Mạch nhịp tri ân

Những ký ức chưa bao giờ cũ

Sáng cuối tuần, nắng trải nhẹ trên con đường Văn Tiến Dũng. Tại Nhà sinh hoạt cộng đồng phường Hòa Xuân, tiếng mời gọi tên người đến khám hòa cùng những lời hỏi han ân cần của đội ngũ y, bác sĩ. Những mái đầu bạc lặng lẽ ngồi chờ đến lượt. Có người chống gậy, có người được con cháu dìu từng bước.

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Nhưng trên những mái đầu bạc có mặt ở đây, ký ức về một thời bom đạn dường như vẫn chưa bao giờ khép lại.

Trong số những người đến khám bệnh, câu chuyện của bà Trần Thị Nận (sinh năm 1951) khiến nhiều người không khỏi lặng lòng.

Bảy ngày sau khi cất tiếng khóc chào đời, bà đã không còn cha. Liệt sĩ Trần Văn Hớn, cha bà Nận, hy sinh khi chưa một lần kịp bế cô con gái nhỏ trên tay. Chưa đầy một tháng sau, bom đạn chiến tranh lại cướp đi người mẹ của bà.

Tuổi thơ bà Trần Thị Nận gắn với bà nội rồi chú thím. Đến năm 1965, người chú mà bà luôn xem như chỗ dựa, ông Trần Ngọ cũng anh dũng hy sinh, được công nhận Liệt sĩ. Những mất mát cứ nối tiếp nhau giữa khói lửa chiến tranh nhưng không thể khuất phục ý chí của cô gái nhỏ năm nào.

Mười lăm tuổi, bà theo thanh niên trong làng tham gia lực lượng du kích địa phương, tải thương, rải truyền đơn, treo cờ, làm giao liên. Đến khi lập gia đình năm 1969, bà vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng. Gia đình chồng bà cũng là một gia đình giàu truyền thống cách mạng khi mẹ chồng là Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Tứ có bốn người con là liệt sĩ.

Giờ đây, ở tuổi ngoài bảy mươi, khi cánh tay được quấn chiếc máy đo huyết áp, người phụ nữ từng đi qua những năm tháng chiến tranh vẫn nở nụ cười hiền hậu. Với bà, điều quý giá nhất không chỉ là kết quả khám bệnh mà còn là cảm giác mình vẫn luôn được quan tâm, được nhớ đến sau bao năm tháng.

"Các bác sĩ hỏi han rất kỹ, khám cũng rất tận tình. Được quan tâm như thế này, tôi thấy ấm lòng lắm. Người có công như chúng tôi tuổi đã cao, sức khỏe không còn như trước, nên sự chăm sóc ấy không chỉ giúp mình yên tâm hơn mà còn khiến tôi cảm nhận rằng những hy sinh năm xưa vẫn luôn được Đảng, Nhà nước và xã hội trân trọng, ghi nhớ" bà Nận xúc động nói.

Ở dãy ghế bên cạnh, thương binh 4/4 Nguyễn Đình Thanh chăm chú xem lại kết quả khám sức khỏe.

Ông từng chiến đấu tại chiến trường Campuchia. Hòa bình lập lại, ông trở về quê hương lao động, xây dựng cuộc sống. Năm tháng qua đi, những vết thương chiến tranh cùng tuổi tác khiến sức khỏe không còn như trước. Sau khi được bác sĩ giải thích cặn kẽ từng chỉ số, gương mặt người thương binh già dường như giãn ra, nhẹ nhõm hơn.

"Được các bác sĩ khám kỹ, tư vấn cặn kẽ nên tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều. Mong rằng sẽ có thêm nhiều chương trình như thế này để người có công được kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Đó không chỉ là sự chăm sóc về y tế mà còn là nguồn động viên rất lớn để chúng tôi luôn cảm nhận được sự quan tâm, sẻ chia, ghi nhận của xã hội", ông Thanh chia sẻ.

Một góc khác của phòng khám, bà Trần Thị Dựa được con đưa đến kiếm tra sức khỏe từ rất sớm.

Trong kháng chiến chống Mỹ, gia đình bà từng đào hầm nuôi giấu cán bộ. Hôm nay, dù đã bước sang tuổi 80, những ký ức về một thời hoa lửa vẫn còn vẹn nguyên trong tâm trí người phụ nữ ấy.

Cẩn thận lắng nghe từng lời dặn dò của bác sĩ về căn bệnh tim đang điều trị, bà Dựa bày tỏ: "Các bác sĩ khám rất kỹ, giải thích từng chỉ số nên tôi hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình hơn. Tuổi già rồi, điều mong nhất là còn đủ sức khỏe để sống vui cùng con cháu. Được thành phố, chính quyền địa phương và ngành y tế quan tâm như thế này, tôi thật sự rất xúc động và biết ơn".

Ba con người, ba cuộc đời với những ký ức khác nhau về chiến tranh, nhưng cùng gặp nhau trong một buổi sáng cuối tháng Bảy. Sau bao năm tháng cống hiến, điều khiến họ ấm lòng đôi khi chỉ giản dị là sự quan tâm chân thành được gửi gắm qua từng lần khám bệnh, từng lời dặn dò và những cái nắm tay đầy sẻ chia.

Gửi lời tri ân qua từng lần khám

Trong khu vực khám bệnh, chiếc ống nghe liên tục được đặt lên những lồng ngực đã đi qua chiến tranh. Những bàn tay nhẹ nhàng đo huyết áp, siêu âm, đo điện tim, ghi chép kết quả, cẩn thận giải thích từng chỉ số. Có những cuộc trò chuyện kéo dài thêm vài phút chỉ để người bệnh hiểu rõ hơn tình trạng sức khỏe của mình cũng như yên tâm hơn sau mỗi lần thăm khám.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Tiến, Phó Giám đốc phụ trách Trạm Y tế phường Hòa Xuân, trong hai ngày 25 và 26-7, đơn vị phối hợp với Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Lệ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho khoảng 310 người có công với cách mạng. Hoạt động nằm trong khuôn khổ chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Để không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào, Trạm Y tế đã rà soát kỹ danh sách, đối chiếu những người đã được khám, gửi giấy mời đến từng hộ gia đình trước từ 3 đến 5 ngày. Mạng lưới cộng tác viên dân số - y tế cùng tổ trưởng tổ dân phố trực tiếp đến từng nhà thông báo, vận động và hỗ trợ người dân đến điểm khám.

Quy trình khám được bố trí khoa học theo mô hình một chiều, từ khám thể lực, nội khoa, ngoại khoa, chuyên khoa tai - mũi - họng, siêu âm, điện tim, xét nghiệm đến kết luận sức khỏe. Toàn bộ kết quả đều được cập nhật vào cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân và tích hợp trên Sổ sức khỏe điện tử để theo dõi lâu dài.

"Sau đợt khám tập trung, những trường hợp già yếu hoặc gặp khó khăn trong đi lại sẽ tiếp tục được khám lưu động để mọi người đều được chăm sóc sức khỏe. Chúng tôi mong không ai bị bỏ lại phía sau chỉ vì tuổi cao hay điều kiện đi lại khó khăn" bác sĩ Tiến nói.

Vừa hoàn thành lượt khám cuối của buổi sáng, bác sĩ Đặng Đức Văn, Trưởng phòng Kế hoạch - Nghiệp vụ, Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Lệ tranh thủ kiểm tra lại hồ sơ bệnh án trước khi chuẩn bị cho ca khám tiếp theo. Với anh và đồng nghiệp, đây không đơn thuần là một chương trình khám sức khỏe.

"Mỗi cô, mỗi chú đến đây đều mang trong mình một câu chuyện, một phần ký ức của chiến tranh. Được trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho những người có công là niềm vinh dự của những người làm nghề y. Qua khám sàng lọc, chúng tôi mong muốn sẽ phát hiện sớm bệnh lý, tư vấn điều trị kịp thời và chuyển tuyến khi cần thiết để các cô, các chú có thêm sức khỏe, sống vui cùng gia đình", bác sĩ Văn chia sẻ.

Qua gần hai ngày khám, nhiều bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý tiêu hóa, xương khớp, mắt, răng hàm mặt được phát hiện và tư vấn điều trị. Trong đó, đục thủy tinh thể là tình trạng khá phổ biến. Một số trường hợp có dấu hiệu bất thường qua điện tim hoặc siêu âm cũng được hướng dẫn đến cơ sở y tế tuyến trên để tiếp tục kiểm tra.

Tham gia đoàn khám, bác sĩ Đỗ Thị Thu cho biết điều khiến chị nhớ nhất sau mỗi đợt khám không chỉ là những con số trên phiếu xét nghiệm mà là sự yên tâm của các cô, các chú khi ra về.

"Nhiều người có công tuổi đã cao, việc đi lại rất khó khăn. Được khám ngay tại địa phương giúp các cô, các chú đỡ vất vả hơn rất nhiều. Chúng tôi cố gắng tư vấn thật kỹ để người bệnh hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, đồng thời hướng dẫn người thân cách chăm sóc tại nhà. Chỉ cần thấy các cô, các chú yên tâm và nở nụ cười sau buổi khám, chúng tôi cũng cảm thấy công việc của mình ý nghĩa hơn", bác sĩ Thu tâm sự.

Để triển khai chương trình lần này, Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Lệ đã huy động 7 bác sĩ, 5 điều dưỡng và 2 kỹ thuật viên, cùng đầy đủ trang thiết bị phục vụ siêu âm, điện tim, xét nghiệm huyết học, sinh hóa máu và các kỹ thuật chuyên môn khác. Bên cạnh lực lượng chuyên môn là sự phối hợp của UBND phường Hòa Xuân, Trạm Y tế, tổ dân phố và mạng lưới cộng tác viên trong việc phát giấy mời, đón tiếp, hướng dẫn người dân trong suốt quá trình khám.

Gần trưa, những người cuối cùng rời điểm khám. Trên những gương mặt từng đi qua chiến tranh hiện rõ nụ cười an lòng. Có người nán lại bắt tay cảm ơn các y, bác sĩ trước khi ra về.

Tháng Bảy lặng lẽ trôi qua. Nhưng sự tri ân đôi khi bắt đầu từ những điều rất đỗi giản đơn: một lần đo huyết áp, một lời dặn dò giữ gìn sức khỏe, một bàn tay đỡ lấy bước chân đã chậm vì tuổi tác. Với những người, những gia đình đã cống hiến, hy sinh vì đất nước, có lẽ điều quý giá nhất là được thấy lòng biết ơn vẫn được nối dài bằng những việc làm thiết thực của thế hệ hôm nay. 

THANH THẢO