Nghề truyền thống Đà Nẵng tất bật vụ Tết

Tại các làng nghề truyền thống trên địa bàn thành phố như bánh khô mè Bà Liễu Mẹ, bánh tráng Túy Loan, nước mắm Nam Ô… không khí sản xuất những ngày giáp Tết diễn ra nhộn nhịp, khẩn trương.

Ngay từ đầu tháng Chạp âm lịch, các cơ sở đã chủ động chuẩn bị nguồn nguyên liệu, tăng thời gian làm việc, tổ chức sản xuất liên tục nhằm kịp thời đáp ứng các đơn hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng và biếu tặng của người dân trong dịp Tết.

Bên cạnh việc tăng sản lượng, nhiều cơ sở chú trọng đổi mới mẫu mã, bao bì phù hợp nhu cầu thị trường dịp cuối năm. Với đặc thù sản xuất thủ công, gắn với mùa vụ và quy trình truyền thống, các hộ làm nghề tranh thủ “làm ngày làm đêm” để đưa sản phẩm ra thị trường.

Tại cơ sở sản xuất bánh khô mè “Bà Liễu Mẹ”, ghi nhận mùa Tết năm nay, sản lượng tăng rõ rệt so với cùng kỳ. Theo ông Huỳnh Đức Sol - chủ cơ sở, tổng lượng bánh khô mè phục vụ thị trường Tết ước đạt khoảng 300 - 400 nghìn sản phẩm, tăng từ 15–20% so với năm trước trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên lựa chọn các sản phẩm truyền thống để sử dụng và làm quà biếu dịp Tết.

Thị trường tiêu thụ chủ yếu vẫn tập trung tại Đà Nẵng. Sản phẩm cũng được phân phối đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Bánh khô mè “Bà Liễu Mẹ” còn được một số Việt kiều và khách hàng ở nước ngoài tin chọn làm quà Tết. Qua đó góp phần quảng bá hương vị đặc sản địa phương ra thị trường quốc tế.

Ông Sol cho biết, bánh khô mè được sản xuất hoàn toàn thủ công qua 7 công đoạn. Từ lựa chọn gạo ngon, xay gạo, định hình khuôn, hấp, rây bột đến nướng bánh đều tay và nướng hai lửa để bánh chín kỹ, giòn và giữ trọn hương vị đặc trưng. Nguyên liệu mè cũng được tuyển chọn kỹ lưỡng (hạt to, đều, không đắng), góp phần tạo nên chất lượng và hương vị riêng của bánh khô mè truyền thống.

“Từ nền tảng bánh khô mè truyền thống làm từ gạo thông thường, cơ sở đã nghiên cứu, phát triển thêm các dòng sản phẩm từ gạo lứt, mè trắng, mè đen nhằm đa dạng hóa lựa chọn cho người tiêu dùng nhưng vẫn giữ cốt lõi hương vị xưa. Hiện cơ sở có 6 sản phẩm bánh khô mè đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Sau khi được công nhận, sản phẩm ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng, sức mua tăng rõ rệt so với các năm trước, góp phần đưa bánh khô mè truyền thống tiếp cận rộng hơn thị trường trong và ngoài thành phố”, Ông Sol nói.

Bên cạnh chất lượng, cơ sở cũng tập trung cải tiến mẫu mã, đa dạng bao bì, thiết kế các túi quà Tết phù hợp với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Giá bán cơ bản được giữ ổn định so với các năm, chỉ điều chỉnh nhẹ ở một số dòng sản phẩm do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng, nhằm đảm bảo chất lượng và uy tín sản phẩm truyền thống trên thị trường.

Dịp cận Tết, cơ sở bánh khô mè “Bà Liễu Mẹ” duy trì khoảng 30 lao động thường xuyên và tuyển thêm 10 - 20 lao động thời vụ để phục vụ khâu sản xuất, đóng gói, hoàn thiện sản phẩm. Việc tăng lao động và tổ chức làm việc theo nhiều ca không chỉ giúp cơ sở đáp ứng kịp đơn hàng Tết mà còn góp phần tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người lao động địa phương trong mùa cao điểm cuối năm.

Tại làng nghề nước mắm truyền thống Nam Ô những ngày này, các cơ sở cũng tất bật sản xuất phục vụ nhu cầu mua sắm Tết. Từ khâu ủ chượp, lọc mắm đến đóng chai, đóng thùng đều được các hộ làm nghề tập trung thực hiện để kịp đưa sản phẩm ra thị trường Tết.

Theo ông Trần Ngọc Vinh, Chủ tịch Hội Làng nghề truyền thống nước mắm Nam Ô, toàn bộ sản phẩm nước mắm Nam Ô hiện nay vẫn được sản xuất theo phương pháp ủ chượp truyền thống, sử dụng cá cơm than.

“Nghề làm nước mắm Nam Ô đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Vì vậy, bà con xác định giữ nghề là giữ uy tín, giữ sức khỏe cho người tiêu dùng, không chạy theo lợi nhuận hay cạnh tranh với nước mắm công nghiệp”, ông Vinh cho biết.

Hiện làng nước mắm Nam Ô có khoảng 260 hộ với hơn 300 lao động tham gia sản xuất, trong đó khoảng 72 hộ là hội viên Hội Làng nghề. Mỗi hộ tận dụng không gian gia đình để làm mắm, các công đoạn đều thực hiện thủ công, gắn với nhịp sống truyền thống “đàn ông đi biển, đàn bà lo muối mắm”.

Dịp Tết, nhiều hộ cho biết lượng mắm bán ra tăng mạnh, thậm chí có nhà gần như “bán hết mắm” trước Tết, trong khi giá bán vẫn được giữ ổn định so với ngày thường. Vì vậy, những ngày giáp Tết, không khí trong các gia đình làm mắm ở Nam Ô trở nên rộn ràng, tất bật hơn thường ngày.

Dù không chạy theo sản lượng hay lợi nhuận cao, nghề làm mắm truyền thống vẫn mang lại nguồn thu nhập ổn định, giúp đời sống bà con Nam Ô dịp Tết thêm phần thong thả, đủ đầy và yên tâm gắn bó lâu dài với nghề ông cha để lại.

Đối với làng nghề bánh tráng Túy Loan, không khí sản xuất cũng đang bước vào giai đoạn cao điểm phục vụ Tết Nguyên đán. Những ngày này, bếp than đỏ lửa cả ngày lẫn đêm, những chiếc phên tre chất đầy bánh tráng phơi trong nắng làm nên hình ảnh nhộn nhịp đặc trưng của mùa Tết tại làng nghề này.

Các hộ sản xuất ở Túy Loan gần như không có ngày nghỉ, bởi nhu cầu đặt hàng tăng mạnh; đặc biệt là những đơn hàng đặt trước để làm quà biếu gửi đi các tỉnh, thành và nước ngoài.

Nghề làm bánh tráng Túy Loan có lịch sử truyền thống lâu đời với phương pháp thủ công, nguyên liệu từ gạo và gia vị địa phương tạo nên hương vị riêng. Năm 2024, Nghề làm bánh tráng Túy Loan được Công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Cả làng nghề hiện còn khoảng 15 hộ còn giữ nghề, trong đó, có 5 hộ sản xuất quanh năm, còn lại làm theo mùa vụ. Năm nay, lượng đặt hàng Tết tăng khoảng 20% so với năm trước nên các hộ chủ động bắt đầu vụ Tết từ sớm để kịp tiến độ giao hàng, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Khi Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến rất gần, nhịp lao động hối hả vẫn tiếp diễn tại các làng nghề truyền thống của Đà Nẵng. Từ những lò bánh đỏ lửa, xưởng bánh khô mè thơm lừng tất bật đóng gói, đến các chum mắm ủ chượp… mỗi công đoạn đều được người làm nghề chăm chút với mong muốn đưa ra thị trường những sản phẩm chỉn chu nhất trong dịp Tết. Đây là thời điểm để các làng nghề truyền thống khẳng định sức sống bền bỉ trước những biến động của thị trường.

Trong dòng chảy hiện đại, những sản phẩm mang đậm dấu ấn thủ công và ký ức văn hóa vẫn âm thầm hiện diện trong mỗi dịp Tết, góp phần tỏa ngát hương vị Tết xưa và làm nên bản sắc riêng của Đà Nẵng và lan tỏa giá trị hàng Việt.

QUỐC KHÁNH - BẢO YẾN