biên giới. Tuy nhiên, các giải pháp vẫn trong thời gian thử nghiệm, cần tiếp tục được đánh giá về tính khả thi, mức độ an toàn và hiệu quả thực tế.

Chia sẻ tại hội thảo “Sandbox tài sản mã hóa - Động lực tăng trưởng mới cho du lịch số Đà Nẵng” tổ chức hôm 16-10-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhấn mạnh, sandbox không phải một chương trình độc lập mà là một phần trong định hướng lớn hơn về đổi mới sáng tạo, kinh tế số và thu hút doanh nghiệp công nghệ. Vấn đề không nằm ở số lượng sandbox được cấp phép, mà ở khả năng đưa các giải pháp mới vào thực tiễn, kết nối với doanh nghiệp và tạo ra giá trị kinh tế.

“Cơ hội của Đà Nẵng không nằm ở việc có nhiều sandbox hơn các địa phương khác, mà ở khả năng tiên phong đưa các giải pháp mới vào thực tiễn. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao trải nghiệm du khách, mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp địa phương và tạo thêm động lực tăng trưởng cho thành phố”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhấn mạnh.

Để các giải pháp sandbox không vận hành riêng lẻ, Đà Nẵng thúc đẩy kết nối giữa doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng, đơn vị du lịch, dịch vụ và các đối tác liên quan. Tại hội thảo ngày 16-10, 5 biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết giữa Basal Pay với PayD, Umi Pay, X-Border, FUTA Land và Furama Resort Đà Nẵng. Các thỏa thuận hướng đến kết nối giải pháp công nghệ, tài chính và giao dịch xuyên biên giới với các điểm cung cấp dịch vụ, tạo điều kiện để sản phẩm tiếp cận người dùng và kiểm chứng hiệu quả thực tế.

Ông Lê Đức Hạnh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc PayD nhấn mạnh, việc kết nối, chia sẻ kinh nghiệm tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố (AML/CFT) giữa các mô hình thử nghiệm sẽ góp phần nâng cao chuẩn mực an toàn, mang đến cho du khách trải nghiệm thanh toán thuận tiện, minh bạch. Các doanh nghiệp cũng lưu ý yêu cầu về xác minh danh tính khách hàng, truy vết dòng tiền, bảo mật giao dịch, bảo vệ tài sản và xử lý sự cố.

Giá trị của sandbox không chỉ nằm ở việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp đưa công nghệ mới vào thử nghiệm, mà còn ở khả năng giúp cơ quan quản lý nhận diện những vấn đề chưa được quy định đầy đủ trong thực tiễn. Trường hợp MIMO với giải pháp trung gian chuyển đổi tài sản số sang tiền pháp định và ngược lại theo cơ chế không lưu ký là một ví dụ. Qua quá trình thử nghiệm, những vấn đề về cách thức vận hành, quản trị rủi ro, bảo vệ người sử dụng và yêu cầu pháp lý đối với mô hình dịch vụ mới có thể được đánh giá cụ thể trong phạm vi được cấp phép.

Đây cũng là nguồn dữ liệu và kinh nghiệm thực tiễn để Đà Nẵng nghiên cứu, tổng kết, kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế, chính sách và quy định pháp luật đối với những vấn đề mới, chưa có tiền lệ tại Việt Nam. Những mô hình được kiểm chứng về tính khả thi, hiệu quả và mức độ an toàn có thể trở thành cơ sở tham khảo cho quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý, mở rộng phạm vi áp dụng hoặc nghiên cứu nhân rộng tại những địa phương có điều kiện phù hợp.

Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn phát triển mới với không gian và nguồn lực được mở rộng sau hợp nhất. Trong bối cảnh đó, vai trò cực tăng trưởng không chỉ thể hiện ở khả năng tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực, mà còn ở trách nhiệm tiên phong thử nghiệm những mô hình, cơ chế phát triển mới.

Thông qua sandbox, Đà Nẵng có cơ hội kiểm chứng các giải pháp công nghệ chưa từng có tiền lệ, đồng thời đóng góp kinh nghiệm từ thực tiễn địa phương vào quá trình hoàn thiện thể chế chung. Đây là một hướng đi để thành phố phát huy vai trò hạt nhân dẫn dắt, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo thêm động lực tăng trưởng, gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích của người dân, doanh nghiệp.

Tạo nền tảng cho công nghệ chiến lược

Cùng với các mô hình tài chính số, Đà Nẵng đang thúc đẩy phát triển vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao - những lĩnh vực có hàm lượng tri thức, giá trị gia tăng lớn và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Định hướng này đang được cụ thể hóa thông qua thu hút doanh nghiệp, phát triển hạ tầng nghiên cứu và mở rộng hợp tác quốc tế. Đầu tháng 11/2026, Công ty TNHH Công nghệ Marvell Việt Nam, thuộc Tập đoàn công nghệ Marvell (Hoa Kỳ), khai trương văn phòng mở rộng tại tòa nhà ICT1, Khu Công viên phần mềm số 2. Đây là kết quả của quá trình xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp và hoàn thiện hạ tầng công nghệ của Đà Nẵng, bắt đầu từ chuyến công tác xúc tiến đầu tư tại Thung lũng Silicon vào tháng 10-2023 của lãnh đạo thành phố.

Tại lễ khai trương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh kỳ vọng sự liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và các trường đại học sẽ tạo điều kiện để Đà Nẵng từng bước làm chủ công nghệ chiến lược. Thành phố cam kết hỗ trợ doanh nghiệp về điều kiện cơ sở vật chất khi Marvell tiếp tục mở rộng quy mô nhân sự và hoạt động. Về phía doanh nghiệp, Marvell khẳng định cam kết gắn bó lâu dài, phát triển đội ngũ nhân sự, phối hợp với các trường đại học trong đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu.

Một mắt xích quan trọng khác trong hệ sinh thái là Dự án Phòng thí nghiệm phục vụ sản xuất công nghệ đóng gói tiên tiến (Fab-Lab) do Công ty CP VSAP LAB đầu tư tại phường Hải Châu. Dự án có tổng vốn 1.800 tỷ đồng, diện tích xây dựng 2.288m², tổng diện tích sàn sử dụng hơn 5.700m². Khi hoàn thành, Fab-Lab sẽ có khu vực nghiên cứu, phát triển các công nghệ đóng gói tiên tiến như FOWLP, 2.5D/3D IC, Silicon Interposer, Silicon-Bridge và khu vực sản xuất thử nghiệm trên wafer thật với các thiết bị quang khắc, liên kết wafer và đo kiểm.

Hiện dự án đang trong giai đoạn hoàn thiện. Sau khi hoàn thành và đưa vào hoạt động, công suất thiết kế dự kiến đạt 10 triệu sản phẩm mỗi năm, phục vụ thị trường trong nước và quốc tế.

Hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất thử này tạo điều kiện để doanh nghiệp thiết kế vi mạch tiếp cận công nghệ đóng gói tiên tiến, từng bước tham gia các công đoạn có giá trị cao hơn trong chuỗi ngành bán dẫn.

Đà Nẵng cũng mở rộng kết nối quốc tế để phát triển lĩnh vực này. Trong tháng 7-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu chủ trì buổi làm việc với Đoàn công tác Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA) do ông Ang Wee Seng, Giám đốc điều hành Hiệp hội, làm Trưởng đoàn. Hai bên trao đổi về môi trường đầu tư, hợp tác phát triển công nghiệp bán dẫn, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối doanh nghiệp giữa Đà Nẵng và Singapore.

Trong khuôn khổ chương trình, SSIA ký kết các bản ghi nhớ hợp tác với nhiều cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp của Đà Nẵng. Nội dung tập trung vào xúc tiến đầu tư, phát triển công nghiệp bán dẫn, đào tạo nguồn nhân lực, kết nối doanh nghiệp và thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn giữa hai bên.

Đầu tháng 11-2026, tại Australia, Đoàn công tác thành phố do Phó Bí thư Thành ủy Ngô Xuân Thắng làm Trưởng đoàn đã làm việc với Đại học Công nghệ Sydney (UTS), trao đổi về hợp tác đào tạo, nghiên cứu và phát triển các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, tự động hóa. Hoạt động này mở thêm cơ hội kết nối chuyên gia, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp quốc tế, bổ sung nguồn lực cho hệ sinh thái công nghệ cao của Đà Nẵng.

Từ thử nghiệm các mô hình tài chính số đến thu hút doanh nghiệp, phát triển hạ tầng bán dẫn và mở rộng hợp tác quốc tế, Đà Nẵng đang từng bước hình thành các mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ. Với mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11-12% mỗi năm, quy mô GRDP trên 720.000 tỷ đồng vào năm 2030, Đà Nẵng đang chuyển lợi thế về cơ chế đặc thù và định hướng chiến lược thành kết quả cụ thể.

Sandbox không phải đích đến mà là phép thử để lựa chọn những mô hình phù hợp, có khả năng phát triển và nhân rộng. Những kết quả, kinh nghiệm từ quá trình thử nghiệm cũng là cơ sở để thành phố đóng góp vào việc hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật, qua đó phát huy vai trò cực tăng trưởng không chỉ bằng giá trị kinh tế tạo ra mà còn bằng những mô hình phát triển mới có thể tham khảo, nhân rộng trong cả nước.

HOÀNG PHAN - THANH NGUYÊN