Thanh tra không chỉ tìm ra sai phạm mà phải góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật

Theo báo cáo, năm 2025, ngành Thanh tra triển khai 66.032 cuộc thanh tra, kiểm tra tại 79.894 đơn vị, với chất lượng và hiệu quả được nâng cao rõ rệt. Qua đó, phát hiện vi phạm hơn 256.341 tỷ đồng, tăng 62,7%; 1.414 ha đất vi phạm, tăng 477% so với năm trước.

Trong đó, kiến nghị thu hồi 210.940 tỷ đồng và 1.027 ha đất; kiến nghị xử lý khác 45.401 tỷ đồng và 387 ha đất; xử phạt vi phạm hành chính 2.880 tỷ đồng.

Cùng với đó, ngành Thanh tra đã kiến nghị xem xét xử lý hành chính 2.187 tập thể, 5.400 cá nhân, chuyển cơ quan điều tra 153 vụ việc, 108 đối tượng.

Bên cạnh hoạt động thanh tra, công tác đôn đốc, xử lý sau thanh tra được tăng cường. Toàn ngành đã kiểm tra, đôn đốc thực hiện 7.882 kết luận, trong đó 59,1% kết luận đã hoàn thành 100%. Qua đó, thu hồi 10.938 tỷ đồng, xử lý hành chính hàng nghìn tổ chức, cá nhân và chuyển cơ quan điều tra 85 vụ việc.'

Công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng là điểm sáng trong năm 2025 của ngành Thanh tra. Toàn ngành đã giải quyết 22.663 vụ việc khiếu nại, tố cáo, đạt tỉ lệ 82,4%. Qua giải quyết đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước 12,4 tỷ đồng, trả lại quyền lợi hợp pháp cho tổ chức, cá nhân 25,3 tỷ đồng, xử lý trách nhiệm 239 người, chuyển cơ quan điều tra 13 vụ việc. 

Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục là nhiệm vụ xuyên suốt, trọng tâm của ngành Thanh tra. Toàn ngành đã xác minh tài sản, thu nhập của gần 3.000 người; xử lý kỷ luật 14 trường hợp kê khai không trung thực; có 67 trường hợp người đứng đầu bị kết luận là thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng, lãng phí đã xử lý trách nhiệm 40 người đứng đầu để xảy ra tham nhũng, lãng phí.

Thanh tra Chính phủ đã tham mưu trình Quốc hội thông qua 3 luật (Luật Thanh tra; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật tố cáo và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng).

Đồng thời tham mưu trình Chính phủ ban hành 4 nghị định, nhiều thông tư quan trọng, kịp thời hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động thanh tra trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình ghi nhận, đánh giá cao những thành tích ngành Thanh tra đã đạt được trong năm 2025.

Về các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cho biết, năm 2026 là năm đầu của nhiệm kỳ mới, cũng là năm đầu của một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên tăng tốc, bứt phá, phát triển. Tăng tốc, phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, các động lực tăng trưởng và phát triển mới.

"Việc tăng tốc, phát triển của đất nước kéo theo quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa. Những hoạt động này liên quan đến đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng rất nhiều. Do đó, công tác phòng ngừa sai phạm, công tác thanh tra sẽ đặt ra các yêu cầu nặng nề hơn, phải làm quyết liệt và hiệu quả hơn", Phó Thủ tướng Thường trực nêu vấn đề.

Đồng thời, tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, nhưng đổi mới sáng tạo cũng có nhiều rủi ro. Vì vậy, tinh thần thanh tra phải thực hiện trên nguyên tắc: Thanh tra phải để nâng đỡ những đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung. Công tác thanh tra phải phân biệt được ai cố tình làm sai, lợi dụng đổi mới sáng tạo để tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, trục lợi và ai có những cống hiến thực sự, không có tư lợi trong đổi mới sáng tạo.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình yêu cầu Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra cần tiếp tục tham gia sâu rộng, hiệu quả hơn nữa vào công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí. Không chỉ tập trung tìm ra sai phạm mà thanh tra còn giúp các cơ quan, đơn vị nhận diện được các rủi ro để quản trị tốt hơn, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa và đề xuất cho các cơ quan chức năng hoàn thiện hệ thống pháp luật chặt chẽ hơn.

Cùng với đó, thanh tra phải có trọng tâm, trọng điểm, thanh tra vào những chỗ có nguy cơ, không phải là thanh tra tràn lan. Tiếp tục chú trọng, thực hiện tốt hơn nữa công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo của người dân.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình lưu ý Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra cần quan tâm hơn nữa tới công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Thực hiện tốt công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong chính nội bộ ngành; xây dựng được đội ngũ cán bộ thanh tra "vừa hồng, vừa chuyên", liêm chính, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, nỗ lực hết mình để hoàn thành tốt nhất các nhiệm vụ được giao.

THANH NGUYÊN