Đưa nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống: Mở lối mô hình tăng trưởng mới cho Đà Nẵng

Nghị quyết Đại hội XIV xác định rõ các định hướng chiến lược lớn, trong đó xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Đồng thời, tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực.

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng xanh, bền vững

Giữa tháng 12-2025, tại vùng cát trắng Thăng Trường, Dự án Phân khu B – Phát triển hạ tầng Khu công nghiệp Nam Thăng Bình (thuộc Khu Kinh tế mở Chu Lai), với tổng mức đầu tư 3.373 tỷ đồng chính thức khởi công.

Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu cho một dự án hạ tầng quy mô lớn, mà còn đánh dấu bước triển khai quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng và hiệu quả phát triển kinh tế của thành phố.

Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Phân khu B – Khu công nghiệp Nam Thăng Bình được định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp sinh thái, phù hợp với xu thế phát triển bền vững và các cam kết quốc gia về giảm phát thải.

Dự án ưu tiên thu hút các ngành sản xuất thân thiện với môi trường, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại, tạo ra các sản phẩm công nghệ có giá trị gia tăng cao, đồng thời giảm thiểu phát thải, qua đó nối dài chuỗi phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ tại khu vực Đông Nam thành phố Đà Nẵng.

Không dừng lại ở việc xây dựng hạ tầng nhà xưởng theo cách tiếp cận truyền thống, dự án được định hướng hình thành một khu công nghiệp sinh thái – công nghệ – năng lượng, trong đó hạ tầng không chỉ phục vụ sản xuất trước mắt mà còn tạo ra giá trị lâu dài cho phát triển bền vững.

Theo lộ trình, Khu công nghiệp Nam Thăng Bình sẽ từng bước triển khai hệ thống điện mặt trời quy mô lớn, kết hợp lưu trữ năng lượng bằng BESS, nhằm chủ động nguồn điện sạch, ổn định, góp phần giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp. Trên nền tảng đó, nhà đầu tư tiếp tục phát triển Trung tâm Dữ liệu và hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI), để khu công nghiệp không chỉ là nơi tập trung sản xuất, mà còn trở thành không gian hình thành các sản phẩm, giải pháp và doanh nghiệp công nghệ trong tương lai.

Đáng chú ý, các trung tâm dữ liệu AI tại Nam Thăng Bình dự kiến được kết nối, tận dụng năng lực tính toán từ Trung tâm Dữ liệu AI đang được chủ đầu tư chuẩn bị đầu tư tại Texas (Hoa Kỳ) với quy mô công suất dự kiến 400 MW. Sự kết nối này hướng tới hình thành hệ sinh thái dữ liệu – công nghệ xuyên biên giới, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hạ tầng AI toàn cầu ngay trong nước.

Có thể nói, trong bối cảnh Đảng và Nhà nước cam kết mục tiêu Net Zero (Phát thải ròng bằng 0) vào năm 2050, việc dự án được định hướng theo mô hình khu công nghiệp sinh thái thể hiện lựa chọn phù hợp và cấp thiết.

Do đó, việc lựa chọn nhà đầu tư thứ cấp cần phải thực hiện chặt chẽ, ưu tiên các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghệ bán dẫn, năng lượng sạch, hướng tới hình thành một “công viên công nghiệp” với sản xuất tuần hoàn, thân thiện với con người và môi trường.

Cùng với đó, dự án được định hướng tập trung thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, thiết lập cơ chế để các doanh nghiệp trong khu công nghiệp sử dụng phế phẩm, phụ phẩm của nhau làm đầu vào sản xuất, giảm thiểu rác thải và ô nhiễm. Đồng thời, ưu tiên phát triển và sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời, giảm phát thải carbon, xây dựng hình ảnh khu công nghiệp thân thiện với môi trường và khí hậu. Việc hình thành khu công nghiệp sạch, xanh cũng tạo điều kiện cải thiện môi trường làm việc, thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao.

“Cùng với các dự án hạ tầng Phân khu A, Khu công nghiệp Tam Thăng, Tam Thăng 2 mở rộng và Khu công nghiệp công nghệ cao Thăng Bình đang xúc tiến đầu tư, dự án được kỳ vọng trở thành các khu công nghiệp then chốt, tạo dư địa và động lực tăng trưởng mới, hình thành cực tăng trưởng quan trọng phía Nam thành phố; đồng thời giải quyết việc làm cho hàng chục nghìn lao động, nâng cao thu nhập và đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân địa phương”, Chủ tịch UBND thành phố Phạm Đức Ấn nhận định.

Việc phát triển hạ tầng công nghiệp chất lượng cao sẽ giúp Đà Nẵng và các tỉnh lân cận tạo thành một chuỗi cung ứng đồng bộ, khai thác thế mạnh tổng hợp của cả vùng, biến những chủ trương về quy hoạch thành động lực, tạo ra sức bật mới cho cả khu vực, phát huy lợi thế của cầu Cửa Đại, tuyến đường ven biển Võ Chí Công cùng với các trục giao thông quan trọng khác đã và đang hình thành.

Đây cũng là cơ hội để Đà Nẵng mở rộng tầm ảnh hưởng, không chỉ là một trung tâm dịch vụ, du lịch mà còn là trung tâm công nghiệp công nghệ cao giúp thành phố bứt phá, trở thành cực tăng trưởng thực sự của cả nước.

Lấy khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng

Trong quá trình phát triển, thành phố Đà Nẵng xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ, mà phải trở thành động lực then chốt, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, thời gian qua, thành phố đã tập trung định hướng, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, giải quyết những “bài toán lớn” gắn với mô hình đặc thù và không gian phát triển đô thị, qua đó tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đến nay, hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước được đầu tư đồng bộ, hoàn thiện. Hệ sinh thái khoa học – công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp tục được củng cố, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính và chuỗi khối. Đà Nẵng cũng là địa phương đầu tiên triển khai cơ chế cấp phép thử nghiệm có kiểm soát đối với các giải pháp công nghệ mới.

Toàn thành phố hiện có 27 doanh nghiệp khoa học – công nghệ, khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cùng hơn 70 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của kinh tế tri thức.

Công tác chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh phát huy hiệu quả, tạo nền tảng để thành phố hướng tới mục tiêu lọt Top 50 đô thị thông minh uy tín toàn cầu vào năm 2030.

Năm 2026, thành phố xác định 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó ưu tiên cao cho phát triển khoa học – công nghệ và chuyển đổi số. Chú trọng hình thành “cửa ngõ số” gắn với Khu Thương mại tự do và Trung tâm Tài chính quốc tế; đồng thời triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình fintech, blockchain và tài sản số, nhằm thu hút dòng vốn và công nghệ toàn cầu, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số và kinh tế dữ liệu.

Cùng với đó, Đà Nẵng đẩy mạnh ứng dụng robot, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực sản xuất và logistics, nhất là tại các khu công nghiệp, cảng Liên Chiểu và cảng Chu Lai, nhằm tạo bước đột phá về năng suất lao động và hiệu quả sản xuất.

Việc thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn với ứng dụng UAV trong vận tải, logistics và nông nghiệp thông minh sẽ được triển khai trong năm 2026. Qua đó, từng bước hình thành các mô hình sản xuất thiết bị bay và làm chủ công nghệ lõi – một lĩnh vực mới, giàu tiềm năng, thể hiện tư duy đổi mới, dám thử nghiệm các không gian tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Song song với quá trình đó, thành phố chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Với định hướng nhất quán lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, Đà Nẵng đang từng bước hiện thực hóa mô hình tăng trưởng mới theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là nền tảng lâu dài để thành phố phát triển nhanh, bền vững, đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.

THANH THẢO - PHƯƠNG THUẬN