Đồng hành cùng ngư dân phát triển nghề cá bền vững, quyết tâm chống khai thác IUU

Tiếp sức ngư dân vươn khơi, hiện đại hóa nghề cá

Nhiều năm qua, nghề khai thác thủy sản luôn giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển của Đà Nẵng. Tuy nhiên, cùng với những biến động của thị trường, giá nhiên liệu tăng cao, nguồn lợi thủy sản suy giảm cục bộ và yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ, hoạt động khai thác đang đối mặt với không ít thách thức. Không ít tàu cá xuống cấp, trang thiết bị lạc hậu, trong khi chi phí đầu tư đổi mới phương tiện vượt quá khả năng của nhiều chủ tàu.

Trong bối cảnh đó, các chính sách hỗ trợ được thành phố triển khai những năm qua trở thành điểm tựa quan trọng giúp ngư dân duy trì sản xuất.

Theo Chi cục Biển đảo và Thủy sản thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, UBND thành phố đã hỗ trợ hơn 2,2 tỷ đồng cho 164 lượt tàu cá. Trong đó, hơn 1,3 tỷ đồng được hỗ trợ mua bảo hiểm thân tàu cho 128 lượt tàu cá; hơn 839 triệu đồng hỗ trợ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và thuê bao năm đầu tiên cho 35 tàu cá. Thành phố cũng hỗ trợ kinh phí đầu tư máy móc, thiết bị phục vụ khai thác và bảo quản hải sản nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất trên biển.

Kế thừa và mở rộng các chính sách trước đây, Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐND tiếp tục dành nhiều nguồn lực hỗ trợ ngư dân đầu tư đổi mới phương tiện, nâng cao năng lực khai thác. Nổi bật là chính sách hỗ trợ thêm 40% kinh phí mua bảo hiểm thân tàu đối với tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên ngoài mức hỗ trợ của Trung ương. Đây không chỉ là chính sách hỗ trợ về tài chính mà còn là sự sẻ chia thiết thực với những rủi ro mà ngư dân phải đối mặt trong mỗi chuyến biển.

Đặc biệt, thành phố hỗ trợ 50% chi phí mua thiết bị giám sát hành trình, tối đa 11 triệu đồng mỗi tàu; hỗ trợ cước thuê bao thiết bị giám sát hành trình và nhật ký khai thác thủy sản điện tử. Những chính sách này góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thủy sản, từng bước hình thành phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.

Không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước, thiết bị giám sát hành trình còn là công cụ hỗ trợ đắc lực cho ngư dân trong quá trình hoạt động trên biển, góp phần bảo đảm an toàn cho tàu cá, nâng cao khả năng kết nối thông tin và xử lý tình huống khi gặp sự cố. Xa hơn, đây còn là yêu cầu bắt buộc để nghề cá địa phương đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Niềm vui được mùa trong những chuyến biển cũng đang tiếp thêm niềm tin cho nhiều ngư dân. Ông Lê Phú Thạnh (thôn Long Thạnh, xã Tam Xuân) cho biết, tàu cá QNa-90055 của gia đình vừa khai thác được khoảng 15 tấn cá cơm, mang lại nguồn thu hơn 150 triệu đồng.

Theo ông Thạnh, bên cạnh yếu tố thời tiết thuận lợi và nguồn lợi hải sản xuất hiện dày hơn trên các ngư trường gần bờ, sự đồng hành của chính quyền thông qua các chính sách hỗ trợ đã giúp ngư dân thêm yên tâm đầu tư sản xuất và bám biển.

“Cầu mong trời yên biển lặng, mưa thuận gió hòa để ngư dân đi biển an toàn và có những mẻ lưới đầy. Những chuyến biển đầu năm thuận lợi giúp bà con thêm phấn khởi, có động lực tiếp tục vươn khơi và gắn bó với nghề”, ông Thạnh chia sẻ.

Khai thác bền vững, gìn giữ nguồn lợi biển

Nếu các chính sách hỗ trợ đầu tư là giải pháp trước mắt thì định hướng phát triển nghề cá bền vững mới là giá trị cốt lõi mà Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐND hướng tới.

Một trong những nội dung mang tính đột phá là chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ nghề lưới kéo sang các nghề khai thác khác thân thiện hơn với môi trường biển. Theo quy định, ngư dân được hỗ trợ 50% chi phí chuyển đổi nghề, tối đa 50 triệu đồng mỗi tàu để mua sắm ngư cụ và cải hoán tàu cá.

Lưới kéo từ lâu được đánh giá là nghề khai thác có nguy cơ tác động lớn đến hệ sinh thái đáy biển và nguồn lợi thủy sản. Việc khuyến khích chuyển đổi nghề không chỉ giúp giảm áp lực khai thác mà còn tạo điều kiện để ngư dân tiếp cận các mô hình sản xuất hiệu quả hơn, phù hợp với xu thế phát triển bền vững.

Chủ tịch UBND xã Tam Xuân Nguyễn Chí Dân cho rằng, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề là chủ trương nhân văn, phù hợp với yêu cầu phát triển nghề khai thác hải sản hiện nay. Theo ông, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để ngư dân tiếp cận chính sách, từng bước chuyển đổi sang các nghề khai thác thân thiện với môi trường và bảo vệ hệ sinh thái biển.

Điều đáng ghi nhận là các chính sách hỗ trợ đều gắn liền với trách nhiệm của chủ tàu cá. Việc duy trì thiết bị giám sát hành trình, sử dụng đúng mục đích các thiết bị được hỗ trợ, chấp hành đầy đủ quy định về khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản cho thấy mục tiêu của thành phố không chỉ dừng ở hỗ trợ kinh phí mà còn hướng đến xây dựng một nghề cá văn minh, trách nhiệm và tuân thủ pháp luật.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Nam Sơn, thành phố đang tập trung triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách hỗ trợ ngư dân phát triển thủy sản bền vững; đồng thời đẩy mạnh điều tra, đánh giá nguồn lợi thủy sản và môi trường sống của các loài thủy sản tại vùng biển ven bờ và vùng lộng.

Song song đó, ngành chức năng tăng cường các giải pháp chống khai thác IUU, theo dõi chặt chẽ tàu cá mất kết nối giám sát hành trình, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm ranh giới trên biển; rà soát, quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; cập nhật đầy đủ dữ liệu tàu cá vào hệ thống quản lý nghề cá quốc gia; kiểm soát sản lượng thủy sản qua cảng và xác nhận nguồn gốc nguyên liệu khai thác theo đúng quy định.

Những nỗ lực hỗ trợ đắc lực cho bà con ngư dân của thành phố không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá mà còn góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với thủy sản Việt Nam.

MINH PHƯƠNG