Thúc đẩy phát triển năng lượng sạch trong khu công nghiệp

Hội thảo là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, nhận diện cơ hội và thách thức, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung chính sách và mô hình đầu tư cho phát triển năng lượng sạch gắn với hệ thống khu công nghiệp.

Năng lượng sạch là trụ cột của tăng trưởng xanh  

Trong tiến trình phát triển bền vững, năng lượng sạch ngày càng được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng xanh. Đối với Việt Nam, hệ thống khu công nghiệp không chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế, đóng góp lớn cho xuất khẩu và thu ngân sách, mà còn là khu vực tiêu thụ năng lượng tập trung với cường độ cao.

Vì vậy, phát triển năng lượng sạch gắn với khu công nghiệp có ý nghĩa then chốt trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) Trương Minh nhấn mạnh, Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ các cam kết về tăng trưởng xanh và chuyển dịch năng lượng, coi đây là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Việc phát triển năng lượng sạch gắn với khu công nghiệp không chỉ nhằm đáp ứng mục tiêu môi trường mà còn là giải pháp chiến lược để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt là các nhà đầu tư có yêu cầu nghiêm ngặt về tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện khung chính sách và mô hình đầu tư cho phát triển năng lượng sạch trong các khu công nghiệp cấp tỉnh, đồng thời xây dựng các chính sách tài chính ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao, tạo niềm tin và động lực cho doanh nghiệp tham gia.

Cần cơ chế đột phá từ điện mặt trời

Một trong những nội dung được thảo luận sâu tại Hội thảo là phát triển điện mặt trời trong các khu công nghiệp.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam (VEA) Nguyễn Thái Sơn, các vùng trên cả nước đều có tiềm năng lớn cho loại hình này. Miền Nam có lợi thế về bức xạ mặt trời cao và tập trung nhiều khu công nghiệp lớn. Miền Bắc dù bức xạ thấp hơn nhưng lại có nhiều khu công nghiệp gắn với cảng biển và các cụm công nghiệp chế biến. Miền Trung sở hữu tiềm năng tốt song chịu tác động của điều kiện thời tiết khắc nghiệt cục bộ. Do đó, chiến lược phát triển cần linh hoạt, có sự phân vùng ưu tiên phù hợp với đặc thù từng địa phương.

Hiện nay, Việt Nam có 431 khu công nghiệp và hơn 1.000 cụm công nghiệp. Trong thời gian tới, dự kiến sẽ có thêm 221 khu công nghiệp mới, 76 khu công nghiệp mở rộng và 22 khu công nghiệp điều chỉnh quy hoạch.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, công suất điện mặt trời mái nhà trong các khu công nghiệp hiện đạt trên 3.200 MW, trong khi tiềm năng kỹ thuật có thể lên tới hơn 40.000 MWp; khả năng triển khai đến năm 2030 được đánh giá có thể đạt khoảng 20.000 MWp.

Điện mặt trời mái nhà mang lại nhiều lợi ích rõ nét, giúp doanh nghiệp giảm chi phí điện năng, ổn định sản xuất trong giờ cao điểm, đồng thời góp phần xây dựng hình ảnh “khu công nghiệp xanh”, qua đó nâng cao sức hấp dẫn đối với các tập đoàn đa quốc gia và các nhà đầu tư có tiêu chuẩn môi trường cao.

Các ý kiến tại Hội thảo thống nhất rằng, để khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng sạch trong khu công nghiệp, cần sớm hoàn thiện khung chính sách đồng bộ và linh hoạt, thúc đẩy các mô hình hợp tác công – tư. Cùng với đó tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây được xem là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

PHƯƠNG THUẬN