Hiện trạng kiến trúc cảnh quan thành phố Đà Nẵng

1.Cấu trúc cảnh quan tổng thể:

Đà Nẵng có cấu trúc cảnh quan đặc thù “mở” với trục biển Đông phía Đông, dãy núi và rừng đầu nguồn phía Tây, cùng hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn và sông Hàn xuyên qua lõi đô thị. Không gian cảnh quan vì vậy hình thành ba lớp: Dải ven biển – du lịch, Lõi đô thị ven sông,

Vành đai sinh thái trung du – miền núi. Sự đan xen này tạo nên nền tảng cho mô hình đô thị biển đa trung tâm, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát chiều cao, mật độ và hành lang bảo vệ cảnh quan tự nhiên.

2. Lõi đô thị trung tâm Đà Nẵng

Khu vực trung tâm (Hải Châu – Thanh Khê – Sơn Trà cũ) mang hình thái đô thị hiện đại với mật độ xây dựng cao và hệ thống cao tầng ven sông Hàn. Skyline đô thị được hình thành bởi các công trình hỗn hợp, khách sạn và cao ốc văn phòng dọc các trục Bạch Đằng – Trần Hưng Đạo – Võ Văn Kiệt.

Hệ thống cầu qua sông Hàn như cầu Rồng, cầu Sông Hàn, cầu Trần Thị Lý tạo nên các điểm nhấn kiến trúc và cấu trúc thị giác đặc biệt, góp phần định hình hình ảnh đô thị về đêm.

Không gian công cộng ven sông được tổ chức thành quảng trường, công viên, tuyến đi bộ liên hoàn, tạo nên mặt tiền đô thị hướng nước đặc trưng. Kiến trúc trung tâm có sự pha trộn giữa công trình hiện đại và một số dãy nhà kiến trúc Pháp thuộc trên các tuyến Trần Phú, Bạch Đằng.

3. Ven biển và đô thị nghỉ dưỡng

Dải ven biển từ bán đảo Sơn Trà đến Non Nước – Điện Bàn hình thành hành lang kiến trúc du lịch nghỉ dưỡng đặc trưng.

Các công trình khách sạn cao tầng, resort và khu nghỉ dưỡng bố trí song song với bờ biển, tạo nên tuyến kiến trúc liên tục hướng biển. Không gian cảnh quan được tổ chức theo cấu trúc: biển – bãi cát – đường ven biển – dải công trình cao tầng phía sau.

Các khu nghỉ dưỡng phía Nam (Non Nước) có mật độ thấp hơn, xen kẽ sân golf và mảng xanh. Bán đảo Sơn Trà giữ vai trò khối cảnh quan tự nhiên nổi bật, với hệ rừng nguyên sinh và địa hình dốc tạo nên hình ảnh nền xanh phía Đông Bắc đô thị.

4. Không gian di sản và kiến trúc cổ

Không gian di sản nổi bật của thành phố gồm Phố cổ Hội An và Thánh địa Mỹ Sơn.

Hội An có cấu trúc đô thị thấp tầng, mật độ xây dựng vừa phải, mặt tiền nhà cổ mái ngói, tường vàng đặc trưng, phố nhỏ hẹp và hệ thống nhà cổ quay mặt ra sông Hoài.

Hình thái kiến trúc gỗ, không gian sân trong và nhà ống tạo nên đặc trưng đô thị thương cảng thế kỷ XVI–XVIII.

Mỹ Sơn là quần thể đền tháp Chăm Pa nằm trong thung lũng bao quanh bởi rừng núi, tạo nên sự hòa quyện giữa kiến trúc cổ và cảnh quan tự nhiên.

5. Cảnh quan nông thôn – trung du – miền núi

Khu vực phía Tây và Tây Nam thành phố mang đặc trưng cảnh quan nông nghiệp và sinh thái rừng đầu nguồn.

Các làng truyền thống bố trí theo cấu trúc cụm, gắn với sông suối và ruộng lúa.

Kiến trúc nhà ở nông thôn chủ yếu là nhà cấp 4, nhà mái ngói, nhà bê tông cải tạo; tại vùng đồng bào Cơ Tu xuất hiện nhà Gươl cộng đồng với kiến trúc sàn gỗ đặc trưng.

Không gian trung du và miền núi tạo thành vùng cảnh quan xanh rộng lớn, đóng vai trò nền sinh thái cho toàn bộ thành phố.