Lên Trà My, nhớ ghé thăm làng Mường

Lên Trà My không chỉ là chuyến đi khám phá thiên nhiên núi rừng xanh thẳm, mà còn là hành trình tìm về những giá trị xưa cũ. Những ngôi nhà sàn mộc mạc nép mình bên sườn đồi, làn khói bếp bay lên mỗi chiều, tiếng suối róc rách hòa cùng tiếng gió rừng, tất cả tạo nên một không gian bình yên đến lạ. Ở đó, làng Mường Trà Giang không phô trương, không ồn ào, nhưng đủ sức níu chân bất cứ ai ghé thăm.

Làng Mường nằm dưới chân núi Hòn Bà thuộc địa phận xã Trà My. Theo lời kể của đồng bào Mường nơi đây, khoảng những năm 1985 - 1987, ông Bùi Văn Mớp (ở Lạc Sơn, Hòa Bình cũ) có ý định đi tìm vùng đất mới để lập nghiệp, tình cờ nghe người bạn từng là bộ đội chiến đấu ở vùng Trà My kể về một vùng đất hứa, thế là giấc mơ về vùng đất ấy cứ ngày đêm thôi thúc.  

Rời Hòa Bình, ông Mớp đón xe vào Nam rồi tìm đến vùng Trà My thuở ấy còn heo hút. Những ngày rong ruổi trèo đèo, khi đến khu vực bên dòng sông Trường, thấy đất đai khá tốt, nên quyết định chọn để cắm dùi. Sau thời gian định cư, ông Mớp trở về quê, đưa vợ con vào vùng đất mới.

Về sau có nhiều người từ quê ông Mớp cũng lần lượt vào Trà My để lập nghiệp, lập làng và đến nay có hơn 100 hộ gia đình định cư theo đúng tập quán, văn hóa người Mường.   

Đến với làng Mường Trà My, đi sâu vào từng ngôi nhà sàn, du khách sẽ bắt gặp những nụ cười hiền hậu, những câu chuyện giản dị và cả những làn điệu dân ca Mường vang lên trong chiều muộn. Đặc biệt, vào những dịp lễ hội, không gian nơi đây trở nên rộn ràng với tiếng cồng chiêng, điệu múa truyền thống và những đêm lửa trại ấm áp tình người. Đó là lúc văn hóa không chỉ được “giữ gìn” mà thực sự đang “sống” trong từng nhịp thở của cộng đồng.

Không thể không nhắc đến những giá trị nghề truyền thống, nơi bàn tay khéo léo của người Mường dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu, hay chế biến những mẹt ẩm thực mang đậm hương vị núi rừng. Mỗi sản phẩm, mỗi món ăn đều mang theo câu chuyện riêng, như lời mời gọi du khách khám phá sâu hơn về đời sống nơi đây.

Giữa nhịp sống hiện đại, làng Mường xã Trà My vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ và bản sắc riêng biệt.

Đặc biệt, hằng năm cứ vào ngày Quốc khánh 02-9, đồng bào Mường tại đây tưng bừng tổ chức ngày hội Tết độc lập. Đây là hoạt động thể hiện tình yêu quê hương đất nước và giữ gìn nét văn hóa độc đáo của đồng bào Mường nơi đây.

Lên xã Trà My thăm làng Mường không chỉ là một chuyến du lịch, mà còn là dịp để lắng lại, để cảm nhận và để hiểu hơn về một miền văn hóa đang âm thầm được gìn giữ.

Và rồi khi rời đi, thứ còn đọng lại không chỉ là cảnh đẹp, mà là cảm giác bình yên rất khó gọi tên, như thể một phần của đại ngàn đã theo chân bạn trở về.

MINH PHƯƠNG