Ngành Thuế đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi

Chia sẻ tại Tọa đàm, ông Ngô Đình Hùng – Phó Trưởng Thuế thành phố khẳng định, việc xóa bỏ thuế khoán không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật thu thuế, mà xuất phát từ yêu cầu đổi mới toàn diện công tác quản lý thuế trong bối cảnh nền kinh tế phát triển mạnh theo hướng số hóa, minh bạch và hội nhập sâu rộng. Mục tiêu cốt lõi của chủ trương này là bảo đảm công bằng, bình đẳng về nghĩa vụ thuế giữa các chủ thể kinh doanh, phản ánh đúng, đủ doanh thu thực tế, qua đó hạn chế thất thu ngân sách nhà nước.

Theo ông Ngô Đình Hùng, chủ trương xóa bỏ thuế khoán gắn liền với lộ trình hiện đại hóa ngành Thuế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hóa đơn điện tử và quản lý dựa trên dữ liệu, từng bước chuyển từ phương thức quản lý thủ công sang quản lý rủi ro, quản lý hiện đại. Việc áp dụng cơ chế tự khai, tự nộp thuế không chỉ nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế của hộ kinh doanh, mà còn tạo nền tảng để các hộ đủ điều kiện thuận lợi chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp, góp phần phát triển khu vực kinh tế tư nhân bền vững.

Một điểm thay đổi mang tính căn bản được ông Ngô Đình Hùng nhấn mạnh là sự chuyển dịch trong mối quan hệ giữa cơ quan Thuế và hộ kinh doanh. Theo đó, từ mô hình “quản lý trực tiếp”, ngành Thuế chuyển sang phương châm “đồng hành – hỗ trợ – tuân thủ”. Trước đây, công chức thuế thường làm việc trực tiếp với hộ kinh doanh để xác định mức thuế khoán nhưng khi chuyển sang kê khai điện tử, phần lớn các giao dịch được thực hiện trên nền tảng số, giúp giảm tiếp xúc trực tiếp, tăng tính khách quan và minh bạch.

Trong mô hình mới, hộ kinh doanh chủ động kê khai theo doanh thu thực tế, biết rõ số thuế phải nộp và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin. Cơ quan Thuế tập trung hướng dẫn, hỗ trợ và giám sát thông qua dữ liệu, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và uy tín của ngành, đồng thời giúp hộ kinh doanh hạn chế rủi ro pháp lý. Hệ thống dữ liệu sẽ tự động kiểm soát, cảnh báo khi phát hiện nghi vấn hoặc dấu hiệu rủi ro, hỗ trợ người nộp thuế kịp thời điều chỉnh.

Từ ngày 01-01-2026, chính sách xóa bỏ thuế khoán chính thức được áp dụng, chuyển sang phân loại hộ kinh doanh theo quy mô doanh thu, với nghĩa vụ thuế tương ứng.

Đáng chú ý, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; thủ tục kê khai được thiết kế đơn giản, không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử.

Đối với các nhóm hộ có doanh thu cao hơn, việc kê khai thuế sẽ được thực hiện theo tỷ lệ hoặc theo thu nhập thực tế, bảo đảm nguyên tắc doanh thu bao nhiêu thì nghĩa vụ thuế tương ứng bấy nhiêu, công bằng và minh bạch.

Để hỗ trợ hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi, ngành Thuế xác định nguyên tắc xuyên suốt là ưu tiên hỗ trợ – hướng dẫn – điều chỉnh, không đặt nặng xử phạt trong thời gian đầu. Những sai sót do nhầm lẫn, thiếu kỹ năng hoặc kê khai chưa đúng sẽ được hướng dẫn điều chỉnh, không xử phạt ngay, chỉ các trường hợp cố tình gian lận, trốn thuế mới bị xử lý theo quy định. Hệ thống kê khai điện tử cũng được thiết kế để phát hiện lỗi, giúp hộ kinh doanh rà soát, chỉnh sửa trước khi gửi hồ sơ.

Đối với các hộ nhỏ và siêu nhỏ, Thuế thành phố cho biết sẽ áp dụng chế độ kê khai rất đơn giản, phù hợp với khả năng thực tế, không tạo áp lực cho người nộp thuế.

Cụ thể, không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng; Nhà nước miễn thuế đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống; đồng thời duy trì và tăng cường công tác tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn trực tiếp cho hộ kinh doanh trước, trong và sau giai đoạn chuyển đổi.

Sau thời điểm chuyển đổi, cơ quan Thuế tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh thông qua các kênh hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn, theo dõi và kịp thời điều chỉnh trong quá trình thực hiện. Nguyên tắc được xác định xuyên suốt là lấy hỗ trợ, hướng dẫn làm chính, tạo điều kiện để người dân làm đúng, làm được và yên tâm làm.

Thuế thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ là thay đổi phương thức quản lý thuế, mà còn là bước chuyển quan trọng trong xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hiện đại, góp phần thúc đẩy kinh tế số, chính quyền số và sự phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.

Tại Tọa đàm, đại diện Thuế thành phố, Thuế cơ sở 3 và Công ty TNHH Dịch vụ Kế toán và tư vấn thuế Đầu Xuân Đức đã giải đáp, hướng dẫn chuyển đổi và cung cấp giải pháp cho hộ kinh doanh.

 Từ ngày 01-01-2026, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ chính thức chấm dứt áp dụng thuế khoán, chuyển sang kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế bằng phương thức điện tử thông qua các hệ thống khai thuế điện tử, ứng dụng eTax Mobile và các nền tảng số của ngành Thuế. Các hộ thuộc diện bắt buộc sẽ thực hiện hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo đúng quy định.

THANH THẢO