Đưa Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng – Kỳ 3: Nguồn nhân lực chất lượng cao quyết định hiện thực hóa các động lực tăng trưởng mới

Gắn thu hút với sử dụng

Sự phát triển của công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tài chính quốc tế, logistics và y tế chuyên sâu đang làm thay đổi nhu cầu nhân lực của Đà Nẵng. Bên cạnh lao động được đào tạo bài bản, Đà Nẵng cần đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, nhân lực đầu ngành có khả năng dẫn dắt và giải quyết những vấn đề phức tạp.

Tại khu vực công, trong nhiều năm qua, Đà Nẵng đã có nhiều chính sách thu hút, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các yêu cầu phát triển của thành phố. Sau khi hợp nhất, mở rộng không gian phát triển, thành phố Đà Nẵng ban hành nghị quyết số 15/2025/NQ-HĐND ngày 23-6-2025 của HĐND thành phố quy định mức hỗ trợ thu nhập từ 50–150 triệu đồng/tháng, hỗ trợ tiền thuê nhà tối đa 20 triệu đồng/tháng; đồng thời có cơ chế khuyến khích nghiên cứu, khen thưởng thành tích và đào tạo chất lượng cao trong nước, nước ngoài.

Mới nhất, thành phố đã thu hút một tiến sĩ là viên chức cấp bộ về công tác; phê duyệt hợp đồng lao động tại Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế với mức lương 100 triệu đồng/tháng. Một khóa bồi dưỡng về xây dựng, quản lý, vận hành trung tâm đã hoàn thành; 7 khóa đào tạo ngắn hạn dành cho nhân lực ngành y tế đang được triển khai.

Tại cuộc họp ngày 23-10 về triển khai chính sách thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao khu vực công, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi yêu cầu các cơ quan rà soát, tham mưu hoàn thiện cơ chế, bảo đảm đồng bộ và phù hợp thực tiễn. Trong đó, Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành tiếp tục xây dựng dự thảo nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15/2025/NQ-HĐND; ngành tài chính cân đối nguồn lực, tham mưu chính sách đãi ngộ đủ sức cạnh tranh.

Một nội dung được chú trọng là bổ sung tiêu chí nhận diện, đánh giá nguồn nhân lực tham gia các dự án trọng điểm; thu hút chuyên gia khoa học, công nghệ thông qua đặt hàng giải quyết những bài toán lớn của thành phố. Cách tiếp cận này gắn việc tuyển chọn với mục tiêu, sản phẩm đầu ra và điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Tiếp đó, tại buổi làm việc ngày 29-10 với các sở, ngành, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, có đánh giá và số liệu chứng minh; xác định rõ nhóm ngành ưu tiên, phân loại đối tượng và xây dựng tiêu chí phù hợp. Chủ tịch UBND thành phố cũng lưu ý quan tâm thu hút nhân lực là đồng bào dân tộc thiểu số; đề nghị nghiên cứu thành lập Ban Chỉ đạo với sự tham gia của lãnh đạo thành phố để triển khai nhiệm vụ toàn diện, sâu sát.

Những yêu cầu này đặt việc sử dụng và trọng dụng nhân lực ngay trong quá trình xây dựng chính sách thu hút. Thành phố cần xác định rõ từng lĩnh vực thiếu năng lực gì, chuyên gia được giao công việc nào và kết quả đóng góp được đánh giá ra sao.

Trao đổi về vấn đề thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học công nghệ, TS. Lê Đức Viên - Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy, cho biết thu hút được chuyên gia mới chỉ là bước đầu; điều quan trọng là tạo môi trường để họ phát huy năng lực và gắn bó lâu dài. Việc đánh giá cần dựa trên sản phẩm, giải pháp công nghệ, kết quả ứng dụng và đóng góp thực tế. Ông Lê Đức Viên đề xuất xây dựng đầu mối điều phối chuyên trách về nhân tài khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cùng bản đồ nhu cầu nhân lực cho từng lĩnh vực ưu tiên.

Kết nối đào tạo, mở rộng nguồn lực vùng

Cùng với thu hút chuyên gia, Đà Nẵng chú trọng phát triển nguồn nhân lực tại chỗ, tạo đội ngũ kế cận cho các lĩnh vực mới. Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hồ Kỳ Minh, thành phố xác định 5 nhóm nhân lực ưu tiên: công nghệ chiến lược; tài chính, pháp lý quốc tế; logistics và kinh tế biển; y tế chuyên sâu; quản trị đô thị thông minh và đội ngũ cán bộ có năng lực về quy hoạch, tài chính, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số.

Để đáp ứng nhu cầu này, thành phố phối hợp với Đại học Đà Nẵng và các bộ, ngành xây dựng trung tâm đào tạo nguồn nhân lực công nghiệp bán dẫn; mở rộng chương trình đào tạo gắn với doanh nghiệp trong Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp. Sự tham gia của doanh nghiệp giúp chương trình đào tạo bám sát yêu cầu công việc, tăng cơ hội thực hành và kết nối tuyển dụng.

Trong các chuyến công tác nước ngoài, lãnh đạo thành phố luôn ưu tiên thúc đẩy hợp tác với các đối tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; chú trọng trao đổi chuyên gia, chuyển giao tri thức, công nghệ và mở rộng các chương trình đào tạo chuyên sâu, nhất là trong những lĩnh vực thành phố ưu tiên phát triển như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tài chính quốc tế và logistics.

Hiện nay, Đà Nẵng đang triển khai xây dựng Đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tập trung vào ba nhóm: học sinh, sinh viên; học viên giáo dục nghề nghiệp; công chức, viên chức. Qua đó, việc chuẩn bị nhân lực được triển khai từ khâu đào tạo ban đầu đến bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ đang làm việc.

Song hành với đào tạo là xây dựng môi trường nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Đà Nẵng hiện quản lý 70 nhiệm vụ khoa học và công nghệ; bố trí mặt bằng miễn phí cho 44 dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo tại Tòa nhà ICT1.

Tại Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo SURF 2026, thành phố hỗ trợ 13 doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu với tổng kinh phí 5,7 tỷ đồng để phát triển 66 dự án khởi nghiệp sáng tạo.

Những hoạt động này từng bước kết nối chính quyền, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và chuyên gia. Trong đó, doanh nghiệp đặt ra nhu cầu thực tiễn; các trường, viện tham gia đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; chính quyền tạo điều kiện về cơ chế và hạ tầng dùng chung.

Không gian phát triển mở rộng sau sắp xếp đơn vị hành chính cũng tạo điều kiện tổ chức mạng lưới nhân lực theo thế mạnh từng địa bàn. Theo TS. Lê Đức Viên, Đà Nẵng có thể phát huy vai trò trung tâm đào tạo, nghiên cứu, dịch vụ và chính quyền số; Chu Lai tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, logistics, sản xuất và chuỗi cung ứng; Hội An phát triển du lịch sáng tạo, công nghiệp văn hóa. Khu vực miền núi, nông thôn có dư địa về công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu và kinh tế xanh.

Ở quy mô vùng, mối liên kết với thành phố Huế và tỉnh Quảng Ngãi giúp bổ trợ nguồn lực đào tạo, nghiên cứu và sử dụng lao động. Huế có thế mạnh về y tế chuyên sâu, văn hóa, giáo dục; Quảng Ngãi gắn phát triển nhân lực với nhu cầu của Khu kinh tế Dung Quất.

Sự phối hợp này trên thực tế cần được cụ thể hóa bằng chương trình đào tạo chung, chia sẻ giảng viên, phòng thí nghiệm, công nhận tín chỉ và tổ chức thực tập tại doanh nghiệp. Mô hình phối hợp giữa Bệnh viện Đà Nẵng và Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế trong đào tạo thực hành chuyên khoa là một kinh nghiệm có thể tiếp tục phát huy.

Thành phố còn định hướng kết nối cơ sở dữ liệu nhân lực vùng, tổ chức các phiên giao dịch việc làm liên tỉnh và tạo điều kiện để chuyên gia làm việc tại nhiều địa phương theo nhiệm vụ. Để duy trì hợp tác, Đà Nẵng kiến nghị Trung ương nghiên cứu cơ chế tài chính hỗ trợ liên kết đào tạo, chia sẻ nguồn lực, bởi kinh phí hiện chủ yếu do từng cơ sở tự cân đối.

Hiệu quả của việc thu hút, đào tạo và sử dụng nhân lực cuối cùng phải được thể hiện ở khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển của thành phố. Từ góc nhìn này, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh: “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được Đà Nẵng xác định là điều kiện quyết định để hiện thực hóa các động lực tăng trưởng mới. Thành phố đẩy mạnh liên kết đào tạo với doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và đối tác quốc tế; ưu tiên nhân lực trong các lĩnh vực tài chính, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, logistics và du lịch chất lượng cao. Đồng thời, chú trọng đào tạo lại, nâng cao kỹ năng cho người lao động, thu hẹp khoảng cách số giữa đô thị, nông thôn và miền núi, bảo đảm mọi người dân và doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận thành quả của tiến bộ công nghệ. Đánh giá hiệu quả đổi mới sáng tạo bằng năng suất, sản phẩm thương mại hóa và khả năng hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp”.

Với chính sách thu hút gắn với nhu cầu sử dụng, đào tạo kết nối với doanh nghiệp và nguồn lực được chia sẻ trong vùng, Đà Nẵng sẽ có thêm nền tảng để phát triển các ngành kinh tế mới, đồng thời mở rộng cơ hội cho đội ngũ nhân lực tại chỗ.

HOÀNG PHAN - MAI QUANG - THỦY THANH