Đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Báo cáo tại buổi làm việc, Sở Dân tộc và Tôn giáo cho biết, tổng nguồn kinh phí thực hiện chương trình năm 2025 khi kết thúc chính quyền cấp huyện (bao gồm cả vốn chuyển từ các năm trước) là hơn 1.267 tỷ đồng. Đến 30/6/2025 giải ngân đạt 466 tỷ đồng, đạt 37%.

Ở cấp sở, ngành, tổng kinh phí thực hiện là hơn 46 tỷ đồng, giải ngân đạt 25%. Riêng Sở Dân tộc và Tôn giáo được phân bổ hơn 39 tỷ đồng, đạt tỷ lệ khoảng 26%.
Theo đánh giá, tỷ lệ giải ngân của Chương trình còn khá thấp. Việc chậm giải ngân được xác định là do nhiều nguyên nhân; trong đó có việc sáp nhập đơn vị hành chính khiến công tác phân bổ, bàn giao nguồn vốn từ các huyện cũ của tỉnh Quảng Nam cho xã mới chưa đầy đủ; việc tổ chức bàn giao giữa các xã mới và cũ còn chậm. Bộ máy tổ chức ở các xã hiện thiếu nhân lực và năng lực chưa đáp ứng được yêu cầu, gây khó khăn trong công tác tham mưu, điều hành, triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay. 

Hiện Sở Dân tộc và Tôn giáo đang chỉ đạo các xã rà soát và hoàn tất việc bàn giao các dự án, công trình giữa xã cũ và xã mới; hướng dẫn cụ thể về việc chuyển giao nhiệm vụ chủ đầu tư cho phù hợp với quy định hiện hành để các địa phương đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân cách chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tại cuộc họp, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã kiến nghị, đề xuất một số nội dung nhằm triển khai hiệu quả chương trình cho giai đoạn tới. Trong đó, Sở đề xuất cần thiết kế Chương trình giai đoạn 2026-2030 theo hướng tinh gọn; nhóm các Dự án, Tiểu dự án có nhiệm vụ tương đồng, tập trung nguồn lực, hạn chế dàn trãi, trùng lắp với các chương trình khác, trong đó phân định cụ thể về đối tượng thụ hưởng, cơ chế thực hiện và đầu ra sản phẩm rõ ràng; xây dựng các định mức ngân sách đảm bảo đúng, đủ, sát thực tế, cơ chế lồng ghép nguồn vốn để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của chương trình.

Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 02 cấp, thành phố Đà Nẵng có 33 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó có 28 xã đặc biệt khó khăn, 02 xã có thôn đặc biệt khó khăn, theo đó, Sở đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề xuất Chính phủ tiếp tục hỗ trợ từ ngân sách trung ương cho thành phố thực hiện CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS & MN giai đoạn 2026-2030. 

Cơ chế, chính sách về đầu tư cơ sở hạ tầng cần ưu tiên đầu tư giao thông kết nối liên vùng, liên xã và liên thôn; đầu tư hạ tầng giáo dục, y tế, công nghệ chuyển đổi số. Ban hành cơ chế, chính sách đặc thù đối với quy hoạch, sắp xếp dân cư đảm bảo các dịch vụ xã hội cơ bản gắn với sản xuất và phát triển du lịch cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đồng thời, sớm hướng dẫn nội dung và lộ trình xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026- 2030. Sớm ban hành các Nghị định, thông tư hướng dẫn và tổ chức tập huấn cho các địa phương ngay thời kỳ đầu của Chương trình, trước khi giao vốn; để khi Chương trình được triển khai các đối tượng thụ hưởng tiếp cận được ngay các nguồn vốn.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Anh Tuấn ghi nhận những nỗ lực của Sở Dân tộc và Tôn giáo, trong điều kiện sáp nhập, sắp xếp tổ chức lại bộ máy chính quyền, còn nhiều khó khăn, nhưng luôn tập trung cao độ, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Chỉ đạo triển khai nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Anh Tuấn đề nghị Sở Dân tộc và Tôn giáo ưu tiên tập trung cho nhiệm vụ giải ngân vốn Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi. Trong đó, cần nắm vững chi tiết, quy mô nguồn vốn trước thời điểm sáp nhập, để thực hiện việc giám sát chuyển tiếp, bàn giao nguồn vốn cho các đơn vị, địa phương mới sau sáp nhập. Triển khai phương án đốc thúc, hướng dẫn địa phương thực hiện Chương trình trong thời gian tới. Đồng thời, giao Sở Dân tộc và Tôn giáo phối hợp với các Sở, ngành, địa phương liên quan và các chủ đầu tư sớm xử lý những bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện Chương trình.

Phó Chủ tịch Trần Anh Tuấn nhấn mạnh: "Các sở ngành, địa phương hưởng thụ cần tập trung cao độ, thống nhất hành động, triển khai hiệu quả, phát huy nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, góp phần nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội toàn diện cho khu vực còn nhiều khó khăn này".

THÚY HẰNG